Адкрыць галоўнае меню
Аграгарадок
Індура
Indurra.JPG
Краіна
Вобласць
Раён
Сельсавет
Каардынаты
Насельніцтва
  • 1 360 чал. (2010)
Часавы пояс
Тэлефонны код
+375 15(2)
Паштовы індэкс
231712
Аўтамабільны код
4
Індура на карце Беларусі ±
Індура (Беларусь)
Індура
Індура (Гродзенская вобласць)
Індура

Інду́ра[1] (трансліт.: Indura, руск.: Индура) — аграгарадок у Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці, на рацэ Індурка. Уваходзіць у склад Індурскага сельсавета. Насельніцтва 1360 чал. (2010). Знаходзіцца за 25 км на поўдзень ад Гродна, на аўтамабільнай дарозе Гродна — Вялікая Бераставіца.

Змест

ГісторыяПравіць

Ранняе сярэднявеччаПравіць

На паўночна-заходняй ускраіне вёскі знаходзіцца Індурскае гарадзішча XI—XIII стагоддзяў тыпу феадальна-ўласніцкіх замкаў.

Вялікае Княства ЛітоўскаеПравіць

Упершыню Індура згадваецца ў пачатку XVI ст. як двор маршалка Яна Давойнавіча, які ў 1522 фундаваў тут драўляны касцёл Святой Тройцы, папярэдне ў 1525 заснаваўшы мястэчка.

Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (15651566) Індура ўвайшла ў склад Гарадзенскага павета Троцкага ваяводства. У другой палове XVIXVII стст. мясцінай валодалі Кішкі, Радзівілы, Пацы, Валовічы, Ісайкоўскія, Млечкі, у XVIII ст. — Агінскія, Салагубы, Масальскія.

У Вялікую Паўночную вайну (17001721) у баі каля Індуры шведскі генерал Меерфельд атрымаў перамогу над расійска-саксонскім войскам. У 1720 у мястэчку ў часе кірмашу збіраўся для раскладкі падаткаў Літоўскі Ваад[2]. У 17701780 тут жыў знакаміты цадзік Хайкель (Хаім) Індурскі, да якога з'язджаліся хасіды з усіх канцоў Вялікага Княства Літоўскага[3].

Пад уладай Расійскай імперыіПравіць

 
Праект сінагогі

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Індура апынулася ў складзе Расійскай імперыі, дзе зрабілася цэнтрам воласці Гродзенскага павета. Мястэчка знаходзілася ў валоданні Бжастоўскіх, Казлоўскіх.

Станам на 1833 тут працавала 8 крамаў[4]. Паводле вынікаў перапісу (1897) — 314 двароў, касцёл, царква, сінагога, 4 яўрэйскія малітоўныя дамы, прыходскае вучылішча, пошта, фельчарскі пункт, бровар, 2 вінакурні, 16 майстэрняў, вапнавы завод, 8 корчмаў, таргі ў нядзелі.

Найноўшы часПравіць

25 сакавіка 1918 згодна з Трэцяй Устаўной граматай Індура абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 у адпаведнасці з пастановай I з'езду КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР[5]. Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Індура апынулася ў складзе міжваенннай Польскай Рэспублікі, дзе стала цэнтрам сельскай і гарадскай гмін Гродзенскага павета Беластоцкага ваяводства. 4 і 6 снежня 1932 у мястэчку адбыліся дэманстрацыі сялян (каля 300 чал.) супраць падатковай палітыкі ўрада, у падтрымку выступленняў сялян в. Баранава.

У 1939 Індура ўвайшла ў БССР, дзе 1 мая 1940 атрымала афіцыйны статус пасёлку гарадскога тыпу і сталі цэнтрам сельсавета. У Другую сусветную вайну з чэрвеня 1941 да 21 ліпеня 1944 мястэчка знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. 29 снежня 1949 статус паселішча панізілі да вёскі.

На 1995 у Індуры было 562 двары, на 1997 — 552. У 2007 паселішча атрымала афіцыйны статус аграгарадку.

НасельніцтваПравіць

ІнфраструктураПравіць

У Індуры працуюць сярэдняя і музычная школы, дашкольная ўстанова, бальніца, дом культуры, бібліятэка, пошта.

У студзені 2019 годза ў Індуры адкрылі музей лялькі. Больш за 300 экспанатаў розных эпох прадставілі ў музеі лялькі ў цэнтры культуры. Асобны стэнд прысвечаны традыцыйным лялькам-абярэгам, ёсць экзэмпляры, выкананыя ў стылістыцы канца XIX - пачатку XX стагоддзя, раздзел савецкіх цацак. Асобная экспазіцыя адведзена сучасным лялькам. Сярод экспанатаў і аксесуары: адзенне, каляскі, ложачкі, а таксама старыя фатаграфіі[9].

СлавутасціПравіць

Зноскі

  1. Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гродзенская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2004. — 469 с. ISBN 985-458-098-9 (DJVU).
  2. Соркіна I. Мястэчкі Беларусі ў канцы ХVІІІ — першай палове ХІХ ст. — Вільня: ЕГУ, 2010. С. 128.
  3. Соркіна I. Мястэчкі Беларусі ў канцы ХVІІІ — першай палове ХІХ ст. — Вільня: ЕГУ, 2010. С. 202.
  4. Соркіна I. Мястэчкі Беларусі ў канцы ХVІІІ — першай палове ХІХ ст. — Вільня: ЕГУ, 2010. С. 130.
  5. 150 пытанняў і адказаў з гісторыі Беларусі / Уклад. Іван Саверчанка, Зміцер Санько. — Вільня: Наша Будучыня, 2002.— 238 с. ISBN 9986-9229-6-1.
  6. Соркіна I. Мястэчкі Беларусі ў канцы ХVІІІ — першай палове ХІХ ст. — Вільня: ЕГУ, 2010. С. 412.
  7. Indura // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.Tom III: Haag — Kępy. — Warszawa, 1882. S. 278.
  8. Вольга Князева, Валерый Шаблюк. Індура // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 3: Гімназіі — Кадэнцыя / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1996. С. 486.
  9. blr.belta.by

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць