Розніца паміж версіямі "Гомельскае староства"

130 байтаў дададзена ,  7 гадоў таму
др
арфаграфія, стылявыя змены
др (арфаграфія, стылявыя змены)
|Арыгінальная назва =
|Герб =
|Сцяг =
|Краіна = [[Вялікае Княства Літоўскае|ВКЛ]]
|Гімн =
|Уваходзіць у = [[Рэчыцкі павет]], [[Менскае ваяводства]]
|Улучае =
|Цэнтр = [[Гомель]]
|БуйныГорад =
|БуйныяГарады = [[Горад Гомель|Гомель]]
|Дата =
|Глава = гл. [[Гомельскае староства#Намеснікі і старосты|Гомельскія старосты]]
|Назва главы = Дзяржаўца, пасля староста
|Глава2 =
|Назва главы2 =
|Мова =
|Мова =
|Насельніцтва =
|Год перапісу =
|Адсотак ад насельніцтва =
|Месца па насельніцтве =
|Шчыльнасць =
|Месца па шчыльнасці =
|Нацыянальны склад =
|Канфесійны склад =
|Плошча =
|Адсотак ад плошчы =
|Месца па плошчы =
|Максімальная вышыня =
|Сярэдняя вышыня =
|Шырата =
|Даўгата =
|Карта =
|Памер карты =
|Карта адміністрацыйнай адзінкі =
|Памер карты аа =
|часавы пояс = +2
|Скарачэнне =
|ISO =
|FIPS =
|тэлефонны код =
|Паштовыя індэксы =
|Інтэрнэт-дамен =
|Код аўтамабільных нумароў =
|Катэгорыя ў Commons =
|Параметр1 = [[1532]]—[[1772]]
|Назва параметра1 = Час існавання
|сайт =
|Дадаткі =
|Колер1 = {{Колер|Беларусь}}
|Колер фону герб-сцяг =
}}
 
'''Гомельскае староства'''  — дзяржаўнае ўладанне ў складзе [[Рэчыцкі раён|Рэчыцкага павета]] [[Менскае ваяводства|Менскага ваяводства]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]. Цэнтр  — [[горад]] [[Гомель]].
 
== Гісторыя ==
* [[1535]]: заснаванне староства вялікім князем [[Жыгімонт Стары|Жыгімонтам Старым]] як асобнага дзяржаўнагаадміністрацыйнай ўтварэнняадзінкі ў складзе гаспадарскіх Падняпроўскіх воласцяўволасцей.
* У [[1541]]  г.  — згаданы ў дакументах [[ВКЛ]] замак «Гомей» (мястэчка [[Гомель]])<ref>с. 223, 108, «Мэтрыка Вялыкага Княства Літоўскага (1522—1552)», Кн. 28, выд. ATHENAEUM (В. Менжинский, В. Свежинский), г. Менск, 2000  г. ISBN 985-6374-10-3 </ref>.
* [[1560]]: цэнтр староства, Гомель, атрымаў уласны герб.
* [[1565]]: ўвайшло ў склад Рэчацкага павета Менскага ваяводства. У гэты час у склад староства, акрамя Гомеля, уваходзілі 32 вёскі пад кіраўніцтвам дзяржаўцы. Асобнымі вёскамі валодалі непасрэдна мясцовыя баяры і шляхта. Вёска [[Пляса]] належала гомельскай Траецкай царкве, а вёска [[Слепка]] была падараваная Віленскаму [[Кафедральны сабор Святога Станіслава, Вільнюс|касцёлу св. Станіслава]] і ўвайшла ў склад яго маёнтка [[Стрэшын]].
* У [[1569]]  г.  — на падставе Люблінскай уніі паміж Вялікім княствам Літоўскім і Польшчай ўвайшло ў склад ўзніклай федэратыўнай дзяржавы Рэч Паспалітая.
* У [[1572]]  г.  — Гомельскае староства перайшло ва ўласнасць Б. Сапегі.
* [[1640]]: у Гомельскае староства ўваходзіла 40 [[сяло|сёлаў]] з 202 дамамідымамі. Яно было звязанае дарогай з [[Рагачоў|Рагачовам]].
* У [[1654]]-[[1667]]  гг.  — разруха, бунт і вайна з-за ўварвання казакоў пад камандаваннем Залатарэнка І. Н. і яго брата Залатарэнкі В. Н.<ref name=autogenerated1>Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. T. III.  — Warszawa, 1880—1914.  — S. 117. {{ref-pl}}</ref>.
* У пачатку [[1690]]  г.  — судовы працэс аб зямельных межах. Спрэчную справу вышэйшага «трыбунальнага» суда ВКЛ. Кароль Ян Сабескі прызначыў камісію, на чале якой стаў яго сакратар Пётр Міхал РолтєвРолтціеў (Piotr Michal Polttiew) для размежавання Гомельскага староства і маёнтка Хальч шляхцічаў Халецкіх.
* У [[1772]]  г.  — ліквідавана ў выніку [[першы падзел Рэчы Паспалітай|першага падзела Рэчы Паспалітай]]. Тэрыторыя ўвайшла ў склад Расійскай імперыі. АдміністратыўныАдміністрацыйны падзел староствана былостароствы ліквідаванабыў -ліквідаваны — сфарміраваны Гомельскі павет (1773-1777 1773—1777 гг.).
* У [[1775]]  г.  — землі былога Гомельскага староства Кацярына II падарыла у вечнае спыдчыннаеспадчыннае валоданне генерал-фельдмаршалу князю П.  А.  Румянцаву-Задунайскаму.
* У [[1834]]-[[1838]]  гг.  — землі былога Гомельскага староства і горад Гомель набыў генерал-фельдмаршал князь Варшаўскі І.  Ф.  Паскевіч-Эрыванскі.
 
