Розніца паміж версіямі "Крамянецкі калегіум"

2 012 байтаў дададзена ,  8 гадоў таму
др
 
== Ліцэй ==
У 1819 гімназія перайменавана ў ліцэй з захаваннем праграмы навучання. Паводле задумы Т. Чацкага, ліцэй у Крамянцы мусіў стаць навучальнай установай універсітэцкага ўзроўню — «Валынскімі Афінамі». АдмысловаПаводле мовы, складу выкладчыкаў і навучэнцаў (у 1821 годзе праваслаўных было 34 з 600), па характары навучальных дапаможнікаў і школьнага жыцця ліцэй быў польскай установай. Спецыяльна была куплена ў Варшаве асабістая бібліятэка апошняга караля і вял.кн. [[Станіслаў Аўгуста Панятоўскі|Станіслава Аўгуста Панятоўскага]]. Бібліятэка пастаянна папаўнялася; да 1831 году ў ёй налічвалася ужо {{nobr|34 378}} тамоў. На ахвяраванні мецэнатаў куплены нумізматычны кабінет, калекцыя мінералаў, абсталяванне для астранамічнай і фізічнай лабараторый. Пры ліцэі існавала ўласная метэаралагічная станцыя з сеткай метэапунктаў пры павятовых вучылішчах. Таксама пры ліцэі была школа землямераў, пазней пераведзеная ў Кіеў, з 1818 году дзейнічала «Таварыства па ўдасканаленні ў аўтарстве і красамоўстве», заснаванае князем А. Чартарыйскім. Таварыства складалася з сяброў-навучэнцаў на чале з старшынёй-навучэнцам і займалася напісаннем і чытаннем рэфератаў. У Крамянецкім ліцэі сфарміравалася гэтак званая [[Украінская школа польскага рамантызму|ўкраінская школа польскага рамантызму]].
 
Вучоба ў ліцэі, як і раней у гімназіі была бясплатнай за выключэннем факультатыўных прадметаў — эстэтыкі і фізвыхавання. Дзеці з бедных сем'яў мелі стыпендыі. Пазней было створана Таварыства дабрачыннасці, дзе навучэнцы са сваіх невялікіх укладаў стваралі агульную касу.
Т. Чацкі шмат зрабіў, каб прыцягнуць у ліцэй выдатных выкладчыкаў з Кракава, Вільні, Варшавы, Вены. Сярод іх — Іахім Лялевель — значны польскі навуковец і грамадскі дзеяч, Аляксандр Міцкевіч — брат паэта Адама Міцкевіча, Эўсебіюш Славацкі — бацька іншага польскага паэта Юліюша Славацкага і інш. З Аўстрыі прыехалі прафесар батанікі і заалогіі В. Бесер, правадзейны член Венскай Акадэміі мастацтваў К. Канеўскі.
 
Т. Чацкі шмат зрабіў, каб прыцягнуць у ліцэй выдатных выкладчыкаў з Кракава, Вільні, Варшавы, Вены. Сярод іх гісторык Іахім Лялевель —, значны польскі навуковец і грамадскі дзеяч,прававед Аляксандр Міцкевіч (брат паэта Адама Міцкевіча), літаратуразнавец Эўсебіюш Славацкі (бацька іншага польскага паэта Юліюша Славацкага), фізік і хімік Ігнат Абламовіч і іншіншыя. З Аўстрыі прыехалі прафесар батанікі і заалогіі В. Бесер, правадзейны член Венскай Акадэміі мастацтваў К. Канеўскі.
Вучнямі ліцэя ў асноўным былі дзеці дробнай шляхты і мяшчан (палякі, украінцы, яўрэі). Бедныя маглі разлічваць на стыпендыю. Сярод выхаванцаў ліцэя былі будучыя літаратары Гуслаўскі, Т. Алізароўскі, Т. Падура і інш.
 
Вучнямі ліцэя ў асноўным былі дзеці дробнай шляхты і мяшчан (палякі, украінцы, яўрэі). Бедныя маглі разлічваць на стыпендыю. Сярод выхаванцаў ліцэя былі будучыя літаратары Гуслаўскі, Т. Алізароўскі, Т. Падура, [[Цімон Забароўскі|Ц. Забароўскі]] і інш.
У 1833 за ўдзел студэнтаў ліцэя ў паўстанні 1830—1831 гадоў, паводле ўказу імператара Мікалая I, ліцэй быў ліквідаваны. Бібліятэка, нумізматычны кабінет, калекцыя карцін, гравюр і скульптур, навуковае абсталяванне было канфіскавана і перададзена зноў заснаванаму імператарскаму універсітэту Святога Уладзіміра ў Кіеве. Нават расліны з батанічнага саду вывезлі ў Кіеў. У будынках ліцэя была размешчана праваслаўная Валынская духоўная семінарыя.
 
У 18331830—1831 загадах ўдзел студэнтаўдзейнасць ліцэя ўпрактычна паўстанніспынілася, 1830—1831бо амаль усе навучэнцы былі ўдзельнікамі [[Паўстанне 1830-1831 гадоў|Паўстання]], таму, паводле ўказу імператара Мікалая I ад 21.8.1831 году, ліцэй быў ліквідаваны. БібліятэкаПаводле ўказу ад 20(8).11.1833 году бібліятэка, нумізматычны кабінет, калекцыя карцін, гравюр і скульптур, навуковае абсталяванне было канфіскавана і перададзена зноўдля заснаванамузаснавання імператарскамуІмператарскага універсітэтуўніверсітэта Святога Уладзіміра ў Кіеве, які адкрыўся ў 1834 годзе. Нават расліны з батанічнага саду вывезліперавезлі ў Кіеў. У будынках ліцэя з 1836 году была размешчана праваслаўная Валынская духоўная семінарыя.
 
== За польскім часам ==