Розніца паміж версіямі "Прыднястроўе"

др
clean up, replaced: вайсков → ваенн, ны універсітэ → ны ўніверсітэ, == У Сеціве == → == Спасылкі ==, атэнцы → афіняне, ІІ → II, афінянеял using AWB
др (r2.7.1) (робат дадаў: ur:ٹرینسنیسٹریا)
др (clean up, replaced: вайсков → ваенн, ны універсітэ → ны ўніверсітэ, == У Сеціве == → == Спасылкі ==, атэнцы → афіняне, ІІ → II, афінянеял using AWB)
Пасля прыняцця рашэння аб усталяванні адзінай дзяржаўнай мовы малдоўскай на аснове лацінскай графікі і ўвядзенні румынскага сцяга, на левым беразе [[Днестр|Днястра]] былі праведзены рэферэндумы аб аўтаноміі, згодна з якімі была ўтворана Прыднястроўская Малдаўская ССР.
 
[[2 верасня]] [[1990]] года ў [[Ціраспаль|Ціраспалі]] і ІІII Надзвычайны З'езд дэпутатаў усіх узроўняў, кіруючыся вынікамі праведзенага [[рэферэндум]]у абвясціў незалежнасць Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі. Гэты дзень з'яўляецца галоўным дзяржаўным святам - Днём Рэспублікі.
 
Урад [[Малдова|Малдовы]] не прызнаў гэтага рашэння і накіраваў у рэгіен паліцыю. Пачаліся сутыкненні паміж паліцыяй і прыднястроўскімі апалчэнцамі, якія перараслі ў сакавіку 1992 года ў ваенны канфлікт, які працягваўся да лета 1992 года. З абодвух бакоў загінула каля 2000 чалавек.
 
[[Выява:Tiraspol government building.jpg|thumb|200px|Будынак прыднястроўскага парламента]]
[[Парламент]] - дзвюхпалатны ''Вярхоўны Савет'' (складаецца з Палаты прадстаўнікоў і Палаты заканатворцаў), выбіраемы тэрмінам на 5 гадоў. Таксама ў ПМР уласная судовая ўлада, праваахоўная і абаронная сістэмы.
 
=== Міжнародныя зносіны ===
 
Усталяваныя і падтрымліваюцца адносіны з непрызнанамі дзяржавамі: [[Абхазія]]й, [[Паўднёвая Асеція|Паўднёвай Асеціяй]], [[Нагорны Карабах|Нагорным Карабахам]] у рамках Садружнасці Непрызнаных Дзяржаў (СНД-2). Падпісаны дагаворы аб эканамічный і вайсковай ўзаемадапамозеузаемадапамозе.
 
=== Палітычныя партыі і грамадскія аб'яднанні ===
== Насельніцтва ==
 
Нацыянальна склад насельніцтва: малдаване 34%, рускія - 28%, украінцы - 26%. Усяго налічваецаца 35 нацыянальнасцяўнацыянальнасцей. Пераважная большасць насельніцтва - праваслаўныя ([[Руская Праваслаўная Царква]] Маскоўскага Патрыярхата).
 
== Геаграфія ==
Прыднястроўе - развітая індустрыяльна-аграрная краіна, якая мае значны прамысловы патэнцыял.
 
У склад прамысловага комплексу ўваходзяць наступныя галіны: электраэнергетыка, чорная металургія, машынабудаванне і металаапрацоўка, электратэхнічная, хімічная, дрэваапрацоўчая, мэбляваямеблявая, паліграфічная, шкляная, лёгкая прамысловасць, прамысловасць будаўнічых матэрыялаў.
 
Першае месца належыць галіновай апрацоўчай прамысловасці. Вялікае значэнне надаецца сельскай гаспадарцы. Традыцыйнае сельскагаспадарчае адмыслоўванне не перашкаджае развіццю працаёмкіх і навукаёмкіх вытворчасцей.
Калі па колькасці насельніцтва ПМР складае 17% ад насельніцтва былой Малдаўскай ССР, то доля прамысловасці складае 30%, энергетыкі - 90%.
 
Аграпрамысловы сектар эканомікі аб'ядноўвае сельскую гаспадарку, перапрацоўку сельскагаспадарчай сыравіны, спецыялізаваную інфраструктуру: транспартаванне, захоўванне дыі гандаль.
 
У [[сельская гаспадарка|сельскай гаспадарцы]] захоўваецца калектыўная сістэма апрацоўкі зямлі ([[калгас]]ы і [[саўгас]]ы). Асноўная галіна - зерневая, плодаагароднінавая, вінаробчая. Cельская гаспадарка дазваляе забяспечыць патрэбы рэспублікі ў прадуктах харчавання і забяспечыць незалежнасць ад знешніх паставак па асноўных паказчыках.
Прафесійныя навучальныя ўстановы рэспублікі рэалізуюць праграмы трох узроўняў адукацыі (пачатковага, сярэдняга і вышэйшага).
 
Пачатковыя прафесійныя навучальныя ўстановы ажыццяўляюць падрыхтоўку рабочых і служачых па 35 прафесіях у межах наступных напрамкаў: будаўніцтва — 39 %; прамысловасць — 25 %; сельская гаспадарка 21 %; гандаль і грамадскае харчаванне — 10 %; бытавое абслугоўванне — 5 %.
 
Сярэднія прафесійныя навычальныя ўстановы ажыццяўляюць падрыхтоўку па 51 спецыяльнасці ў напрамках: прамысловасці — 20 %; аховы здароў'я −17 %;, эканомікі і права — 16 %; сельскай гаспадаркі — 21 %; энергетыкі — 6 %; будаўніцтва — 2 %; адукацыі — 9 %; бытавога абслугоўвання — 3 %; гандлю і грамадскага харчавання — 4 %; культуры і мастацтва — 2 %.
 
У вышэйшых навучальных установах ПМР падрыхтоўка ідзе па 48 спецыяльнасцях. ВНУ ажыццяўляюць падрыхтоўку спецыялістаў ўу наступных галінах: адукацыя — 58 %; прамысловасць — 18 %; эканоміка і права — 10 %; сельская гаспадарка — 9 %; ахова здароў'я — 5 %.
 
Навучальны працэс ва ўстановах усіх відаў забяспечваюць звыш 1500 кваліфікаваных выкладчыкаў і майстроў вытворчага навучання.
 
Вядучая навучальная ўстанова — Прыднястроўскі дзяржаўны універсітэтўніверсітэт імя Т. Г. Шаўчэнкі. У перыяд агрэсіі 1991—1992 гадоў ён быў прыняты ў Асацыяцыю ВНУ [[Расія|Расіі]] (першы замежны сябра асацыяцыі). У 1999 годзе стаў паўнавартасным сябрам Еўразійскай асацыяцыі класічных універсітэтаў. Яго дыплом прызнаецца ў [[Расія|Расіі]].
 
== Сродкі масавай інфармацыі ==
* [[Рака Кучурган]]
 
== У СецівеСпасылкі ==
{{Commons|Category:Transnistria}}
* [http://transnistria.blogspot.com - The truth about Transnistria ]
167 022

праўкі