Розніца паміж версіямі «Лютэранская кірха Святога Іаана (Гродна)»

няма тлумачэння праўкі
'''Лютэранская кірха Святога Іаана''' — дзеючы [[Лютэране|лютэранскі]] храм у цэнтральнай частцы [[Гродна]] - [[Гарадніца|Гарадніцы]].
 
== Гісторыя ==
Афіцыйнай датай заснавання кірхі ў Гродне лічыцца 1793 г., калі [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі]] перадаў будынак [[Немцы|нямецкай]] суполцы. Пад кірху быў прыстасаваны будынак сталовай для [[Галандцы|галандскіх]] і нямецкіх рамеснікаў, якіх запрасіў у Гродна гродзенскі староста [[Антоній Тызенгаўз]]. Канчаткова выгляд [[кірха|кірхі]] склаўся ў [[1873]] г. На вежы быў усталяваны гадзіннік. У [[1912]] г. храм значна перабудавалі.
[[File:Grodzieński zbór luterański ś. Jana.jpg|thumb|злева|180пкс|Кірха пасля поўнага аднаўлення ў [[1912]] годзе]]
Кірха дзейнічала ў Гродне да [[1944]] г. Пасля [[Вялікая Айчынная вайна 1941-1945|Вялікай Айчыннай вайны]] тут знаходзіўся архіў. У 1-й палове 1990-х гг. кірха вернута вернікам і дзейнічае як евангелісцка-лютэранскі храм.
 
[[неф|Аднанефавая]] аднавежавая пабудова з пяціграннай [[апсіда]]й і сакрысціямі. Галоўны фасад мае сіметрычную, выцягнутую па вертыкалі дынамічную кампазіцыю. Квадратная ў плане высокая манументальная вежа-[[званіца]] выступае з асноўнага аб’ёму. Галоўны ўваход (праз вежу) аформлены вялікім стральчатым [[партал]]ам, над ім – акно-«ружа». Інтэр’ер храма мае выцягнутую па падоўжнай восі сіметрычную кампазіцыю. Асноўны прамавугольны ў плане аб’ём перакрыты арыгінальным па форме фігурным скляпеннем. Захавалася два аўтэнтычных вітража за алтаром, арнамент якіх выкладзены ў форме лютэранскага сімвала: ружы, унутры якой знаходзіцца сэрца з крыжам. Таксама захаваліся кованая купель, звон і гадзіннік на галоўнай вежы. Арган і іншыя рэчы канфіскаваныя, за савецкім часам, з кірхі для філармоніі і ўладкавання парткабінетаў<ref name="kir"/>.
 
Побач з кірхай знаходзілася і евангелічныя могілкі з капліцай (1793-1936). У доме №3а ў [[1912]] г. знаходзіўся дом пастара і лютэранская школа на другім паверсе.
 
У [[2012]] плануецца пачаць рэканструкцыю кірхі: збудаваць ліўневую каналізацыю, умацаваць сцены, абліцаваць і пафарбаваць фасады, а таксама важны элемент будынка - разбураны шпіль з крыжам.<ref name="kir">{{кніга
}}</ref>
 
== Архітэктура ==
<center><gallery caption="Лютэранская кірха" widths=150 heights=250>
[[неф|Аднанефавая]] аднавежавая пабудова з пяціграннай [[апсіда]]й і сакрысціямі. Галоўны фасад мае сіметрычную, выцягнутую па вертыкалі дынамічную кампазіцыю. Квадратная ў плане высокая манументальная вежа-[[званіца]] выступае з асноўнага аб’ёму. Галоўны ўваход (праз вежу) аформлены вялікім стральчатым [[партал]]ам, над ім – акно-«ружа». Інтэр’ер храма мае выцягнутую па падоўжнай восі сіметрычную кампазіцыю. Асноўны прамавугольны ў плане аб’ём перакрыты арыгінальным па форме фігурным скляпеннем. Захавалася два аўтэнтычных вітража за алтаром, арнамент якіх выкладзены ў форме лютэранскага сімвала: ружы, унутры якой знаходзіцца сэрца з крыжам. Таксама захаваліся кованая купель, звон і гадзіннік на галоўнай вежы. Арган і іншыя рэчы канфіскаваныя, за савецкім часам, з кірхі для філармоніі і ўладкавання парткабінетаў<ref name="kir"/>.
 
Побач з кірхай знаходзілася і евангелічныя могілкі з капліцай (1793-1936). У доме №3а ў [[1912]] г. знаходзіўся дом пастара і лютэранская школа на другім паверсе.
 
<center><gallery caption="Лютэранская кірха" widths=150 heights=250240>
Выява:Будынак былой кірхі 4.jpg|Партал кірхі
Выява:Будынак былой кірхі.jpg|Кірха з боку апсіды