Розніца паміж версіямі "Паланецкі ўніверсал"

др
clean up, replaced: а у → а ў, і у → і ў (2), {{вызнч|1=Паланецкі ўніверсал}} → '''Паланецкі ўніверсал''' using AWB (7794)
др (interwiki, grafika, kategoria)
др (clean up, replaced: а у → а ў, і у → і ў (2), {{вызнч|1=Паланецкі ўніверсал}} → '''Паланецкі ўніверсал''' using AWB (7794))
[[Выява:Uniwersał Połaniecki.jpeg|thumb|right|200px|]]
{{вызнч|1='''Паланецкі універсал}}ўніверсал''', заканадаўчы акт Начальніка [[польскае паўстанне 1794|паўстання]] 1794 году [[Т. Касцюшка|Т. Касцюшкі]], выданы 7 мая 1794.
 
Універсалам абвяшчалася апека ўрада над сялянамі, сяляне аб'яўляліся асабіста вольнымі, г. зн. адмянялася прыгоннае права, але без зямлі. Пайсці ад памешчыка селянін мог толькі пры ўмове выплаты даўгоў і дзяржаўных падаткаў, а таксама паставіўшы ў вядомасць камісію ўпраўлення аб тым, куды ён перасяляецца. Устанаўліваліся пэўныя ільготы ў адбыванні паншчыны. Спецыяльнымі артыкуламі «Універсала» Касцюшка папярэджваў аб тым, што парушэнне гэтых пастаноў памешчыкамі будзе карацца судом і вінаватыя будуць пакараны як за процідзеянне мэтам паўстання.
 
== Ацэнкі ==
«Паланецкі універсалўніверсал» не адмяняў поўнасцю прыгоннага права і не ліквідаваў феадальнай эксплуатацыі, але дазваляў сялянам адыходзіць ад памешчыкаў, што было таксама ў інтарэсах буржуазіі, якая зараджалася. Гэты акт быў безумоўна прагрэсіўным, хоць і палавінчатым. Ен паслабляў эканамічны стан памешчыцкіх маёнткаў, абмяжоўваў паншчыну і падрываў значэнне шляхецкіх прывілей. Таму памешчыкі ўсяляк затрымлівалі апавяшчэнне «Універсала» і, баючыся сацыяльнай рэвалюцыі, часта ішлі на змову з замежнымі войскамі. Многія палажэнні Універсала не выконваліся на месцах і засталіся толькі на паперы. Супраць ажыццяўлення палажэнняў «Паланецкага універсалаўніверсала» выступілі вярхі каталіішага духавенства.
 
''Літ.'': {{крыніцы/Юхо 1992}}
64 743

праўкі