Розніца паміж версіямі "Гісторыя Польшчы"

др
др (Bot: Migrating 42 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q199569 (translate me))
 
== Аб'яднанне Польшчы ==
У 1290-я абвастрылася барацьба за польскі сталец. У 1290 кракаўскім князем стаў Пшэмысл. У 1295 ён быў каранаваны польскім каралём — Пшэмыслам II (1295–12961295—1296). Супраць яго выступілі Уладзіславаў Лакеток (так ён быў празваны за малы рост) і чэшскі кароль Вацлаў II. Пшэмысл распаўсюдзіў сваю ўладу на Вялікую Польшчу і Памор'е, але ў 1296 быў забіты ў выніку змовы магнатаў. Пасля нядоўгага валадарства Лакетка, скінутага польскімі феадаламі, каралём у 1300 стаў Вацлаў II Чэшскі (1300–13051300—1305), які захапіў Вялікую Польшчу. Па ўсіх польскіх абласцях ён разаслаў сваіх намеснікаў — – старастстарост, якія падпарадкоўваліся толькі каралю, што спрыяла цэнтралізацыі дзяржавы.
 
Уладзіслаў Лакеток тым часам не спыніў барацьбу. Вярнуўшыся з выгнання ў 1305, ён на чале венгерскіх атрадаў заняў у Кракаў. Лакетка прызналі Малая Польшча і Усходняе Памор'е. Аднак ужо ў 1308–13091308—1309 Усходняе Памор'е было занята крыжакамі, а ў 1311–13121311—1312 у Кракаве ўспыхнуў бунт партрыцыята, які прызнаў сваім каралём Яна Люксембургскага. Бунт кракаўскіх гараджан Лакеток жорстка падушыў, а ў 1314 далучыў да Малой Польшчы Вялікую Польшчу і пачаткаўпачаў барацьбу за аб'яднанне ўсіх польскіх земляў. У 1320 ён быў каранаваны польскай каронай (1320–13331320—1333). Каранаванне ўпершыню адбылася ў Кракаве.
 
Справу бацькі працягнуў яго сын — польскі кароль [[Казімір III Вялікі]] (1333–13701333—1370). ВыкарыстаючыКарыстаючыся пераважна дыпламатычныядыпламатычнымі метадыметадамі, ён вярнуў Польшчы Куявію і Добжынскую землі (1343), Мазовію (1351–13531351—1353), а таксама адабраныя Брандэнбургам гарады. У 1349 Казімір уварваўся ў Галіччыну, захапіў Львоў і Галіч. У 16601360-я пад яго ўлада перайшлі Уладзімір-Валынскі і Камянец-Падольскі. У Львове ён пасяліў калонію армян, якія займаліся пасрэдніцкім гандлем паміж Усходам і Захадам: праз іх у Еўропу траплялі перац, прыправы, ядвабшоўк, персідскія дываны.
 
У перыяд кіравання Казіміра III адбылася кадыфікацыя польскага заканадаўства. Былі выдадзены Пётркаўскі (для Вялікай Польшчы) і Вісліцкі (для Малой Польшчы) статуты, пазней аб'яднаныя ў Збор статутаў Казіміра Вялікага. Праведзеныя адміністрацыйная і грашовая рэформы. У 1364 па ўзоры Балонскага ўніверсітэта была заснавана Кракаўская акадэмія, дзе асноўная ўвага надавалася падрыхтоўцы юрыстаў. Пры КазіміруКазіміры ў Польшчы вялося шырокае будаўніцтва. Па словах летапісца, Уладзіслаў Лакеток пакінуў Польшчу драўляную, а Казімір — каменную.
 
== Дынастыя Ягелонаў ==