Тайвань: Розніца паміж версіямі

50 байтаў выдалена ,  10 гадоў таму
др
няма тлумачэння праўкі
[недагледжаная версія][недагледжаная версія]
Няма тлумачэння праўкі
дрНяма тлумачэння праўкі
{{Нейтральнасць}}
{{Дзяржава
|Беларуская назва= Кітайская = Рэспубліка Кітай
|Арыгінальная назва = {{lang|zh|中華民國}}<br /><small>(Zhōnghuá Mínguó)</small>
|Родны склон= Кітайскай Рэспублікі = Тайваня
|Сцяг = Flag_of_the_Republic_of_China.svg
|Герб = Republic of China National Emblem.svg
<!-- |Замест герба =-->
<!--|Дэвіз=-->
|Дэвіз =
|Назва гімна= Тры народных прынцыпу
|Назва гімна =
<!--|Аўдыё=-->
|Аўдыё =
|Форма кіравання= [[Рэспубліка]]
|Форма праўлення = Унітарная рэспубліка
|Дзяржаўная рэлігія =
|lat_dir =N |lat_deg =23 |lat_min =50 |lat_sec = 0
|lon_dirlat_dir =E |lon_deglat_deg =120 |lon_minlat_min =56 |lon_seclat_sec =0
|region lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|CoordScaleregion =2000000
|CoordScale =
|На карце = Locator map of the ROC Taiwan.svg
|Мова=[[Кітайская мова|Кітайская]]
|На карце2 =
|Спрэчны статус=так
|Мова/Мовы = Кітайская
<!--|Заснавана=-->
|Заснавана = [[1911]]
|Абвяшчэнне незалежнасці= [[10 кастрычніка]] [[1911]]
|Сталіца = [[Тайбэй]]
|Дыпламатычнае прызнанне= [[Знешняя палітыка Кітайскай Рэспублікі|частковае]]<ref name="newsru.com">[http://newsru.com/world/14jan2008/malavi_print.html Малаві перастала прызнаваць суверэнітэт Тайваня]</ref>
|Найбуйнейшыя гарады = [[Новы Тайбэй]]
|Незалежнасць ад=
|Пасады кіраўнікоў = Прэзідэнт
<!--|Дата ліквідацыі=-->
|Кіраўнікі = [[Ма Інцзю]]<br />[[Чэнь Чун]]
<!--|Прычына ліквідацыі=-->
|Месца па насельніцтвуплошчы = 50136
|Сталіца= [[Тайбэй]]<ref>[http://www.gio.gov.tw/taiwan-website/abroad/ru/glance/ch12.htm Government Information Office]</ref>
|Плошча = 36.193
|Найбуйнейшы горад= [[Тайбэй]]
|Працэнт вады = 10,3
|Пасады кіраўнікоў= [[Прэзідэнт Кітайскай Рэспублікі|Прэзідэнт]]<br />[[Прэм'ер-міністр Кітайскай Рэспублікі|Прэм'ер-міністр]]
|Этнахаронім =
|Кіраўнікі= [[Ма Інцзю]]<br />[[Чэнь Чун]]
|Месца па тэрыторыінасельніцтву = 13450
|Насельніцтва = 23.252.392
|Тэрыторыя= 35 980
|Год ацэнкі = 2010
|Працэнт вады= 10,3
|Насельніцтва па перапісу =
