Розніца паміж версіямі "Астафій Багданавіч Валовіч"

др
clean up using AWB (7893)
др (Праўкі аўтарства ХомоБот (размова) адкочаныя; вернута апошняя версія аўтарства Хомелка)
др (clean up using AWB (7893))
| папярэднік =
| пераемнік =
 
 
| тытул_2 = [[Падканцлер вялікі літоўскі]]
}}'''Астафій (Яўстафій) Багданавіч ВАЛОВІЧ''' (~[[1520]], Гарадзенскі пав. — кан. [[1587]]/пач. [[1588]]) — [[ВКЛ|вялікалітоўскі]] дзяржаўны і грамадскі дзеяч, мецэнат-асветнік. Займаў высокія дзяржаўныя пасады — ад вялікага пісара (1552), маршалка дворнага (1552), земскага падскарбія (1561) да падканцлера (1566), канцлера (1579—1584), [[Кашталяны троцкія|троцкага кашталяна]] (1569), [[Кашталяны віленскія|віленскага кашталяна]] (1579) і віленскага ваяводы (1584). [[Дзяржаўца, ВКЛ|Дзяржаўца]] медніцкі, староста магілёўскі, езярышчанскі, брэсцкі, кобрынскі, рэчыцкі, падстароста брэсцкі.
 
Паходзіў з баярскага роду [[Род Валовічаў|Валовічаў]]. Атрымаў хатнюю адукацыю, магчыма, вучыўся ў адным з нямецкіх пратэстанцкіх універсітэтаў<ref>Саверчанка І. Астафей Валовіч…</ref>, ёсць звесткі, што А. Валовіч скончыў Падуанскі універсітэтўніверсітэт. У 1540-я служыў сакратаром віленскага ваяводы [[Ян Юр'евіч Глябовіч|Я. Ю. Глябовіча]]. У 1540-я ажаніўся з Фядорай Паўлаўнай Сапяжанкай, з якою меў дачку Рэгіну. Пасада маршалка дворнага (1552) дала права ўвайсьціўвайсці ў склад [[Паны-рада|паноў-рады]].
 
Некалькі разоў ездзіў у пасольствах да [[Масква|Масквы]], у т.л. у [[1553]] г. разам з полацкім намеснікам [[С. С. Давойна]]м і крамянецкім старостам, пісарам [[Пётр Сямашка|П. Сямашкам]] для заключэння мірнага пагаднення, калі адмовіўся назваць [[Іван IV|Івана IV]] «царом усяе Русі». Перамір’е было падпісанае 12.9.1553 г. тэрмінам да 25.3.1556 г., ва ўзнагароду А. Валовіч атрымаў ад [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] магілёўскае староства.
У 1558 г. разам з ваяв. віленскім [[Мікалай Радзівіл Чорны|Мікалаем Радзівілам Чорным]], А. Валовіч вёў перамовы з маскоўскім паслом Алфёравым, пра мір паміж ВКЛ і Маскоўскай дзяржавай, саюз супраць Крымскага ханства і Турцыі. Пасля пачатку [[Лівонская вайна|Лівонскай вайны]], калі ў 1560 г. паўстала пытанне пра шлюб Івана IV з адной з сясцёр Жыгімонта Аўгуста, А. Валовіч адзін з тых, хто выказаўся «за», праўда абумовіўшы шлюб «вечным мірам» і захаваннем [[Інфлянты|Інфлянтаў]] за ВКЛ.
 
Побач з Мікалаем Радзівілам Чорным і [[Рыгор Хадкевіч|Рыгорам Хадкевічам]], А. Валовіч адзін з лідэраўлідараў апазіцыі [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]]. Разам з віленскім ваяводам і канцлерам [[Мікалай Радзівіл Руды|Мікалаем Радзівілам Рудым]], жамойцкім старостай [[Ян Хадкевіч|Янам Хадкевічам]], падскарбіем [[Мікалай Нарушэвіч|Мікалаем Нарушэвічам]], прапанаваў г.зв. «Праект уніі» з 15 артыкулаў, які гарантаваў Княству адносную незалежнасць, аднак праект не быў прыняты. Разам з іншымі магнатамі — праціўнікамі аб’яднанняаб'яднання ВКЛ з Каронаю — пакінуў Люблінскі сойм, паслаў на [[Падляшша]] і [[Валынь]] адозвы з заклікам змагацца супраць уніі.
 
Прымаў актыўны ўдзел у [[Валочная памера|аграрных рэформах 1550-1560-х гадоў]], за гэтыя службы ад [[Бона Сфорца|Боны Сфорцы]] А. Валовіч атрымаў Усвяцкае і Езярышчанскае староствы. Разам з юрыстамі [[Аўгусцін Ратундус|Аўгусцінам Ратундусам]] і [[Пётр Раізій|Пятром Раізіям]] А. Валовіч рыхтаваў [[Статут 1566|2-е выданне Статута ВКЛ]], які быў зацверджаны 1.3.1566 на Віленскім сойме. Паводле прапановы А. Валовіча ў Статут быў уключаны артыкул, паводле якога «загранічнікам» забаранялася набываць землі і займаць урады ў ВКЛ. Удзельнік Варшаўскай канфедэрацыі (1573).
* [[Анатоль Грыцкевіч|Грыцкевіч А. П.]] Астафі Валовіч // {{крыніцы/ЭГБ|2}} — С. 208—209.;
* Падокшын С. А. Астафій Валовіч — палітык і асветнік (до 475-годдзя з дня нараджэння) // Адукацыя і выхаванне. 1995. № 6. С. 102—104.
* Падокшын С. А. Валовіч Астафій Багданавіч // Мысліцелі і асветнікі Беларуси. Х — ХІХ стагаддзі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн., 1995. — С. 60-63 .
* Саверчанка І. Астафей Валовіч (Гісторыка-біяграфічны нарыс). — Мн., 1992.
 
171 519

правак