Розніца паміж версіямі "Антыбіётыкі"

2 864 байты дададзена ,  5 гадоў таму
дапаўненне з БЭ
др (Bot: Migrating 80 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q12187 (translate me))
(дапаўненне з БЭ)
'''Антыбіётыкі''' (ад {{lang-grc|Ἀντί}} — anti — супраць, βίος — bios — [[жыццё]]) — арганічныя [[Рэчыварэчыва|рэчывы]], прыроднагашто цiўтвараюцца паўсінтэтычнагаў паходжання,[[мікраарганізмы|мікраарганізмах]] якіяі падаўляюцьў ростневялікіх жывыхдозах прыгнечваюць жыццядзейнасць іншых мікраарганізмаў, [[Клеткавірусы|вірусаў]] і клетак. Да антыбіётыкаў адносяць таксама раслінныя ([[фітанцыды]],) часцейі зажывёльнага ўсёпаходжання рэчывы пракарыятычныхз абоантымікробным найпростыхдзеяннем.
 
Вядома каля 4 тысяч антыбіётыкаў, у медыцынскай практыцы выкарыстоўваецца каля 60. Першы клінічна эфектыўны антыбіётык ''[[пеніцылін]]'' быў адкрыты [[Вялікабрытанія|англійскім]] [[мікрабіёлаг]]ам [[Аляксандр Флемінг|А. Флемінгам]] у [[1929]] годзе.
Антыбіётыкі прыроднага паходжання часцей за ўсё прадукуюцца акцінаміцэтамі, радзей — неміцэліяльнымі [[Бактэрыі|бактэрыямі]].
 
Паводле хімічнай прыроды антыбіётыкі належаць да розных груп злучэнняў:
Некаторыя антыбіётыкі аказваюць моцнае падаўляльнае дзеянне на рост і размнажэнне бактэрый і пры гэтым адносна мала пашкоджваюць або зусім не пашкоджваюць клеткі [[макраарганізм]]а, і таму ўжываюцца ў якасці лекавых сродкаў.
* '''вугляродзмяшчальныя''' (неаміцын, канаміцын, стрэптаміцын, [[амінагліказіды]] і інш., антыбіётыкі групы рыстаміцыну — ванкаміцын),
* '''макрацыклічныя лактоны''' (эрытраміцын, алеандаміцын, паліены),
* '''хіноны і блізкія да іх рэчывы''' ([[тэтрацыкліны]], антрацыкліны),
* '''пептыды і пепталіды''' ([[пеніцыліны]], інтэрферон, граміцыдзін С, актынаміцыны) і інш.
 
Паводле механізма дзеяння адрозніваюць антыбіётыкі, якія парушаюць сінтэз клетачных абалонак [[бактэрыі|бактэрый]] (пеніцыліны і інш.), [[бялкі|бялкоў]] (тэтрацыкліны, [[хлорамфенікол]] і інш.), [[нуклеінавыя кіслоты|нуклеінавых кіслот]] (проціпухлінныя антыбіётыкі — аліваміцын, рубаміцын, кармінаміцын і інш.), разбураюць цэласнасць цытаплазматычных мембран (паліены) і біяэнергетычных працэсаў (граміцыдзін С). Антыбіётыкі могуць мець ''шырокі'' спектр дзеяння (уплываюць на грамдадатныя і грамадмоўныя бактэрыі, напрыклад, тэтрацыкліны) і ''вузкі'' (актыўныя пераважна да грамдадатных мікробаў, напрыклад, пеніцылін, рыфампіцын).
Некаторыя антыбіётыкі выкарыстоўваюцца ў якасці цытастатычных (проціпухлінных) прэпаратаў пры лячэнні [[Анкалогія|анкалагічных]] захворванняў.
 
На лекавыя і гаспадарчыя мэты антыбіётыкі атрымліваюць галоўным чынам мікрабіялагічным сінтэзам на аснове бактэрый і мікраскапічных грыбкоў (пераважна актынаміцэтаў), частку — хімічным сінтэзам або хімічнай мадыфікацыяй прыродных антыбіётыкаў.
== Гл.таксама ==
 
* [[Пеніцылін]]
Выкарыстоўваюць на лячэнне [[інфекцыйныя захворванні|інфекцыйных хвароб]] чалавека, жывёл і раслін, для паскарэння росту і развіцця маладняку, як кансерванты, пры вывучэнні тонкіх механізмаў біяхімічных пераўтварэнняў, праблем [[анкалогія|анкалогіі]] і функцыянавання жывых клетак.
 
== Літаратура ==
* {{Крыніцы/БелЭн|1}}]
 
== Спасылкі ==
{{commonscat|Antibiotics}}
* [http://www.antibiotic.ru/antibiotics.php Антыбіётыкі — агульная інфармацыя]
[[Катэгорыя:Антыбіётыкі|*]]
[[Катэгорыя:Вікіпедыя:Істотныя артыкулы]]