Розніца паміж версіямі "Воблакі"

3 502 байты дададзена ,  7 гадоў таму
няма тлумачэння праўкі
др (JerzyKundrat перанёс старонку Хмара у Воблакі)
'''Воблакі''', аблокі, хма́ры — сістэмы завіслых у [[атмасфера|атмасферы]] прадуктаў кандэнсацыі вадзяной пары: кропелек вады, крышталікаў лёду або іх сумесей.
 
== Утварэнне ==
Утвараюцца воблакі пры кандэнсацыі вадзяной пары ў стане насычэння на [[ядры кандэнсацыі|ядрах кандэнсацыі]]. Дыяметр кропель — каля некалькіх мікронаў, маса вады ў 1 м³ паветра воблака — ад долі грама да некалькіх грамаў. Каля зямной паверхні яны ўтвараюць [[туман]]. Узбуйненне прадуктаў кандэнсацыі выклікае [[атмасферныя ападкі]] (дождж, снег, град).
 
Узнікненне аблокаў — вынік адыябатычнага ахалоджвання паветра пры яго пад'ёме, радзей — вынік ахалоджвання ад подсцільнай зямной паверхні і турбулентнага перамешвання паветра. Пад'ём паветра, неабходны для ўтварэння аблокаў, адбываецца пры канвекцыі ў атмасферы (канвекцыйная воблакі), пры ўзыходзячым слізгальным пад'ёме паветра на франтах атмаеферных (франтальныя воблакі), пры хвалевых рухах у атмасферы і інш. Большая частка аблокаў засяроджана ў [[трапасфера|трапасферы]], але зрэдку назіраюцца ў [[стратасфера|стратасферы]] (пераважна [[перламутравыя воблакі]]) і ў [[мезасфера|мезасферы]] ([[серабрыстыя воблакі]]).
 
== Класіфікацыя ==
[[Выява:Wolkenstockwerke.png|frame|Класіфікацыя аблокаў]]
Па міжнароднай класіфікацыі воблакі ў залежнасці ад іх ніжняй мяжы адносяцца да аднаго з трох ярусаў — верхняга, сярэдняга або ніжняга. Паводле знешняй будовы і размяшчэння на ярусах воблакі маюць 10 асноўных форм: у верхнім ярусе [[перыстыя воблакі]], [[перыста-слаістыя воблакі]] і [[перыста-кучавыя воблакі]] (на вышыні больш за 6 км), у сярэднім — [[высокакучавыя воблакі]] і [[высокаслаістыя воблакі]] (на вышыні 2—6 км), у ніжнім — [[слаіста-кучавыя воблакі]], [[слаістыя воблакі]] і [[слаіста-дажджавыя воблакі]] (вышыня іх ніжняй мяжы менш за 2 км). Вылучаюць таксама воблакі вертыкальнага развіцця — [[кучавыя воблакі]] і [[кучава-дажджавыя воблакі]] з вертыкальнымі памерамі аднаго парадку з гарызантальнымі, іх асновы звычайна знаходзяцца ў ніжнім ярусе, а верхнія часткі могуць дасягаць сярэдняга ці верхняга яруса.
'''Хма́ра''' — назіраемыя ў [[Атмасфера|атмасферы]], скупкі [[Вадзяны пар|вадзянога пара]] скандэнсаваныя ў кроплі ці крышталікі [[лёд]]у, якія знаходзяцца на некаторай вышыні. Ахалоджанне змяншае здольнасць [[паветра]] да затрымання вадзянога пара. Далейшае ахалоджанне ніжэй тэмпературы кропкі расы выклікае [[Кандэнсацыя|кандэнсацыю]]. Павялічэнне хмаравых элементаў і узрастанні іх хуткасці падзення, яны выпадаюць на паверхню ў выглядзе [[Ападкі|ападкаў]].
 
Па міжнароднай класіфікацыі хмары падзяляюцца навыдзяляюцца:
 
* [[перыстыя воблакі]] (''Cirrus, Ci'')
* [[перыста-кучавыя воблакі]] (''Cirrocumulus, Cc'')
* [[перыста-слаістыя воблакі]] (''Cirrostratus, Cs'')
* [[высокакучавыя воблакі]] (''Altocumulus, Ac'')
* [[высокаслаістыя воблакі]] (''Altostratus, As'')
* [[слаіста-дажджавыя воблакі]] (''Nimbostratus, Ns'')
* [[слаістыя воблакі]] (''Stratus, St'')
* [[кучавыя воблакі]] (''CumulCumulus, Cu'')
* [[кучава-дажджавыя воблакі]] (''Cumulonimbus, Cb'')
 
== Воблачнасць ==
Сукупнасць аблокаў называецца [[воблачнасць|воблачнасцю]].
 
Воблакі ўкрываюць каля паловы нябеснай сферы на Зямлі і змяшчаюць каля 10<sup>9</sup> т вады. На працягу года розныя тыпы абокаў маюць розную паўтаральнасць.
Звычайна хмары з'яўляюцца ў [[Трапасфера|трапасферы]]. Трапасферныя хмары падзяляюцца на розныя віды згодна з міжнароднай класіфікацыяй хмараў. Рэдка сустракаюцца хмары на вышынях ад 20 да 80 км.
 
Воблакі ўплываюць на фарміраванне надвор'я і ападкаў, на цеплавы рэжым паветра, сушы і мора, з'яўляюцца звяном кругавароту вады на Зямлі. Яны могуць перамяшчацца на тысячы кіламетраў, пераносіць і пераразмяркоўваць вялізныя масы вады.
Па міжнароднай класіфікацыі хмары падзяляюцца на:
 
== Літартатура ==
* перыстыя (''Cirrus'')
* Афнагель І. Воблакі // БЭ ў 18 т. Т. 4. Мн., 1997.
* перыста-кучавыя (''Cirrocumulus'')
* перыста-слаістыя (''Cirrostratus'')
* высока-кучавыя (''Altocumulus'')
* высока-слаістыя празрыстыя (''Altostratus translucidus'')
* слаіста-дажджавыя (''Nimbostratus'')
* слаістыя (''Stratus'')
* кучавыя (''Cumul'')
* кучава-дажджавыя (''Cumulonimbus'')
* серабрыстыя
 
== У Сеціве ==