== Адміністрацыйнае дзяленне ==
У [[1765]] годзе, згодна зпаводле Люстрацыі, староства падзялялася на войтаўствавойтаўствы, двары вёскі ({{lang-pl|wieś}}​), званыя яшчэ як «дымы», «дзяржавы» ({{lang-pl|dzierżawy}}) і маёнтак<ref>Центральный Государственный Архив [[Літоўская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|ЛССР]], Lietuvos Valstybes Istorijos Archyvas  — katalog. SA 3787 {{ref-lt}} {{ref-pl}}</ref>:
 
* г. [[Гомель]];
* слабада Спасава;
* воласць ЗасожскаЗасожская (за р. [[Рака Сож|Сож]])  — вёска ЛогуновкаЛагуноўка, в. Шунь, в. Крупец Новы, в. Крупец Стары, в. КормаКарма, в. ГородняГарадня, в. Камень, в. ХорошаХароша, в. ПереростПерарост, в. ВасіловкаВасілоўка, в. БарщовкаБаршчоўка, в. ПопоўкаПапоўка, в. ЗавідовкаЗавідоўка, в. ЮрковічыЮркавічы Старыя, в. Юркавічы Новыя, в. Весялоўка, в. Усох, в. БерезняБерэзня, в. МіколаевкаМікалаеўка, в. Ніўкі, в. Дуброўка, д. ДрофеевкаДрафееўка, в. ЦереховкаЦерахоўка, в. Івакі Старыя, в. Івакі Новыя; в. Уць, в. Глібоцкая, в. Маркавічы, в. Краўцоўка, в. СтудзенаСтудзеная ВодаВада, в. ЛогуныЛагуны Старыя, Жабніца, Пяшчна, в. Бараноўка, в. Клімоўка, в. ПжібыткіПжыбыткі;
* воласць Заіпуцка Заіпуцкая — в. Добруш, в. ВылевВылеў, в. ДземяновічеДземяновічэ, в. БешцеБешцэ, в. Выгодна, в. КруховкаКрухоўка, в. Забруже Забружэ, в. СцепановкаСцепанаўка, в. МарыннаМарына, в. Лівантова, в. РамановічеРамановічэ;
* воласць ПшедсожскаПшэдсожская (перад р. [[Рака Сож|Сож]])  — в. ВолковічеВалковічэ, в. Заліпе, в. Красна, в. Мілча, в. Беліца, в. Іваноўка, в. РендовРэндоў, в. Макееўка, в. БобовічыБабовічы, в. ЖеребнаЖерэбна.
 
== [[Стараста|Старасты]] і [[намеснік]]і ==
На пасадзе гомельскіх старастаў вядомыя:
 
* у [[1572]]-[[1582]]  г.  — [[Багдан Паўлавіч Сапега]];
* з [[1610]]-[[1611]]  гг.  — Андрэй Сапега і [[Павел Стэфан Сапега|Павел Стэфан Сапега]]<ref name=autogenerated1 />;
* з [[1635]]  г.  — [[Аляксандр Слушка]] (Служка) ваявода Мінскі і яго сын [[Жыгімонт Адам Слушка|Зыгмунт Адам Слушка]];
* [[Міхал Казімір Радзівіл]]
* да [[1730]]  г.  — Красінскі, падканцлер літоўскі;
* ў [[1730]]  г.  — князь [[Фрэдэрык Міхал Чартарыйскі|Міхаіл Чартарыйскі]].
 
== Гл. таксама ==
* [[Гомельскі раён]]
 
== Літаратура ==
* [[Алег Трусаў]]. [http://pawet.net/library/history/bel_history/trusau/05/Невядомыя_беларускія_дзяржавы.html Старадубская вайна] // «Наша слова» №  39 (827), 12 кастрычніка 2007.
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 1, кн. 1. Гомельская вобласць/С.  В.  Марцэлеў; Рэдкалегія: Г.  П.  Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш.  — Мн.: БелЭн, 2004. 632 с.
* str. 117—118, Tom III, «SLOWNIK GEOGRAFICZNY» KROLESTWA POLSKIEGO I innich KRAJOW SLOWIANSKICH, WARSZAWA, 1880—1914; {{ref-pl}}
* К истории Ветки // Могилёвская старина, Вып. 1, г. Могилёв, 1900. Комментарии Е.  Р.  Романова (Дмитрий Гусаков. «О времени основания Ветки и старообрядческих слобод на Гомельщине»).
* Центральный Государственный Архив [[Літоўская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|ЛССР]], Lietuvos Valstybes Istorijos Archyvas  — katalog. SA 3787 {{ref-lt}} {{ref-pl}}
 
== Спасылкі ==
* [[Алег Трусаў]]. [http://pawet.net/library/history/bel_history/trusau/05/Невядомыя_беларускія_дзяржавы.html Старадубская вайна] // «Наша слова» №  39 (827), 12 кастрычніка 2007.
 
{{зноскі}}