Адкрыць галоўнае меню

Змены

29 байтаў дададзена ,  5 гадоў таму
clean up, replaced: ім. С. → імя С., Лідэр → Лідар, — 4 кастрычніка 1980 → — {{ДС|4|10|1980}}, т ў → т у, асцяў → асцей, == → == (4), {{ДС|4|10|1980} using AWB
| подпіс = Пётр Міронавіч Машэраў на паштовай марцы Беларусі
| герб =
| подпіс герба =
 
| тытул = Кандыдат ўу члены Палітбюро ЦК КПСС
| парадак =
| сцяг = Symbol-hammer-and-sickle.svg
| губернатар =
| віцэ-губернатар =
| каментар =
 
| дата нараджэння = 26.2.1918
| Commons = Piotr Mašeraŭ
}}
'''Пётр Міронавіч Машэраў''' (сапраўднае прозвішча — '''Машэра'''<ref>[[Сяргей Дубавец]]. [http://archive.svaboda.org/printarticles/2005/11/79fe8e81-bef7-456e-af0a-bc881b2709f9.html Караткевіч і ўлада]// [[Беларуская служба Радыё "Свабода"|Радыё Свабода]]. [[20 лістапада]] [[2005]]</ref>; [[13 лютага|13 (26) лютага]] [[1918]], в. Шыркі Сенненскага р-на — [[4 кастрычнікаШыркі]], [[1980Сенненскі раён]] — {{ДС|4|10|1980}}), беларускі партыйны і савецкі дзеяч, адзін з арганізатараў і кіраўнікоў падполля і партызанскага руху ў часы Вялікай Айчыннай вайны.
 
{{змест злева}}
 
== Гады дзяцінства. У партызанах ==
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. Скончыў [[Віцебскі педагагічны інстытут]] ім.імя С. М. Кірава ([[1939]]). З [[15 жніўня]] [[1939]] па [[22 чэрвеня]] [[1941]] працаваў настаўнікам фізікі і матэматыкі ў Расонскай сярэдняй школе [[Віцебская вобласць|Віцебскай вобласці]]. У пачатку [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] П. М. Машэраў стварыў і ўзначаліў падпольную камсамольскую арганізацыю ў Рассонскім р-нераёне. З [[красавік]]а [[1942]] камандзір партызанскага атрада імя Н. А. Шчорса, з [[сакавік]]а [[1943]] — камісар партызанскай брыгады імя К. К. Ракасоўскага, адначасова з ліст. [[1943]] — першы сакратар Вілейскага падпольнага абкама ЛКСМБ. П. М. Машэраў прымаў непасрэдны ўдзел у распрацоўцы і правядзенні баявых аперацый. Пад яго кіраўніцтвам партызаны наносілі ўдары па камунікацыях, органам кіравання і забеспячэння нямецкіх войск у [[Віцебская вобласць|Віцебскай]] і [[Калінінская вобласць|Калінінскай абласцях]], [[Латвійская ССР|Латвійскай ССР]]. Двойчы паранены.
 
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. Скончыў Віцебскі педагагічны інстытут ім. С. М. Кірава ([[1939]]). З [[15 жніўня]] [[1939]] па [[22 чэрвеня]] [[1941]] працаваў настаўнікам фізікі і матэматыкі ў Расонскай сярэдняй школе [[Віцебская вобласць|Віцебскай вобласці]]. У пачатку [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] П. М. Машэраў стварыў і ўзначаліў падпольную камсамольскую арганізацыю ў Рассонскім р-не. З [[красавік]]а [[1942]] камандзір партызанскага атрада імя Н. А. Шчорса, з [[сакавік]]а [[1943]] — камісар партызанскай брыгады імя К. К. Ракасоўскага, адначасова з ліст. [[1943]] — першы сакратар Вілейскага падпольнага абкама ЛКСМБ. П. М. Машэраў прымаў непасрэдны ўдзел у распрацоўцы і правядзенні баявых аперацый. Пад яго кіраўніцтвам партызаны наносілі ўдары па камунікацыях, органам кіравання і забеспячэння нямецкіх войск у [[Віцебская вобласць|Віцебскай]] і [[Калінінская вобласць|Калінінскай абласцях]], [[Латвійская ССР|Латвійскай ССР]]. Двойчы паранены.
 
