Розніца паміж версіямі "Ліберыя"

48 байтаў выдалена ,  6 гадоў таму
др
→‎Гісторыя: Пунктуацыя
др (→‎Гісторыя: Стыль)
др (→‎Гісторыя: Пунктуацыя)
== Гісторыя ==
{{main|Гісторыя Лібереыі}}
Ліберыя з'яўляецца самай старой рэспублікай у [[Афрыка|Афрыцы]]. Узнікла ў выніку дамовы паміж мясцовымі жыхарамі і Амерыканскім Каланіяльным Таварыствам падпісанай ў [[1821]] годзег. Дзякуючы ёй вызваленыя [[Рабства|рабы]] маглі сяліцца тут і жыць у згодзе з 18 плямёнамі тубыльцаў. [[26 ліпеня]] [[1847]] годаг. была прынятая канстытуцыя, якая пацвердзіла незалежнасць Ліберыі. Амаль уся гісторыя краіны цесна звязаная са [[ЗША|Злучанымі Штатамі Амерыкі]], як эканамічна, так і культурна.
 
У [[1980]] годзег. [[Самуэль Доэ]] здзейсніў вайсковы пераварот, забіў існуючага [[прэзідэнт]]а і зрынуў [[урад]]. Усталяваў уласны ўрад, а сябе абвясціў кіраўніком дзяржавы. У [[1989]] годзег. пачалася грамадзянская вайна, вынікам якой стала забойства Доэ, а таксама вывад вайскоўцаў з улады. У [[1997]] годзег. [[Чарльз Тэйлар]], адзін з апанентаў Доэ, быў абраны прэзідэнтам Ліберыі. [[23 лістапада]] [[2005]] годаг. на пасаду прэзідэнта была абрана [[Элен Джонсан-Серліф]].
 
== Дзяржаўны лад і палітыка ==
{{main|Дзяржаўны лад і палітыка Ліберыі}}
=== Дзяржаўны лад ===
Ліберыя — прэзідэнцкая рэспубліка. Дзейнічае Канстытуцыя, прынятая 6 студзеня 1986 годаг. с наступнымі зменамі. Кіраўнік дзяржавы і ўрада, а таксама вярхоўны галоўнакамандуючы ўзброенымі сіламі — прэзідэнт, якога выбірае насельніцтва шляхам усеагульных прамых выбараў на 6-гадовы тэрмін.
 
Вышэйшы прадстаўнічы і заканадаўчы орган — двухпалатны парламент — [[Нацыянальная Асамблея Ліберыі|Нацыянальная Асамблея]] ([[Сенат Ліберыі|Сенат]] і [[Палата Прадстаўнікоў Ліберыі|Палата Прадстаўнікоў]]). 64 дэпутата Палаты Прадстаўнікоў абіраюцца шляхам усеагульных прамых і таемных выбараў на 6 гадоў. Сенат, які складаецца з 30-ці сенатараў, таксама абіраецца шляхам усеагульнага прамога і тайнага галасавання (тэрмін паўнамоцтваў 15-ці старэйшых сенатараў - 9 гадоў, 15-ці малодшых - 7 гадоў).
 
== Дэмаграфія ==
Насельніцтва Ліберыі складаецца з некалькіх этнічных груп. Таксама тут жывуць нашчадкі вызваленых амерыканскіх і карыбскіх рабоў (каля 5 %), якіх называюць ''амерыканаліберыйцамі''. Яны займаюць вышэйшыя грамадскія і палітычныя пасады. Астатнія 95 % насельніцтва складаюцца з мясцовых плямёнаў: [[кпеле]], [[баса]], [[гіё]], [[кру]], [[грэба]], [[мана]], [[крахн]], [[гола]], [[гбандзі]], [[лома]], [[кісі]], [[Ваі, народ|ваі]], [[дэі]], [[бэла]], [[мандынга]] і [[мендэ]]. Этнічная разнароднасць пагаршаецца існаваннем у краіне каля 20 моў, а таксама распаўсюджанасцю [[анімізм]]у.
 
== Гл. таксама ==