Розніца паміж версіямі "Магістратура (Старажытны Рым)"

др
clean up, replaced: н. э. → н.э. (3) using AWB (7893)
др (clean up, typos fixed: асобаў → асоб using AWB (7893))
др (clean up, replaced: н. э. → н.э. (3) using AWB (7893))
{{Значэнні|Магістратура}}
{{Гісторыя Старажытнага Рыма}}
'''Магістрату́ра''' (ад {{lang-la|magistratus}} — службоўца, чыноўнік, начальнік) — агульная назва дзяржаўных пасад у [[Старадаўні Рым|Старадаўнім Рыме]]. Узнікненне магістратаў адносіцца да перыяду ўсталявання Рымскай рэспублікі (канец VI стагоддзя да н. э.). Магістратура здзяйснялася бясплатна, была кароткатэрміновай (як правіла, 1 год) і калегіяльнай, то бок выконваліся двума людзьмі (за выключэннем пасады дыктатара).
Чалавек, што замяшчала магістра, звалася магістра́там.
 
Першы вышэйшы магістрат быў створаны прыблізна ў 450 да н. э., калі пасля адмены царскай улады на чале Рымскай рэспублікі ўсталі два вышэйшыя магістраты — [[консулы]] з ліку [[Патрыцый|патрыцыяў]]. Спачатку ўсе магістраты, акрамя народных трыбунаў, замяшчаліся патрыцыямі, але да пачатку III стагоддзя да н.э. сталіся даступнымі і плебеям.
 
Усе магістраты мелі права выдаваць указы па коле сваіх абавязкаў і накладаць штрафы; вышэйшыя магістраты, акрамя цэнзараў, валодалі вярхоўнай уладай (imperium). Іх вонкавай адметнасцю была світа з ліктараў (лат. lictor) з фасцыямі. Згодна з законам Віллія (180 да н. э.) быў усталяваны парадак і паслядоўнасць праходжання магістратаў (гл. cursus honorum).
 
У эпоху Імперыі выбарныя пасады страцілі палітычная значэнне, але захаваліся як перадумова для заняцця новых, буйных пасад.
166 330

правак