== Партыйны дзеяч ==
 
* [[1944]]—[[1946]]: 1-ы сакратар Маладзечанскага абкама;
* [[1946]]—[[1947]]: сакратар ЦК ЛКСМБ;
Кандыдат у члены [[Палітбюро ЦК КПСС]] з [[1966]]. Дэпутат [[Вярхоўны савет СССР|ВС СССР]] 3-5-га і 7-8-га скліканняў, з [[1966]] член Прэзідыўма Вярхоўнага Савета СССР.
 
Можна без сумнення казаць, што Машэраў сярод кіраўнікоў савецкай Беларусі быў найбольш папулярным і карыстаўся ўсенароднай павагаюпавагай{{крыніца?}}. Ніхто ні да, ні пасля яго так доўга не ўзначальваў беларускую партыйную арганізацыю — 15,5 года. Гісторыкі адзначаюць, што ў перыяд яго дзейнасці [[Беларусь]] дасягнула значных поспехаў у развіцці эканомікі, навукі і культуры, стала адной з высокаразвітых рэспублік былога [[СССР]].
 
== Пасля смерці, ушанаванне памяці ==
Загінуў у аўтамабільнай катастрофе на трасе Брэст-Масква, каля паварота на Смалявіцкую птушкафабрыку. Аўтамабіль «[[ГАЗ-13|Чайка]]», у якім ехаў П. М. Машэраў, урэзаўся ў грузавік. Пасля яго смерці хадзілі чуткі, што катастрофа не была трагічным збегам акалічнасцяўакалічнасцей, быццам П. М. Машэраў быў ліквідаваны паводле загаду вышэйшага кіраўніцтва [[СССР]]{{крыніца?}}. Пахаваны [[7 кастрычніка]] [[1980]] на Усходніх (Маскоўскіх) могілках (участак № 18) у [[Мінск]]у.
 
Загінуў у аўтамабільнай катастрофе на трасе Брэст-Масква, каля паварота на Смалявіцкую птушкафабрыку. Аўтамабіль «[[ГАЗ-13|Чайка]]», у якім ехаў П. М. Машэраў, урэзаўся ў грузавік. Пасля яго смерці хадзілі чуткі, што катастрофа не была трагічным збегам акалічнасцяў, быццам П. М. Машэраў быў ліквідаваны паводле загаду вышэйшага кіраўніцтва [[СССР]]{{крыніца?}}. Пахаваны [[7 кастрычніка]] [[1980]] на Усходніх (Маскоўскіх) могілках (участак № 18) у [[Мінск]]у.
 
[[Герой Савецкага Саюза]] ([[15 жніўня]] [[1944]]) «за гераізм і адвагу, праяўленыя ў барацьбе супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў» з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» (№ 4376). [[Герой Сацыялістычнай Працы]] ([[10 лютага]] [[1978]]) «за вялікія заслугі перад Камуністычнай партыяй і Савецкай дзяржавай і ў сувязі з 60-годдзем са дня нараджэння» з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат». Узнагароджаны сям'ю ордэнамі Леніна, медалямі.
 
Бронзавы бюст П. М. Машэрава ўстаноўлены ў [[Віцебск]]у. У Мінску імем П. М. Машэрава названыя: [[Праспект Машэрава, Мінск|праспект]] (колішняя Паркавая магістраль, цяпер [[Праспект Пераможцаў, Мінск|пр-т Пераможцаў]]) з мемарыяльнай дошкай на доме № 1; завод аўтаматычных ліній; сярэдняя школа № 137 Першамайскага р-нараёна. На доме № 13 на вул. Чырвонаармейскай, дзе жыў П. М. Машэраў, мемарыяльная дошка.
 
== Літаратура ==
 
* Партийное подполье в Белоруссии, 1941—1944. — Мн., 1984.
* Э.Іофэ, доктар гістарычных навук. Артыкул «Хто кіраваў Беларуссю»; газета «Обозреватель», 2007 г.
{{зноскі}}
 
{{ЛідэрыЛідары беларускай кампартыі, 1919—1991}}
 
{{Бібліяінфармацыя}}
 
{{DEFAULTSORT:Машэраў Пётр Міронавіч}}
[[Катэгорыя:Асобы]]
[[Катэгорыя:Героі Сацыялістычнай Працы]]
[[Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР]]
162 428

правак