|Месца па насельніцтву= 50
|Год перапісу = 2011
|Насельніцтва= 23 188 078<ref name="eng.stat.gov.tw">[http://eng.stat.gov.tw/mp.asp?mp=5 Official National Statistics Taiwan estimate]</ref>
|Шчыльнасць насельніцтва = 640642
|Год перапісу= 2011
|Месца па шчыльнасці = 17
|Шчыльнасць насельніцтва= 640
|ВУП (ППЗ) = 876.035
|ВУП= 711,418 млрд.
|Год разліку ВУП (ППЗ) = 20082011
|Месца па ВУП (ППЗ) = 19
|ВУП (ППЗ) на душу насельніцтва= 30 88137.719
|Месца па ВУП (ППЗ) на душу насельніцтва= 19
<!--|Авіякампанія=-->
|ВУП (намінал) = 466.832
|Валюта= [[Новы тайваньскі долар]]
|Год разліку ВУП (намінал) = 2011
|Дамен= [[.tw]]
|Месца па ВУП (намінал) = 26
|Тэлефонны код= 886
|ВУП (намінал) на душу насельніцтва= 20.100
|Часавы пояс=UTC/GMT+8
|Месца па ВУП (намінал) на душу насельніцтва= 39
<!--|Примечания=-->
|ІРЧП = 0,868
|Год разліку ІРЧП = 2010
|Месца па ІРЧП = 22
|Узровень ІРЧП =
<!-- |Авіякампанія =-->
|Валюта = [[Новы тайваньскітайванскі долар]]
|Дамен/Дамены =
|ISO =
|Тэлефонны код = 886
|Часавы пояс =UTC/GMT +8
|Заўвагі =
<!-- |Без сцяга і герба=* -->
<!-- |Без гімна=* -->
}}
'''Тайвань''' абоРэспубліка Кітай'''Кітайскі Тайбэй''',({{lang-zh|中華民國}}) '''Рэспубліка Кітай'''часткова прызнаная дзяржава ва [[Усходняя Азія|Усходняй Азіі]]. Раней кіраўніцтва Рэспублікі Кітай кантралявала ўсе тэрыторыі, за якімі замацаваная назва Кітай, акрамя [[Горад Макаа|Макаа]] і [[Горад Ганконг|Ганконга]]а. Але ж пасля грамадзянскаеграмадзянскай вайны кіраўніцтва Рэспублікі Кітай было выгнанае па-за межы мацерыка; зараз яно кантралюе толькі тэрыторыі [[Востраў Тайвань|астравоў Тайвань]], [[Востраў Пескадорас|Пескадорас]], [[Востраў Кіньмень|Кіньмень]] і [[Востраў Мацу|Мацу]]. З пачатка 1990-ых гадоў усё часцей выкарыстоўваецца ў СМІ і паўсядзённым ужытку па ўсім свеце назва '''Тайвань''', калі размова ідзе пра Рэспубліку Кітай, назва [[Кітай]] жа ёсць практычна манапалізаванаю [[КНР|Кітайскай Народнай Рэспублікай]]. У міжнародных арганізацыях і, напрыклад, на [[Алімпійскія гульні|Алімпійскіх гульнях]], Рэспубліка Кітай удзельнічае з імем '''Кітайскі Тайбэй. У афіцыйных дакументах на беларускай мове мусіць ужывацца назва "Тайвань"'''.
 
