Вандалы: Розніца паміж версіямі

17 байтаў дададзена ,  10 гадоў таму
др
замена неадназначнасцяў using AWB (7794)
[недагледжаная версія][недагледжаная версія]
др (r2.7.3) (робат змяніў: tl:Lahing Bandalo)
др (замена неадназначнасцяў using AWB (7794))
[[Image:Vandal alan kingdom 526.png|thumb|300px]]
'''Вандалы''' — народ [[германцы|германскага]] паходжання, блізкі да [[готы|гоцкай]] групы, згаданы ўпершыню [[Пліній Старэйшы|Плініем]] у 1 ст. калі '''вандалы''' жылі па абодвух берагам сярэдняй плыні [[рака Одэр|Одэра]], куды яны дайшлі, верагодна, з берагоў [[Балтыйскае мора|Балтыйскага мора]].
 
Высяленне вандалаў з берагоў Одэра на поўдзень пачалося ў 2-ой пал. 2 ст. Яны прынялі ўдзел у [[маркаманская вайна|маркаманскай вайне]], і ў [[174]] годзе рымскі імператар [[Марк Аўрэлій]] адводзіць ім зямлі ў [[Дакія|Дакіі]]. У Дакіі вандалы заставаліся да [[330]]-х гадоў; за ўвесь гэты час мір з рымлянамі быў перапынены толькі адзін раз — у [[271]] годзе. З Дакіі вандалы былі выцесненыя готамі, якія, начале з каралём Геберыха ([[331]]—[[337]]), нанеслі ім моцную параза, прычым у бітве загінуў кароль вандалаў Візімар. Вандалы звярнуліся па дапамогу да імператара [[Канстанцін I, імператар рымскі|Канстанціна I]], які перавёў увесь народ на правы бераг [[рака Дунай|Дуная]], у [[Панонія|Панонію]]. За гэта яны павінны былі пастаўляць імперыі дапаможныя конныя атрады. У Паноніі вандалы заставаліся нядоўга. У самым пачатку 5 ст., верагодна пад уціскам [[гуны|гунаў]], яны, пад кіраўніцтвам караля Гадэгізеля, накіраваліся ўсім народам уверх па Дунаі да [[рака Рэйн|Рэйна]] і далей у [[Галія|Галію]]. Да іх у [[Багемія|Багеміі]] далучылася частка [[свевы|свеваў]] (маркаманаў) і частка [[аланы|аланаў]] (племя цюркскага паходжання). Кароль Гадэгізель загінуў у [[406]] годзе падчас змагання з [[франкі|франкамі]] на Рэйне, пасля чаго злучаныя полчышчы вандалаў, свеваў і аланаў, спустошыўшы Галію, перайшлі праз [[Пірэнеі]] ў адну з лепшых правінцый [[Заходняя Рымская імперыя|Заходняй Рымскай імперыі]] — [[Іспанія|Іспанію]], якую падзялілі паміж сабой па жэрабі.
64 743

праўкі