Розніца паміж версіямі "Рыгор Іванавіч Катоўскі"

{{фарматаванне}}[[File:Kotovsky.jpg|thumb|250px|right|Рыгор Іванавіч Катоўскі]]
'''Рыгор Іванавіч Катоўскі''' ({{ДН|12|6|1881}}  — {{ДС|6|8|1925}})  — савецкі ваенны і палітычны дзеяч, удзельнік Грамадзянскай вайны. Член Саюзнага, Украінскага і Малдаўскага ЦВК. Член Рэўваенсавета СССР. Бацька расійскага вучонага індолага Рыгора Рыгоравіча Катоўскага. Загінуў пры нявысветленых абставінах.
 
== Біяграфія ==
* Рыгор Катоўскага нарадзіўся 12 (24) чэрвеня 1881  г. ў сяле Ганчешты (цяпер горад Хынчешты ў [[Малдова|Малдавіі]]), у сям'і завадскога механіка. Акрамя яго, у бацькоў было яшчэ пяць дзяцей. Бацька Катоўскага быў з [[Каталіцтва|каталікоў]], абруселы [[Праваслаўе|праваслаўны]] [[Палякі|паляк]], маці - — [[Рускія|руская]]. Па бацькаўскай лініі Рыгор Катоўскага адбываўся з старадаўняга польскага [[Шляхта|шляхетнага]] роду, які валодаў маёнткам у Камянец-Падольскай губерні. Дзед Катоўскага за сувязі з удзельнікамі польскага нацыянальнага руху быў датэрмінова звольнены ў адстаўку са службы. Пазней ён згалеў, і бацька Рыгора Катоўскага, інжынер-механік па адукацыі, вымушаны быў пераехаць да [[Малдова|Бесарабіі]] і перайсці ў [[Мяшчане|мяшчанскае]] [[саслоўе]]. Па ўспамінах самога Катоўскага, у дзяцінстве ён любіў спорт і авантурныя раманы. З дзяцінства адрозніваўся атлетычных складаннем і меў задаткі лідара. Пакутаваў логанеўрозам (заіканне). У два гады Катоўскага страціў маці, а ў шаснаццаць - — бацька. Клопат аб выхаванні Грышы ўзяла на сябе яго хросная маці Сафія Шаль, маладая ўдава, дачка інжынера, [[Бельгія|бельгійскага]] падданага, які працаваў па суседстве і быў сябрам бацькі хлопчыка, і хрэсны - — памешчык Манук-Бей. Манук-Бей дапамог юнаку паступіць у Кукурузенскае [[Сельская гаспадарка|сельскагаспадарчае]] вучылішча і аплаціў увесь пансіён. У вучылішча Рыгор асабліва старанна вывучаў аграномы і [[Нямецкая мова|нямецкую мову]], так як Манук-Бей абяцаў накіраваць яго на "«данавучанне"» у [[Германія|Германію]] на Вышэйшай адукацыі ([[Сельская гаспадарка|сельскагаспадарчыя]] курсы). Надзеі гэтыя не апраўдаліся з-за смерці Манук-Бея ў [[1902]] годзе.
 