== Палітычны статус ==
Нягледзячы на страту ўлады на тэрыторыі мацерыка, Рэспубліка Кітай дэ-юрэ пазначае сваёй сталіцай [[горад Нанкін]], і да гэтага часу афіцыйна прэтэндуе на землі [[Кітай|Кітайскае НароднаеНароднай Рэспублікі]], цэнтральнаазіяцкіх дзяржаў былога [[СССР]], [[Манголія|Манголіі]], паўночнай [[М'янма|М'янмы]], хаця гэтыясучасны аеўрад пазіцыіне падзвяртае цяперашнімасаблівай кіраўніцтвамувагі Чэнна Шуй-біяна востра і рэзка небылыя абазначаныяўладанні. А Кітайская Народная Рэспубліка, у сваю чаргу, не прызнае за законнае існаванне Рэспублікі Кітай і таму прэтэндуе на яе тэрыторыю.
 
Кітайская Народная Рэспубліка і па сённяшні дзень намагаецца дасягнуць кансенсусакансэнсуса і мірна ўніфікаваць Кітай. На выпадак, калі «мірная ўніфікацыя» не здарыцца, Кітайская Народная Рэспубліка ладзіць на ўзбярэжжы Фуджыян ракеты, накіраваныя супраць Рэспублікі Кітай і рыхтуецца да ваеннага ўварвання на яе тэрыторыю. У сваю чаргу, [[ЗША]] рыхтуюць войскі Рэспублікі Кітай і экспартуюць амерыканскую зброю на Тайвань. ЗША маюць свой погляд на сітуацыю ў рэгіёне. Згодна з ім, мінулыя непаразуменні не павінны зрабіцца прычынай агрэсіі супраць Тайваня.
 
У самім Тайвані існуюць розныя меркаванні наконт гэтага. Кіруючая партыя KMT[[Гаміньдан]] згодна з пазіціяйпазіцыяй ЗША і не адмаўляе магчымую ўніфікацыю ў больш-менш аддаленай будучыні. Аднак яна мае шэраг патрабаванняў, якія абавязкова павінна выканаць Кітайская Народная Рэспубліка, калі хоча, каб краіны аб'ядналіся. Вось яны:
* КНР абавязана дэмакратызаваць сацыяльнае жыццё да ўзроўню Тайваня.
* КНР абавязана ўзняць узровень жыцця сваіх грамадзянаўграмадзян да ўзроўню Тайваня.
Іншая[[Дэмакратычная прагрэсіўная партыя, DPP]] таксама падтрымлівае пазіцыю ЗША, аднак выключае магчымасць уніфікацыі. Прэзідэнті Чэнвыступае Шуй-біянза маеадмову свойад поглядтэрытарыяльных напрэтэнзій праблему,і згодназа з якім, якая бы пазіцыя па ўніфікацыі не была занята, абавязкова трэба праводзіць рэферэндум, каб спытаць у народа,абвяшчэнне цінезалежнасці згодзенкраіны ёнпад зназвай пазіцыяй[[Рэспубліка кіраўніцтваТайвань]].
 
Згодна з цяперашняй «палітыкай аднаго Кітая», штоякую вядзеправодзяць КНР,Кітайская янаНародная забараняеРэспубліка ўсімі краінамТайвань, уўсе якіхкраіны, ёсцьякія яеўсталявалі пасольствыдыпламатычныя мецьдачыненні нейкіяз дыпламатычныяадной дзяржавай, не могуць мець стасункі з Тайванемдругой. Таму, уУ абход гэтага патрабавання, Тайвань у большасці краін свету стварыў «Прадстаўніцтвы Тайваня ў пытаннях культуры і эканомікі». Гэтыя прадстаўніцтвы, па дыяпазоне абавязкаў і пытанняў, што там разглядаюць, падобны да дыпламатычных пасольстваў. А ў 25 краінах свету знаходзяцца афіцыйныя пасольствы Тайваня.
 
Таксама, «палітыка адзінага Кітая» зазначае, што КНР будзе ўдзельнічаць толькі ў тых арганізацыях, дзе не прызнаны Тайвань. Раней (з [[1945 года]]), Тайвань меўбыў прадстаўніцтва ўчленам-заснавальнікам [[ААН]] і з'яўляўся адным з заснавальнікаў арганізацыі з імем «Кітай». Аднак, у [[1971]] годзе,права РКпрадстаўніцтва былаКітая выключана зў [[ААН|арганізацыі]] і заменена[[СБ наААН|Савеце Бяспекі]] было перададзена КНР, а Рэспубліка Кітай пазбаўлена членства. На Алімпійскіх гульнях забараняецца ўзнімаць Тайванскітайванскі флагсцяг і выконваць нацыянальны гімн.
 
Таму наладжванне стасункаў з КНР на сённяшні дзень ёсць прыярытэтным накірункам палітыкі РК.
 
== Вядомыя асобы ==
 
* [[Дэн Лідзюнь]]
 
== Гл. таксама ==
{{Краіны ля Паўднёва-Кітайскага мора}}
{{Азія}}
{{Ціхі акіян}}
{{Кітайская Рэспубліка ў тэмах}}
 
[[Катэгорыя:Часткова прызнаныя дзяржавы]]