Розніца паміж версіямі "Вільгельм Рыхард Вагнер"

вычытка пасля белазару
др (Bot: Migrating 115 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q1511 (translate me))
(вычытка пасля белазару)
| Сайт=
}}
'''Вільгельм Рыхард Вагнер''', ({{ДН|22|5|1813}}, [[Лейпцыг]] — {{ДС|13|2|1883}}, [[Венецыя]]) выдатны [[Германія|нямецкі]] [[кампазітар]], у асноўным вядомы сваімі [[опера]]мі або [[музычная драма|музычнымі драмамі]], акрамя таго, Вагнер быў таксама [[дырыжор]]ам, [[музычны таэрэтык|музычным тэарэтыкам]], [[эсэіст]]ам. У адрозненніадрозненне ад іншых [[кампазітар]]аў, Вагнер заўсёды сам пісаў [[сцэнарый|сцэнарыі]] і [[лібрэта]] для сваіх твораў.
 
{{змест злева}}
Рыхард Вагнер нарадзіўся [[22 мая]] [[1813]] у [[Лейпцыг|Лейпцыгу]], як дзявятае дзіця ў сям'і [[паліцыя|паліцэйскага]] [[чыноўнік]]а Карла Фрыдрыха Вагнера і Ёханы Розы Вагнер. Глава сям'і памёр ад [[тыф]]у, калі Рыхарду было толькі 6 месяцаў з дня нараджэння, пасля чаго маці пачала жыць з [[акцёр]]ам і драматургам [[Людвіг Гаер|Людвігам Гаерам]], які быў адным з сяброў Карла Вагнера. У [[1814]] Ёхана выходзіць замуж за Людвіга Гаера і пераяжджае з сям'ёй у [[Дрэздэн]]. На працягу першых 14 гадоў свайго жыцця Рыхард Вагнер быў вядомы як Вільгельм Рыхард Гейер.
 
Дзяцінства Рыхарда не было шчаслівым: ён часта хварэў, яго сям'я пераяжджалапераязджала з месца на месца, у выніку чаго Вільгельм вучыўся ў розных [[школа]]х у розных [[горад|гарадах]]. Аднак насуперак гэтаму Вагнер прачытаў шмат класічнай і сучаснай літаратуры, быў зачараваны аперэтамі[[аперэта]]мі [[K. M. Вебер]]а. У яго праяўляецца здольнасць у тэатральна-драматычнай форме - пад уплывам свайго другога бацькі, ён нават прымаебярэ ўдзел у спектаклях. Моцна цікавіца [[палітыка]]й і [[філасофія]]й. У [[люты]]м [[1831|1831 г.]] паступае ва [[універсітэт Лейпцыга|ўніверсітэт Лейпцыга]], а незадоўга да гэтага піша свой першы твор - уверцюра-бемоль мажор.
 
Ва [[універсітэт|ўніверсітэце]] Вагнер слухае лекцыі па [[філасофія|філасофіі]] і [[эстэтыка|эстэтыкіэстэтыцы]], займаецца [[музыка]]й у [[Вайлінг]]а. На працягу гэтага перыяду ён пападаетрапляе ў кругкола польскіх рэвалюцыянераў-выгнанікаўвыгнаннікаў, у [[1832]] суправаджае графа Тышкевіча падчас паездкі ў [[Маравія|Маравію]], а адтуль адпраўляецца ў [[Вена|Вену]]. У [[Прага|Празе]] рэпетыруе сваю першую [[сімфонія|сімфонію]], а [[10 студзеня]] [[1833]] выступае з ёю ў [[Лейпцыг]]у.
 
=== Выгнанне ===
У грамадскім жыцці Вагнер быў [[рэвалюцыянер]]ам, гэтак жа як і ў [[мастацтва|мастацтве]]. Ён прымаебярэ актыўны ўдзел у палітычных беспарадках у [[1848]]/[[1849|49]] г., у якіх выклікаў гнеў [[Германія|нямецкай]] [[арыстакратыя|арыстакратыі]] і быў вымушаны марнавацьправесці значную частку свайго жыцця ў якасці мігранта ў [[Швейцарыя|Швейцарыі]] і [[Францыя|Францыі]]. Акрамя іншага, Вагнер фармуецца як люты [[антысеміт]], верагодна, пад уплывам асабістых адносін са сваімі [[яўрэі|яўрэйскімі]] калегамі: [[Ж. Халеві]], [[Дж. Маербер]]ам і [[Ф. Мендэльсон]]ам. З-за [[антысемітызм]]у і сёння ён з'яўляецца [[персона нон-грата|персонай нон-грата]] ў [[Ізраіль|Ізраілі]], дзе існуе афіцыйная забарона пастановак яго [[опера|опер]].
 