* У студзені [[1918]]  г. Катоўскі ўзначальваў атрад, якая прыкрывала адыход бальшавікоў з [[Горад Кішынёў|Кішынёва]]. У студзені-сакавіку 1918  г. камандаваў кавалерыйскай групай у [[Горад Ціраспаль|Ціраспальскім]] атрадзе. У сакавіку 1918  г. [[Горад Адэса|Адэская]] Савецкая Рэспубліка была ліквідавана аўстра-германскімі войскамі, якія ўвайшлі на Украіну пасля зняволенага [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Цэнтральнай Радай]] [[Брэсцкі мір|сепаратнага міру]]. Атрад Катоўскага быў распушчаны. Сам Катоўскага перайшоў на нелегальнае становішча. З сходам аўстра-германскіх войскаў, 19 красавіка [[1919]]  г. Катоўскі атрымлівае ад [[Горад Адэса|Адэскага]] камісарыята прызначэнне на пасаду кіраўніка ваеннага камісарыята ў г. Авідзіёпаль. У ліпені 1919  г. назначаны камандзірам 2-й брыгады 45-й стралковай [[Дывізія|дывізіі]] (брыгада была створана на аснове [[Прыднястроўе|прыднястроўскага]] [[Полк|палка]]). У лістападзе 1919  г. Катоўскі злёг з [[Пнеўманія|запаленнем лёгкіх]]. З студзені [[1920]]  г. камандаваў [[Кавалерыя|кавалерыйскай]] брыгадай 45-й стралковай дывізіі, ваюючы ў ​​[[Украіна|Украіне]] і на савецка-польскім фронце. У красавіку 1920  г. ўступіў у [[Камуністычная партыя Савецкага Саюза|РКП(б)]]. З снежня 1920  г. Катоўскі - — начальнік 17-й кавалерыйскай дывізіі. У [[1921]]  г. камандаваў кавалерыйскімі часткамі, у тым ліку душачы паўстання "«махновцав"», "«антоновцав"» і "«петлюровцав"». У верасні 1921  г. Катоўскага прызначаюць начальнікам 9-й кавалерыйскай дывізіі, у кастрычніку 1922  г. - — камандзірам 2-га кавалерыйскага корпуса. У г. Ціраспалі ў 1920-19211920—1921 гадах у будынку былой гасцініцы "«Парыж"» размяшчалася [[штаб-кватэра]] Катоўскага (цяпер - — штаб-[[музей]]). Там жа, паводле легенды, Катоўскага адсвяткаваў сваё [[Шлюб|вяселле]]. Улетку [[1925]]  г. наркам Фрунзэ прызначае Катоўскага сваім намеснікам. Уступіць у пасаду Рыгор Іванавіч Катоўскі не паспеў.
[[File:Grob Kotovskogo.jpg|thumb|150px|right|У Маўзалеі Катоўскага (труна з целам камкора)]]
* Катоўскі быў застрэлены 6 Жніўня 1925  г. падчас адпачынку ў саўгасе "«Чебанка"» (на [[Чорнае мора|чарнаморскім]] узбярэжжы ў 30  км ад [[Горад Адэса|г. Адэсы]]) Мэерам Зайдерам па мянушцы "«Майорік"», былым у [[1919]]  г. ад'ютантам крымінальнага аўтарытэту і агента дзяржаўнай спецслужбы "«Мішкі Япончіка"». Па "«іншай версіі"», Зайдер не меў дачынення да "«вайсковай службы"» і не быў ад'ютантам "«крымінальнага аўтарытэта"» Адэсы, а быў былым уладальнікам адэскага "«публічнага дома"». Дакументы па справе аб забойстве Катоўскага знаходзіцца ў расійскіх спецхранах (КДБ СССР) пад грыфам "«зусім сакрэтна"». Пасля забойства Катоўскага Мэер Зайдер не хаваўся ад следства і адразу заявіў аб здзейсненым свайго злачынства. У жніўні [[1926]]  г. забойца быў асуджаны да 10 гадоў зняволення. Знаходзячыся ў зняволенні, практычна адразу ж атрымаў прывілей - — стаў начальнікам турэмнага клуба і атрымаў права вольнага выхаду ў горад з турмы. У [[1928]]  г. Зайдер быў вызвалены з фармулёўкай "«За прыкладныя паводзіны"». Працаваў счэпшчыкам на жалезнай дарозе. Восенню [[1930]]  г. быў забіты трыма ветэранамі дывізіі Катоўскага. У даследчыкаў ёсць падставы меркаваць, што ўсе "«кампетэнтныя органы"» размяшчалі інфармацыяй пра падрыхтоўку злачынства Зайдера. Забойства Катоўскага было выгадна канкурэнту ў дзяржаўнай улады (у інтрыгах [[Горад Масква|Масквы]]). Забойцаў Зайдера дзяржаўная ўлада асудзіць не асмелілася. Легендарнаму камкору савецкай уладай былі ўладкаваныя пышныя пахаванне, параўнальныя па пампезнасці з пахаваннем [[Уладзімір Ільіч Ленін|У.  І.  Леніна]]. Цела прыбыла на адэскі вакзал урачыста, акружанае ганаровай вартай, труна танула ў колерах і вянках. У калоннай зале "«окр.іспал.кома"» да труны адкрылі "«шырокі доступ усім працоўным"». І Адэса прыспусціла жалобныя сцягі. У гарадах раскватаравання 2-га коннага корпуса далі салют з 20 гармат. 11 жніўня 1925  г. спецыяльны жалобны цягнік даставіў труну з целам Катоўскага ў Бірзулу. На пахаванне Катоўскага ў Бірзулу прыбылі вядомыя ваенныя лідары [[Сямён Міхайлавіч Будзённы|С.  М.  Будзённы]] і А.  І.  Ягораў, з [[Горад Кіеў|Кіева]] прыбылі камандуючыя войскамі Украінскай ваеннай акругі [[Іона Эмануілавіч Якір|І.  Э.  Якір]] і адзін з кіраўнікоў украінскага ўрада - — А.  І.  Буценко.
 
