Розніца паміж версіямі "Сцерлядзь"

1 637 байтаў дададзена ,  8 гадоў таму
няма тлумачэння праўкі
др (r2.6.4) (робат дадаў: rue:Кечеге)
}}
 
'''Сце́рлядзь''', мясцовая назва '''чачуга''' (''Acipenser ruthenus'') — від рыб сямейства асятровых.
 
Сцерлядзь самыя маленькая і адзіная цалкам прэснаводная з асятровых рыб. Звычайная мае даўжыню 40-60 см і вагу 0,3-1,0 кг. Цела вераценападобнае, пакрытае дробнымі костнымі пласцінкамі. Уздоўж тулава маецца пяць шэрагаў буйных касцявых пласцінак. Спінныя пласцінкі датыкаюцца адна да адной, бакавыя — шчыльна прыціснуты паміж сабой. Грудныя плаўнікі ў сцерлядзі доўгія, шырокія. Спінны і анальны плаўнікі — невялікія, пасунуты назад. Хваставы плаўнік асіметрычны. На сярэдзіне рыла паміж вачамі і верхнім краем жабернай шчыліны маецца невялікая адтуліна, якая характэрна толькі для асятровых рыб. Рот размешчаны на ніжнім баку галавы і мае мясістыя губы. З іх дапамогаю сцерлядзь можа высоўваць яго вонкі і захопліваць ежу. Наперадзе рота маюцца чатыры вусікі. Спіна сцерлядзі цёмна-бурая, бруха жаўтаватае або белаватае, плаўнікі шэрыя.
 
Жыве сцерлядзь ля дна рэк у самых глыбокіх месцах — праточных ямінах з пясчаным або галечным дном. У стаячыя воды заходзіць толькі ў час кармёжкі. Прычым зімуе яна ў нізоўі рэк. Вясной падымаецца ў іх вярхоўі. На гэта ім патрабуецца 4-5 тыдняў. Сілкуецца яна галоўным чынам ракападобнымі, чарвякамі, лічынкамі хіранамід і іншымі насякомымі.
 
Нерасціцца таксама на вялікай глыбіні пры высокім узроўні вады ў другой палове красавіка — пачатку траўня. Тэмпература ў рацэ пры гэтым павінна быць не меней 10 °C. Ікрынкі вельмі моцна прыклейваюцца да субстракта. Лічынкі з'яўляюцца ў ікрынках праз 6-9 дзён і спачатку сілкуюцца за кошт жаўтка. Малькі першы час трымаюцца ля нерасцілішча і толькі як трошку падрастуць пачынаюць выходзіць на заіленыя ўчасткі, дзе маецца болей корму.
Па меры таго, як у рацэ падае ўзровень вады, сцерлядзь паступова пачынае перамяшчацца з вярхоўяў у нізоўі. Гэты працэс распачынаецца на пачатку лета і сканчваецца глыбокай восенню. Расце сцерлядзь вельмі хутка. Так, ужо да першай восені яна дасягае 15-20 см пры вазе 75-100 г. Працягвае яна расці хуткімі тэмпамі і ў далейшыя гады.
 
==Распаўсюджанне==
Сустрэць сцерлядзь можна ў басейнах рэк [[Чорнае мора|Чорнага]], [[Каспійскае мора|Каспійскага]] мораў, а таксама ў шэрагу сібірскіх рэк. Яшчэ ў першай палове ХХ стагоддзя яна ў Бярэзіне была досыць шматлікай і з'яўлялася прамысловым відам рыбы, цяпер сустракаюцца толькі асобныя экземпляры (напр. у Бярэзінскім запаведніку).
Сустрэць сцерлядзь можна ў басейнах рэк [[Чорнае мора|Чорнага]], [[Каспійскае мора|Каспійскага]] мораў, а таксама ў шэрагу сібірскіх рэк.
 
СустрэцьДа пач. XX ст. сцерлядзь можназ'яўлялася ўзвычайнай басейнахпрамысловай рыбай у большасці беларускіх рэк басейна [[Чорнае мора|Чорнага]], [[Каспійскае мора|Каспійскага]] мораў, а таксама ў шэрагу сібірскіх рэк. Яшчэ ў першай палове ХХ стагоддзяст. яна ў Бярэзіне была досыць шматлікай ў [[Бярэзіна|Бярэзіне]] і з'яўлялася прамысловым відам. рыбы, цяперЗараз сустракаюцца толькі асобныя экземпляры (напр. у [[Бярэзінскі біясферны запаведнік|Бярэзінскім запаведніку]], басейне [[Рака Дняпро|Дняпра]]).
 
==Спробы інтрадукцыі==
З сяр. XIX ст. праводзілася акліматызацыя волжскай сцерлядзі ў рэках [[Вілія]], [[Нёман]], [[Заходняя Дзвіна]], але беспаспяхова.
 
У 1948 - 1954 гг. у [[Заходняя Дзвіна|Дзвіну]] (у межах [[Латвія|Латвіі]]) і [[Нёман]] (у межах [[Літоўская рэспубліка|Літвы]]) было выпушчана 5000 малявак сцерлядзі. Аднак, у выніку даўгагадовых назіранняў адзначалася толькі памяньшэнне іх колькасці. На тэрыторыю Беларусі на нераст рыбы не заходзілі.
 
У наш час спробы зарыблення стерлядзю праводзяцца на [[Рака Прыпяць|р. Прыпяць]].
 
У садковых гаспадарках вырошчваецца адносна непатрабавальны гібрыд сцерлядзі і [[бялуга|бялугі]] - бесцер.
 
==Ахова==
З 1981 від занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі.
 
==
 
{{Чырвоная кніга Беларусі|Жывёла|95|I}}
autoeditor
29 303

праўкі