Іван Мартынавіч Вятрук

Іван Мартынавіч Вятрук (нар. 18 чэрвеня 1905, с. Вялікая Кандратаўка[ru], Ананьеўскі павет — 28 сакавіка 1988, Мінск) — беларускі інжынер-будаўнік. Заслужаны будаўнік БССР (1965). Кандыдат тэхнічных навук (1955).

Іван Мартынавіч Вятрук
Дата нараджэння 18 чэрвеня 1905(1905-06-18)
Месца нараджэння
Дата смерці 28 сакавіка 1988(1988-03-28) (82 гады)
Месца смерці
Грамадзянства
Род дзейнасці інжынер у грамадзянскім будаўніцтве
Месца працы
Навуковая ступень кандыдат тэхнічных навук (1955)
Альма-матар
Член у
Узнагароды
Заслужаны будаўнік Беларускай ССР

БіяграфіяПравіць

З 1924 года селькар «Сялянскай газеты». У 1926 годзе па камандзіроўцы гэтай газеты паступіў у Крымскі рабфак у г. Сімферопаль[1]. Паступіў у Ленінградскі інжынерна-будаўнічы інстытут, які скончыў у 1935 годзе. Накіраваны ў Мінск, дзе працаваў інжынерам-канструктарам, брыгадзірам групы праектыроўшчыкаў у Белдзяржпраекце, а з 1938 года кіраўніком Магілёўскага абласнога філіяла «Белдзяржпраекта»[2].

У 1941—1945 гадах працаваў у г. Куйбышаве (Самары) на будаўніцтве абаронных прамбудынкаў ва Упраўленні адмысловага будаўніцтва НКУС СССР[ru]. Член КПСС з 1945 года. У 1946 годзе па выкліку Саўнаркама БССР Іван Вятрук вярнуўся ў Беларусь для аднаўлення разбураных гарадоў рэспублікі. Быў прызначаны начальнікам праектнага аддзела «Белдзяржпраекта», а ў 1947 годзе — галоўным канструктарам архітэктурных майстэрняў Мінгарвыканкама. Пад яго кіраўніцтвам і пры непасрэдным удзеле быў распрацаваны і выкананы першачарговы ансамбль забудовы Ленінскага праспекта і шэраг будынкаў па вуліцах К. Маркса, Кірава, Камсамольскай, карпусы Беларускага політэхнічнага інстытута і іншыя збудаванні[1].

У 1948 годзе Іван Вятрук перайшоў на навукова-педагагічную працу ў Беларускі політэхнічны інстытут на кафедру будаўнічых канструкцый (з 1977 года кафедра металічных і драўляных канструкцый), застаючыся па сумяшчальніцтве галоўным канструктарам архітэктурных майстэрняў. У 1951 годзе атрымаў навуковае званне дацэнта, а ў 1955 годзе ён паспяхова абараніў кандыдацкую дысертацыю па адной з актуальных тэм буйнапанэльнага домабудавання. Па стане здароўя ў 1980 годзе сышоў з працы[1].

Член Саюза архітэктараў СССР з 1949 года[2]. На працягу шэрагу гадоў узначальваў першасную арганізацыю таварыства «Веды» будаўнічага факультэта. Неаднаразова ўзнагароджваўся граматамі рэктарата БПІ, раённай і гарадской арганізацыяй грамадства «Веды»[1].

ТворчасцьПравіць

Браў удзел у распрацоўцы праектаў інструментальнага завода, шаўковага камбіната, гасцініцы, кінатэатра, жылых дамоў (1938—1941) у Магілёве. У паваенныя гады як канструктар удзельнічаў у аднаўленні Дзяржаўнага тэатра оперы і балета БССР, у забудове Ленінскага праспекта, вуліц К. Маркса, Кірава ў Мінску. Праводзіў даследаванні, звязаныя з укараненнем буйнапанэльнага домабудавання ў рэспубліцы (1952—1954).

Аўтар навучальнага дапаможніка «Канструкцыі з дрэва і пластмас» (Мінск, 1968[2] і 1973), які стаў адным з асноўных для будаўнічых спецыяльнасцей ВНУ краіны[1].

Пад кіраўніцтвам І. Ветрука у Беларускай ССР праводзіліся важныя навуковыя даследаванні ў вобласці будаўнічых канструкцый з драўніны. Асаблівае месца ў эксперыментальных даследаваннях займалі натурныя выпрабаванні канструкцый. Напрыклад, металадраўляныя крокенныя фермы пралётам 24 м і трохшарнірныя клеядашчаныя аркі спічастага абрысу пралётам 45 м для сховішчаў мінеральных угнаенняў у Салігорску[1].

З’яўляўся адным з выдатных спецыялістаў Беларускай ССР у вобласці разліку і праектавання будаўнічых канструкцый з драўніны па метадзе гранічных станаў, распрацаваным у СССР[1].

УзнагародыПравіць

Узнагароджаны ўрадавымі ўзнагародамі. Прэзідыумам Вярхоўнага Савета Беларускай ССР за заслугі ў вобласці будаўніцтва і за поспехі ў навуковай працы, а таксама ў падрыхтоўцы і выхаванні інжынерных кадраў для рэспублікі І. Ветруку было прысвоена ганаровае званне «Заслужаны будаўнік БССР»[1].

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Фомичев, В. Ф. Ветрюк Иван Мартынович — видный специалист Республики Беларусь в области строительных конструкций / В. Ф. Фомичев // Инновации в бетоноведении, строительном производстве и подготовке инженерных кадров: сборник статей по материалам Международной научно-технической конференции, посвященной 100-летию со дня рождения И. Н. Ахвердова и С. С. Атаева, Минск, 9-10 июня 2016 г. : в 2 ч. / Белорусский национальный технический университет; редкол.: Э. И. Батяновский, В. В. Бабицкий. — Минск, 2016. — Ч. 2. — С. 243—244.
  2. 2,0 2,1 2,2 Архітэктары Савецкай Беларусі, 1991

ЛітаратураПравіць