* Катоўскага ўзнагароджаны трыма ордэнамі Чырвонага Сцяга і Ганаровым рэвалюцыйным зброяй - — інкруставанай кавалерыйскай шашкай. У памяць аб ім названы вуліцы, створаны фільмы, пабудаваныя помнікі г.д..
 
== Літаратура ==
* ''Шмерлинг В.'' [http://vlshmerling.narod.ru/kotovsky/kotovsky.htm Котовский] / Шмерлинг В.  — М.: Журнгазобъединение, 1937.  — 274 с.: ил. {{ref-ru}}
* ''Скворцов А. Е.'' Г.  И.  Котовский о физической культуре / Скворцов А. Е. // Теория и практика физ. культуры.  — 1950.  — Т. XIII.  — Вып. 5.  — С. 324—329. {{ref-ru}}
* Григорий Иванович Котовский. [1881-1925].  — М.: Воениздат, 1951.  — 19 с.: ил. {{ref-ru}}
* ''Бунчук М. Ф.'' Основные этапы развития физической культуры в колхозах УССР (в годы довоенных пятилеток) : дис. … канд. пед. наук / Бунчук М. Ф.; Укр. НИИ Педагогики.  — Киев, 1954.  — 348 с. {{ref-ru}}
* Документы и материалы к истории гражданской войны в СССР. Г. И.  Котовский.  — Кишенев, 1956.  — 622 с. {{ref-ru}}
* ''Четвериков Б. Д.'' Котовский: Роман / [Илл.: П.  С.  Корецкий]. Кн. 1.  — М.: Воениздат, 1961.  — 607 с.: ил. {{ref-ru}}
* ''Четвериков Б. Д.'' Котовский: Роман / [Илл.: П.  С.  Корецкий]. Кн. 2: Эстафета жизни.  — М.: Воениздат, 1964.  — 461 с.: ил. {{ref-ru}}
* ''Четвериков Б. Д.'' Котовский: Роман / Худож. П.  Н.  Пинкисевич. Кн. 1: Человек-легенда.  — М.: Воениздат, 1968.  — 614 с.: ил. {{ref-ru}}
* ''Четвериков Б. Д.'' Котовский: Роман / Худож. П.  Н.  Пинкисевич. Кн. 2: Эстафета жизни.  — М.: Воениздат, 1968.  — 463 с.: ил. {{ref-ru}}
* ''Кузьмин Н. П.'' Меч и плуг: Повесть о Григории Котовском.  — М.: Политиздат, 1976 (Пламенные революционеры)  — 411 с, ил. То же.  — 2-е изд., испр. —1981.— 398 с, ил. {{ref-ru}}
* ''Ананьев Г. А.'' Котовский / Ананьев Г. А.  — М.: Мол. гвардия, 1982.  — 208 с.: фот. {{ref-ru}}
* ''Четвериков Б. Д.'' Котовский: Роман / Четвериков Б. Д.  — М.: Воениздат, 1986.  — 636 с. {{ref-ru}}
* ''Бурин Сергей'' Григорий Котовский: Легенда и быль, М.: "«Олимп"»; Смоленск: Русич,1999  г. {{ref-ru}}
* Также Котовский  — герой романа В. Пелевина «Чапаев и Пустота» {{ref-ru}}
* Савченко В. А. : Котовский, Эксмо, Mосква, 2010  г. - — 256 с. {{ref-ru}}
 
=== Спасылкі ===
* [http://www.tmbv.info/index.php?option=com_content&view=article&id=6787:2010-06-23-16-32-26&catid=312:2010-06-21-18-45-14&Itemid=131 Воспоминания Григория Котовского о тамбовской операции]; {{ref-ru}}
* [http://timer.od.ua/?p=55809 Третья мумия СССР. Тело Котовского заливает водой, а историки мечтают заполучить уголовное дело убийцы комкора]; {{ref-ru}}
* [http://www.pseudology.org/people/Kotovsky.htm Если погибают комкоры, значит это кому-то нужно...нужно…]; {{ref-ru}}
* [http://saturday.ng.ru/deeds/2001-01-20/1_robin.html Кто убил Робин Гуда революции?]. {{ref-ru}}
 
 
[[Катэгорыя:Постаці СССР]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 12 чэрвеня]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1881 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі 6 жніўня]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1925 годзе]]