Тамат звычайны: Розніца паміж версіямі

1 719 байтаў дададзена ,  9 гадоў таму
няма тлумачэння праўкі
[дагледжаная версія][дагледжаная версія]
др (Bot: Migrating 138 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q23501 (translate me))
Няма тлумачэння праўкі
{{Таксанамія
| назва = Таматы
| выява = Tomatoes-on-the-bushTomatoplants.jpg
| апісанне выявы =
| подпіс выявы =
| ncbi = 4081
}}
'''Тама́ты, памідо́ры''' (''Lycopersicon esculentum'' ці ''Solanum lycopersicum'') — травяністая расліна сямейства паслёнавых, адна з найбольш папулярных у сучаснай сусветнай кулінарыі.
 
== Апісанне ==
[[Выява:Tomatoplants.jpg|thumb|left|200px|Расліны таматаў]]
Аднагадовая расліна. Даўжыня сцябла ад 30 см да 3 м у залежнасці ад сорту і ўмоў вырошчвання. Гэта самаапыляльная культура, дае плады масай ад 1 г у дзікіх відаў да 500 г і больш у культурных сартоў.
 
[[Выява:TomatoplantsTomatoes-on-the-bush.jpg|thumb|left|200px|РасліныПлады таматаў]]
'''Тама́ты, памідо́ры''' (''Lycopersicon esculentum'' ці ''Solanum lycopersicum'') — травяністая расліна сямейства паслёнавых, адна з найбольш папулярных у сучаснай сусветнай кулінарыі.
Па форме плады бываюць пляскатыя, пляската-круглыя, круглявыя, падоўжаныя, грушападобныя, слівападобныя з гладкай або рабрыстай паверхняй; спелыя плады маюць афарбоўку ад светла-жоўтай да ярка-чырвонай розных тонаў і інтэнсіўнасці.
 
== Гісторыя ==
Памідоры ўтрымліваюць а 4 % [[цукры|цукроў]], 0,4 — 0,8 % [[арганічныя кіслоты|арганічных кіслот]], мінеральныя солі, 25мг% [[вітамін C|вітаміну C]], [[каратын]], [[вітаміны]] [[вітамін B1|B1]], [[вітамін B2|B2]], [[вітамін PP|PP]]. Гарманічнае спалучэнне цукроў і арганічных кіслот абумоўлівае прыемны смак. З памідораў гатуюць [[салаты]], [[прыправы]], соўсы (у тым ліку [[кетчуп]]), вырабляюць [[сокі]], фаршыруюць, марынуюць, соляць, кансервуюць, дадаюць у першыя стравы (за 10 хвілін да заканчэння варкі). З добра выспелых вырабляюць таматнае пюрэ і таматную пасту.
 
Адвар з бацвіння памідораў ужываюць ад вусеняў, лічынак, тлі, кляшчоў, раслінаедных клапоў, молі і крыжакветных блошак.
{{Commons|Category:Tomato|выгляд=міні}}
 
== Асаблівасці агратэхнікі ==
== Крыніцы ==
Памідор — цеплалюбівая расліна. Аптымальная тэмпература для росту і развіцця днём 20—25°С, уначы — 10—12°С. Пры тэмператуоы ніжэй 15°С яна не цвіце; ніжэй 8°С спыняе рост і пылок не паспявае. Тэмпература вышэй за 30°С затрымлівае рост раслін і выклікае ападанне бутонаў і кветак гэтак, як і нізкая. Высокая патрабавальнасць памідораў і да вільготнасці глебы.
 
== Літаратура ==
* {{Крыніцы/НашаЕжа|Белы|Памідоры}}
 
== Спасылкі ==
{{Commons|Category:Tomato|выгляд=міні}}
 
[[Катэгорыя:Гародніна]]