Іжскі сельсавет

сельсавет Беларусі

І́жскі сельсавет (да 1970-х Іжанскі) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Вілейскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Іжа.

Іжскі сельсавет
Краіна Беларусь
Уваходзіць у Вілейскі раён
Уключае 27 населеных пунктаў
Адміністрацыйны цэнтр Іжа
Дата ўтварэння 12 кастрычніка 1940
Насельніцтва (2009) 1 447
Плошча 233,84 км²
Іжскі сельсавет на карце
Часавы пояс UTC+03:00
Код аўтам. нумароў 5
Афіцыйны сайт
Тэлефоны сельсавета +375 1771 44635, 44636

Геаграфічнае становішчаПравіць

Размешчаны ў паўночна-заходняй частцы Вілейскага раёна. Цэнтр сельсавета — аграгарадок Іжа знаходзіцца ў 25 кіламетрах ад райцэнтра горада Вілейка, у 128 кіламетрах ад горада Мінска.

Іжскі сельсавет мяжуе з Нарачанскім, Любанскім сельсаветамі Вілейскага раёна, Занарацкім сельсаветам Мядзельскага раёна і Вішнеўскім сельсаветам Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці.

Найбуйнейшыя населеныя пункты — аграгарадок Іжа (420 чал.), аграгарадок Лыцавічы (503 чал.), в. Каралеўцы (92 чал.), в. Слабада (77 чал.).

ГісторыяПравіць

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Куранецкага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. З 5 ліпеня 1946 года ў складзе Вілейскага раёна. 18 мая 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Чурлонскага сельсавета[1]. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Мінскай вобласці.

НасельніцтваПравіць

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1447 чалавек[2], з іх 96,6 % — беларусы, 2,6 % — рускія, 0,5 % — украінцы[3]

ДэмаграфіяПравіць

Усяго насельніцтва (2011 год) у сельсавеце — 1418 чалавек, у тым ліку:

  • Маладзей працаздольнага ўзросту — 191
  • Працаздольнага ўзросту — 748
  • Старэй працаздольнага ўзросту — 479

Колькасць гаспадарак — 693

СкладПравіць

Іжскі сельсавет уключае 27 населеных пунктаў:

Вытворчая сфера, паслугіПравіць

  • Іжскае лясніцтва ДЛГУ «Вілейскі лясгас»
  • Участак «Іжа, Лыцавічы» ДУП «Вілейская ЖКГ»
  • Участак Вілейскага філіяла ДП «Мінаблпаліва»
  • Пажарна-аварыйна-выратавальны пост № 15, в. Золькі. Кіраўнік — Смаленскі Сяргей Францавіч (2012).
  • ААТ «Чурлёны» (253 работнікі). Агульная плошча сельгасугоддзяў 9106 га, з іх ворыва — 3502 га. Кіраўнік — Міргалоўскі Пётр Мікалаевіч.
  • Фермерская гаспадарка Навасёлка Генадзя Міхайлавіча, в. Баравыя
  • Фермерская гаспадарка Сарокі Вячаслава Пятровіча, в. Лыцавічы
  • Аддзяленне паштовай сувязі, аграгарадок Іжа
  • Аддзяленне паштовай сувязі, аграгарадок Лыцавічы
  • Электравузел сувязі, Іжа. Кіраўнік — Занкавіч Валеры Віктаравіч.

Сацыяльна-культурная сфераПравіць

Ахова здароўя, сацыяльнае абслугоўваннеПравіць

  • Іжская амбулаторыя
  • Іжская бальніца сястрынскага догляду
  • Лыцавіцкі фельчарска-акушэрскі пункт
  • Іжская аптэка

78 чалавек (2012) знаходзяцца на надомным сацыяльным абслугоўванні. Ім аказваюць дапамогу 6 сацыяльных работнікаў.

АдукацыяПравіць

  • Чурлёнская сярэдняя школа-сад (в. Лыцавічы)
  • Іжская базавая школа-сад.

КультураПравіць

  • Сельскі дом культуры, в. Іжа
  • Сельскі дом культуры, в. Лыцавічы
  • 2 сельскія бібліятэкі

Культавыя ўстановыПравіць

Памятныя і цікавыя мясціныПравіць

ГалерэяПравіць

Страчаная спадчынаПравіць

  • Вадзяны млын у вёсцы Іжа і мост праз раку Нарачанка (пачатак 20 стагоддзя, знішчаны ў 1980-х гадах)

Драўляная капліца Маці Божай Суцяшэння ў Старадубаве была пабудаваная ў 1934 годзе. У святыні рэгулярна праводзіліся службы, дзеля якіх туды прыязджалі святары з Вішнева. Капліца праіснавала да 1963 года. У гэтым годзе яе разабралі і перавезлі ў цэнтр сельсавета вёску Іжа і зрабілі кухню пры мясцовай бальніцы. Пасля разборкі адкінуты пашкоджаны каплічны крыж падабрала, аднавіла і захавала жыхарка суседняй вёскі Муляры Ядвіга Пастарнак. У 2011 годзе Пастарнак перадала гэты крыж на новую капліцу ў Куранцы. [5]

У 2013 годзе Папа Рымскі Францішак даслаў Ядвізе Пастарнак падзячны ліст. Упершыню такі дакумент быў напісаны папам па-беларуску. [5]

На месцы капліцы ў Старадубаве вернікі ўсталявалі памятны крыж, асвячэнне яго прайшло 14 чэрвеня 2014 года. Ад гэтага дня мясцовыя жыхары аднавілі тут традыцыйны штогадовы фэст. [6]

Вядомыя асобыПравіць

Зноскі

  1. Рашэнне выканаўчага камітэта Маладзечанскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 18 мая 1959 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1959, № 5.
  2. Колькасць насельніцтва населеных пунктаў Беларусі паводле перапісу 2009 года
  3. Этнічны склад насельніцтва сельсаветаў Беларусі паводле перапісу 2009 года
  4. «Страшныя тайны вёскі Старадубава на Вілейшчыне» «Рэгіянальная газета»
  5. 5,0 5,1 5,2 Папа напісаў беларускай жанчыне і даслаў першы ў гісторыі Касцёла папскі дакумент на беларускай мове // Сайт catholic.by
  6. Збіральнік спадчыны Франц Млечка: Хачу захаваць памяць // «Рэгіянальная газета»
  7. 7,0 7,1 7,2 С.В.Барыс, А.В.Рогач. Нарачанка і яе берагі // . — Мн.: Выдавец Зміцер Колас, 2013. — 712 с. — 99 экз. — ISBN 978-985-6992-37-0.
  8. Как живут заслуженные люди(руск.)  // «Советская Белоруссия»
  9. Рогач Анатоль // Рэгіянальная газета

ЛітаратураПравіць

  • С.В.Барыс, А.В.Рогач. Нарачанка і яе берагі // . — Мн.: Выдавец Зміцер Колас, 2013. — С. 323-385. — 712 с. — 99 экз. — ISBN 978-985-6992-37-0.
  • Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
  • Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

СпасылкіПравіць