== Філасофія ==
Немузычную спадчыну Рыхарда Вагнера складаюць шаснаццаць тамоў літаратурных і публіцыстычных сачыненняў, і звыш таго — сямнаццаць тамоў лістоў. У сваіх развагах Вагнер звяртаў вялікую ўвагу мастацтву, а ў прыватнасці — анталагічнаму асмысленнюасэнсаванню музыкі.
 
=== Ніцшэ пра Вагнера ===
Ранейшы [[Ніцшэ]] захапляўся Вагнерам. Знакамітая ссорасварка адбылася пасля завяршэння кампазітарам цыкла «[[Пярсцёнак нібелунга]]». Вынікам гэтае ссорысваркі стаў артыкул Ніцшэ «Казус Вагнер».
 
=== Уплыў ===
Оперная рэформа Вагнера аказала значны ўплыў на музыку канца XIX—XX стагоддзяў, пазначыўшыстаўшы вышэйшынайвышэйшым этапэтапам музычнага рамантызму і адначасова заклаўшы длябудучыню будучыхдля мадэрнісцкіх цячэнняўплыняў. Опера «Трыстан і Ізольда» агульнапрызнана лічыцца «музычным маніфестам» дэкадэнцтва. Прамым ці ўскосным уплывам тэорыі «музычнай драмы» адзначана большасць з усіх наступных оперных твораў. Сярод найбольнайбольш яскравых паслядоўнікаў Вагнера — [[Мікалай Рымскі-Корсакаў]], [[Аляксандр Скрабін]], [[Клод Дэбюсі]], [[Рыхард Штраус]], [[Бела Бартак]], [[Кароль Шыманоўскі]], ранейшы [[Арнольд Шонберг]].
 
=== Значнасць ===
Вагнер напісаў «Пярсцёнак Нібелунга», амаль не спадзяючыся, што знойдзецца тэатр, здольны паставіць эпапею цалкам і данесці да слухача яе ідэі. Аднак сучаснікі сумелі ацаніць яе духоўную неабходнасць, і эпапея знайшла шлях да гледача. роля «Пярсцёнка» ў станаўленні нацыянальнага агульнанямецкага духу немагчыма пераацэніцьпераацаніць. У сярэдзіне XIX стагоддзя, калі пісалася опера «Пярсцёнак Нібелунга», нацыя заставалася духоўна расцярушанай; на памяці ў немцаў былі прыніжэнні [[Напалеонаўскія войны|напалеонаўскіх паходаў]] і венскіх пагадненняў; нядаўна выбухнула рэвалюцыя, якая зрынула стальцы ўдзельных каралей — калі ж Вагнер пакідаў свет, [[Германія]] ўжо была адзінай, стала імперыяй, носьбітам і скупчэннем усёй нямецкай культуры.
 
==== Лебядзіны замак у гонар Рыхарда Вагнера ====
Замак [[Нойшванштайн]] — адзін з самых наведвальных замкаў Германіі і адно з самых папулярных турыстычных месцаў Еўропы. Замак размешчаны ў [[Баварыя|Баварыі]], непадалёк ад горада [[Фюсен]]. Ён быў пабудаваны каралём [[Людвіг II Баварскі|Людвігам II Баварскім]], вядомым таксама як «казачны кароль».
 
Кароль Людвіг быў вялікім прыхільнікам культуры і мастацтвымастацтва і асабіста аказваў падтрымку сусветна вядомаму кампазітару Рыхарду Вагнеру, і замак Нойшванштайн быў збольшага збудаваны і ў яго гонар. Інтэр'ер шматлікіх памяшканняў замка прасякнуты атмасферай Вагнераўскіх персанажаў. Трэці ярус замка найбольш поўна адлюстроўвае захапленне Людвіга операмі Вагнера. Зала спевакоў, якіякая займае цалкам чацвёрты паверх, таксама ўпрыгожаныўпрыгожана персанажамі опер Вагнера.
 
Кажучы літаратурнай мовай, Нойшванштайн азначаеабазначае «Новы Лебядзіны замак» па аналогіі з каралём-лебедзем, адным з персанажаў Вагнера. Нойшванштайн сапраўды вырабляестварае ўражанне казачнага замка. Ён будаваўся ў канцы XIX стагоддзістагоддзя — у той час, калі замкі ўжо згубілі свае стратэгічныя і абарончыя функцыі.
 
Ва ўнутраным двары замка размешчаны сад зса штучнай пячорай. Нойшванштайн прыгожы і ўсярэдзіне. Хоць усяго 14 пакояў былі завершаны да раптоўнай смерці Людвіга II у [[1886]] годзе, — гэтыя пакоі былі ўпрыгожаны чарадзейнымі дэкарацыямі. Казачны выгляд Нойшванштайна натхніў [[Уолт Дысней|Уолта Дыснея]] на стварэнне Чарадзейнага Каралеўства, увасобленага ў вядомым мультфільме «СпячаяСонная прыгажуня».
 
== Творы ==
Ананімны ўдзельнік