Сілезскі этналект: Розніца паміж версіямі

няма тлумачэння праўкі
дрНяма тлумачэння праўкі
Няма тлумачэння праўкі
{{Інфармацыя пра мову |
Назва мовы = СілезскаяСілезскі этналект |
Назва мовы ў арыгінале = ślůnsko godka |
Краіны ўжывання = [[Польшча|Польшчы]], [[Чэхія|Чэхіі]], [[Германія|Германіі]], [[ЗША]] і іншых краінах |
&nbsp;[[Славянскія мовы|Славянская]]<br />
&nbsp;&nbsp;[[Заходнеславянскія мовы|Заходнеславянская]]<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''СілезскаяСілезскі моваэтналект''' |
Афіцыйная мова ў = непрызнаная |
Рэгулюецца = - |
Код па SIL = SLI
}}
'''Сілезскі этналект''' (па-сілезску: ''ślůnsko godka'', {{lang-pl|Język śląski or Dialektetnolekt śląski}}) разглядаецца як [[дыялект]] [[Польская мова|польскай мовы]] альбо як асобная [[Заходне-славянскія мовы|заходне-славянская мова]], блізкая да польскай і, ў мянейшай ступені, [[Чэшская мова|чэшскай]] і польскай моваў. Як можна даведацца з каталогу [[Ethnologue]], гэта верхне-сілезскі дыялект польскай мовы, на якім размаўляюць [[Сілезцы|польскія сілезцы]] з [[Верхняя Сілезія|Верхняй Сілезіі]].
 
== Распаўсюджанне ==
Большасць карыстальнікаў гэтайгэтага мовыэтналекту насяляюць Верхнюю Сілезію, падзеленую на дзве часткі - паўднёва-заходнюю частку [[Польшча|Польшчы]] і паўночна-ўсходнюю частку [[Чэхія|Чэхіі]]. У цяперашні час па-сілезску размаўляюць на тэрыторыі паміж гістарычнай мяжою Сілезіі на ўсходзе і лініяй, праведзенай праз Сыцаў і Пруднік на захадзе, а таксама і ў іншых месцах.
 
Па выніках апошняга перапісу насельніцтва, праведзенага ў Польшчы ([[2002]]), прыблізна 70000 чалавек назвалі сілезскую мову роднай, а таксама прыблізна 170000 чалавек назваліся [[Сілезцы|сілезцамі]] па нацыянальнасці. Наогул, агульная колькасць носьбітаў гэтайгэтага мовыэтналекту (большасць з каторых не вызнае яе за асобную мову) перавышае два мільёны чалавек. Таксама налічваецца каля 100000 сілезскамоўных ([[Цешынскі сілезскі дыялект|цешынска-сілезскамоўных]]), якія жывуць у Чэхіі; Цэшынска-сілезскі дыялект шырока распаўсюджаны і на тэрыторыі Польшчы, у [[Цешынская Сілезія|Цешынскай Сілезіі]]. 10878 чалавек з Чэхіі лічаць сябе сілезцамі па нацыянальнасці. Акрамя Польшчы і Чэхіі, на сілезскайсылезскім мовеэтналекце размаўляюць і ў іншых частках свету.
Большасць карыстальнікаў гэтай мовы насяляюць Верхнюю Сілезію, падзеленую на дзве часткі - паўднёва-заходнюю частку [[Польшча|Польшчы]] і паўночна-ўсходнюю частку [[Чэхія|Чэхіі]]. У цяперашні час па-сілезску размаўляюць на тэрыторыі паміж гістарычнай мяжою Сілезіі на ўсходзе і лініяй, праведзенай праз Сыцаў і Пруднік на захадзе, а таксама і ў іншых месцах.
 
Па выніках апошняга перапісу насельніцтва, праведзенага ў Польшчы ([[2002]]), прыблізна 70000 чалавек назвалі сілезскую мову роднай, а таксама прыблізна 170000 чалавек назваліся [[Сілезцы|сілезцамі]] па нацыянальнасці. Наогул, агульная колькасць носьбітаў гэтай мовы (большасць з каторых не вызнае яе за асобную мову) перавышае два мільёны чалавек. Таксама налічваецца каля 100000 сілезскамоўных ([[Цешынскі сілезскі дыялект|цешынска-сілезскамоўных]]), якія жывуць у Чэхіі; Цэшынска-сілезскі дыялект шырока распаўсюджаны і на тэрыторыі Польшчы, у [[Цешынская Сілезія|Цешынскай Сілезіі]]. 10878 чалавек з Чэхіі лічаць сябе сілезцамі па нацыянальнасці. Акрамя Польшчы і Чэхіі, на сілезскай мове размаўляюць і ў іншых частках свету.
 
== Дыялект альбо мова? ==
Пункты гледжання на гэтае пытанне ў розных даследчыкаў кардынальна розняцца. Гэтае пытанне стаіць і перад шэраговымі карыстальнікамі мовыэтналекту, бо частка яеяго носьбітаў нелічыць прызнае яе за мову, а лічыцьяго дыялектам польскай мовы, але частка носьбітаў вызнаюць сябе сілезцамі і лічацьпрызнаюць сілезскуюіснаванне мову«сылезскай мовы» адрознай ад польскай.
 
Калі класіфікаваць яе як дыялект, то гэта самы самастойны з усіх польскіх дыялектаў. Калі лічыць яеяго асобнай мовай, то трэба прызнаць яеяго блізкую сувязь з польскай мовай і, чэшскайу мянейшай моваміступені, зчэшскай, вялікімз уплывам [[Нямецкая мова|нямецкай мовы]].
Пункты гледжання на гэтае пытанне ў розных даследчыкаў кардынальна розняцца. Гэтае пытанне стаіць і перад шэраговымі карыстальнікамі мовы, бо частка яе носьбітаў не прызнае яе за мову, а лічыць дыялектам польскай мовы, але частка носьбітаў вызнаюць сябе сілезцамі і лічаць сілезскую мову адрознай ад польскай.
 
Калі класіфікаваць яе як дыялект, то гэта самы самастойны з усіх польскіх дыялектаў. Калі лічыць яе асобнай мовай, то трэба прызнаць яе блізкую сувязь з польскай і чэшскай мовамі, з вялікім уплывам [[Нямецкая мова|нямецкай мовы]].
 
== У Вікіпедыі ==
Хоць і былі спробы адкрыць [[Вікіпедыя|Вікіпедыю]] на сілезскайсілезскім мовеэтналекце, але спачатку запыт на стварэнне такога праекта не быў задаволены. У23 польскаймая Вікіпедыі2008 ёсцьгода некалькібыла артыкулаў,атрымана напісаныхзгода на адкрыццё сілезскай мовеВікіпедыі, і 26 мая з'явіўся дамен szl.wikipedia.org.
 
23 мая 2008 года была атрымана згода на адкрыццё сілезскай Вікіпедыі, і 26 мая з'явіўся дамен szl.wikipedia.org.
 
== Прыклад тэксту ==
Вось прыклад вершаванкі на сілезскайсілезскім мовеэтналекце:
 
'''Pjerůn'''
* [[Сілезскі алфавіт]]
 
{{Interwiki|szl|сілезскайна мовесілезскім этналекце|}}
 
== Спасылкі ==