Метр: Розніца паміж версіямі

20 байтаў дададзена ,  9 гадоў таму
др
вырашэнне неадназначнасцяў using AWB
др (r2.7.1) (робат дадаў: gn:Temira'ãha)
др (вырашэнне неадназначнасцяў using AWB)
* як адна саракамільённая частка [[Парыжскі мерыдыян|Парыжскага мерыдыяна]] (гэта значыць адна дзесяцімільённая частка адлегласці ад [[паўночны полюс|паўночнага полюсу]] да [[экватар]]а па паверхні [[геоід]]а на [[Геаграфічная даўгата|даўгаце]] [[Парыж]]а).
 
Першапачаткова за аснову было прынята першае азначэнне ([[8 траўня]] [[1790]], [[Французскі Нацыянальны сход]]). Аднак [[паскарэнне свабоднага падзення]] залежыць ад шыраты і, такім чынам, маятнікавы эталон не досыць дакладны, Французская Акадэмія навук у [[1791]] прапанавала Нацыянальнаму сходу вызначыць метр праз даўжыню [[мерыдыян]]а. [[30 сакавіка]] [[1791]] гэтая прапанова была прынятая. [[7 красавіка]] [[1795]] [[Нацыянальны Канвент]] прыняў [[Закон, права|закон]] аб уводзінах метрычнай сістэмы ў Францыі і даручыў камісіі, у якую ўваходзілі [[Шарль Агюстэн дэ Кулон|Кулон]], [[Жазеф Луі Лагранж|Лагранж]], [[Антуан Ларан Лавуазье|Лавуазье]], [[П'ер-Сімон Лаплас|Лаплас]] і іншыя навукоўцы, выканаць працы па эксперыментальным азначэнні адзінак [[даўжыня|даўжыні]] і [[Маса|масы]]. Першы прататып эталона метра быў выраблены з [[Латунь|латуні]] ў [[1795]] [[год]]зе. Варта адзначыць, што адзінка вымярэння масы ([[кілаграм]], азначэнне якога было заснавана на масе 1 дм³ [[вада|вады]]) таксама была прывязаная да азначэння метра.
 
У [[1799]] са [[Сплаў|сплаву]] 90 % [[плаціна|плаціны]] і 10 % [[ірыдый|ірыдыю]] быў выраблены эталон метра, даўжыня якога адпавядала адной саракамільённай частцы Парыжскага мерыдыяна. Пасля, аднак, высветлілася, што з-за няправільнага ўліку [[полюс]]нага сціску [[Планета Зямля|Зямлі]] эталон апынуўся карацей на 0,2 мм; такім чынам, даўжыня мерыдыяна толькі прыблізна роўная 40 000 км.
 
Падчас кіравання [[Напалеон Банапарт|Напалеона]] метрычная сістэма распаўсюдзілася па ўсёй [[Еўропа|Еўропе]]. Толькі ў [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]], якая не была заваяваная Напалеонам, засталіся традыцыйныя меры даўжыні: [[цаля]], [[фут]] і [[ярд]].
 
{{Link GA|ja}}
 
[[af:Meter]]
[[als:Meter]]
64 743

праўкі