Розніца паміж версіямі "Першая сусветная вайна"

У верасні саюзнікі правялі новую наступальную аперацыю, французы атакавалі Шампань, брыттанцы Лоас. Французкае камандванне амаль на працягу ўсяго лета гатовіліся да наступлення, пры гэтым брытанцы занялі абарончую пазіцыю на длінным кавалку фронту, імкнучыся прапусціць французаў на перад. Артылерыйскі абстрэл нямецкіх пазіцый пачаўся 22 верасня, галоўны ўдар быў назначаны на 25 верасня. Немцы прадбачылі сцэнарый наступлення і былі гаторыя да шквальнай атакі праціўніка; за галоўнай лініяй акопаў былі пабудаваныя дадатковыя абарончыя пазіцыі, які дасягалі нават да 3 км. у глыбіню абароны. Гэта пазволіла ім затрымаць французаў, якія імкнуліся аднавіць атаку да лістапада. Таксама 25 верасня, пачалася атака брытанцаў на Лоас, якія галоўным чынам, мелі цэль падтрымаць наступленне французаў. Брытанскай атацы папярэднічала чатырохднёўная артылерыйская разведка агнём, пад час каторый было выкарыстана 250 тыс. снарадаў і больш за 5 тыс. капсул з хлорам. Галоўныя ўдарныя сілы наступлення складаліся з двух корпусаў і двух дадатковых корпусаў якія імітавалі наступленне на Іпр. Брытанцы распачаўшы наступленне, панеслі тут вялікія страты, у асноўным з-за ўдала размешчаных нямецкіх кулямётных разлікаў, дасягнуўшы такім чынам нязначнага поспеху. Новая атака, якая была праведзена 13 кастрычніка, прынесла больш плённы эфект.
 
=== 1916 год - вайна на знясіленне ===
=== [[1914]] ===
 
* [[28 ліпеня]]: [[Аўстра-Венгрыя]] абвясціла вайну супраць [[Сербія|Сербіі]]
Нямецкі шэф штаба -- [[Эрых фон Фалькенхайн]] сцвярджаў, што калі французы будуць працягваць несці такія вялізныя страты, гэта можа прывесці да іх знясілення і поўнай капітуляцыі. У пачатку 1916 года немцы пачалі гатовіцца да поўнамаштабнай контратацы, сцягнуўшы ў раён Вердэна пяхоту і паветранныя сілы. Вердэн з'яўляўся добраўмацаванай крэпасцю, акружанай кальцом абарончых фартоў; суцэльны комплекс заставаўся, бадай што, апошняй перашкодай на пуці ў Парыж.
* [[1 жніўня]]: [[Германія]] абвясціла вайну [[Расія|Расіі]].
 
* [[2 жніўня]]: Германія захоплівае [[Люксембург]]
 
* [[3 жніўня]]: Германія абвясціла вайну [[Францыя|Францыі]]
Вялікая роля адвадзілася нямецкай авіяцыі, якая на пачатку вайны здолела знішчыць большасць самалётаў саюзнікаў, што давала ёй магчымасць панавання ў паветры над крэпасцю і свабоднага маніпулявання нямецкіх бамбавікоў і самалётаў-разведчыкаў. Дзякуючы гэтаму артылерыйскі абстрэл быў досыць дакладным. Тым не менш, у маі ў небе над Вердэнам з'явілася французская эскадра пераследу ''Nieuport'' з сучасным тыпам байцоў . Паветраныя сутычкі перараслі ў бітвы беспрэцэдэнтных маштабаў. Кожная з бакоў спрабавала атрымаць кантроль у паветры, свабодна выконваць паветраную разведку і бамбаванне пазіцый праціўніка.
* [[4 жніўня]]: Германія напала на [[Бельгія|Бельгію]]. [[Вялікабрытанія]] абвясціла вайну супраць Германія, калі немцы адмовіліся паважаць нейтралітэт Бельгіі. [[Аўстралія]], [[Канада]], [[Новая Зеландыя]] абвясцілі вайну супраць Германіі
 
* [[10 жніўня]]: Аўстра-Венгрыя абвясціла вайну супраць Расіі
21 лютага нямецкія войскі абрынулі на Вердэн ураганны агонь, прадпрыняў дзевяцігадзінную артылерыйскую падгатоўку. Аднак, калі нямецкая пяхота пайшла ў атаку, спадзяючыся, што артылерыя знішчыла ўсё жывое на ўмацаванных лініях французскіх войск, яна неспадзявана для сябе сустрэлася з інтэнсіўным агнём французаў. Немцы штораз аднаўлялі наступ. Яны пачыналі з артылерыйскай падгатоўцы, падвяргаючы французскія пазіцыі мацнейшаму абстрэлу. Пасля шматмесячных крывапралітных баёў немцы здолелі дабіцца толькі нікчэмнага пасоўвання. Авалодаць Вердэнам і прарваць французскі фронт яны так і не здолелі, нягледзечы на грамадныя страты.
* [[12 жніўня]]: Брытанія і Францыя абвясцілі вайну супраць Аўстра-Венгрыі
 
* [[23 жніўня]]: [[Японія]] абвясціла вайну супраць Германіі
У восенні французы сутыкнуліся з праблемай утрымання сваіх пазіцый. З мэтай даць адпачынак французскім войскам, якія знаходзіліся ў раздробленным стане, брытанцы арганізавалі наступленне, якое павінна было паменшыць ціск на французскі фронт, а таксама дапамагчы Расіі, яка несла вялікія страты на Усходзе. 1 ліпеня брытанцы пачалі наступальную атаку на рацэ Сома, правы фланг захоўвалі пяць французскіх дывізій. Атацы папярэднічала цяжкая сяміднеўная артэлерыйская бамбардзіроўка. Французскія сілы, у сваім накіронку дасягнулі значных поспехаў, аднак брытанцы моцна пацярпелі ад сваёй артылерыі, якая не здолела знішчыць ні калючы дрот, ні нямецкія акопы<ref>Страты брытанцаў у першы дзень бітвы налічвалі каля 57 тыс. чалавек. </ref>.
* [[29 кастрычніка]]: [[Асманская імперыя]] ўступае ў вайну на баку Германіі і Аўстра-Венгрыі
 
* [[2 лістапада]]: Расія абвясціла вайну супраць Турцыі
Саюзнікі атрымаўшы ўрок пад Вердэнам, распрацавалі новыя тыпы самалётаў, якія былі выкарыстаны ў небе над Сома. Іх дзейнасць дасягнула вялікіх поспехаў і вымусіла немцаў рэарганізаваць свае паветраныя сілы. З гэтага часу ў паветраных баях бралі ўдзел шмат самалётаў, а не па адной машыне, як гэта было раней.
* [[5 лістапада]]: Францыя і Брытанія абвясцілі вайну супраць Турцыі
 
=== [[1915]] ===