Розніца паміж версіямі "Санскрыт"

246 байтаў дададзена ,  6 гадоў таму
др
афармленне
др (clean up, replaced: дзеячоў → дзеячаў using AWB)
др (афармленне)
{{Мова
{{Інфармацыя пра мову |
|колер=індаеўрапейскія
Назва мовы|імя = Санскрыт |
Назва мовы ў арыгінале = |
|саманазва = {{unicode|संस्कृता वाक्, संस्कृता भाषा}}
Краіны ўжывання = [[Індыя]] |
|краіны = [[Індыя]]
Рэгіён|рэгіёны = Галоўным чынам Паўднёвая [[Азія]] |
Колькасць|колькасць носьбітаў = 14000 (2001 г.) |
Класіфікацыя = megool [[Індаеўрапейскія мовы|Індаеўрапейская]]<br/>
|катэгорыя=[[Мовы Еўразіі]]
&nbsp;[[Індаіранскія мовы|інда-іранскія]]<br/>[[Індаарыйскія мовы|інда-арыйскія]] |
Класіфікацыя|класіфікацыя = megool [[Індаеўрапейскія мовы|Індаеўрапейская]]<br/>
Афіцыйная мова ў = [[Утаракханд|Утаракханд, Індыя]] |
: [[Індаіранскія мовы|інда-іранскія]]
Рэгулюецца = — |
&nbsp;[[Індаіранскія:: мовы|інда-іранскія]]<br/>[[Індаарыйскія мовы|інда-арыйскія]] |
Код па ISO 639-1 = sa |
Афіцыйная|афіцыйная мова ў = [[Утаракханд|Утаракханд, Індыя]] |
Код па ISO 639-2(B) = san |
|рэгулюецца = —
Код па ISO 639-2(T) = san |
|пісьменнасць=[[дэванагары]] і інш.
Код па SIL =
|Код па ISO 639-1 = sa |
|Код па ISO 639-2(B) = san |
|Код па ISO 639-2(T) = san |
|Код па SIL =
}}
 
'''Санскры́т''' ([[дэванагары]]: संस्कृता वाक्, «штучнавысокая, створанаядасканалая мова»), старажытная літаратурная мова [[Індыя|Індыі]] са складанай сінтэтычнай граматыкай. Узрост ранніх помнікаў даходзіць да трох с паловай тысяч гадоў. Санскрыт трэба разглядаць не як мову якога-небудзь народа, а як мову пэўнай культуры, распаўсюджанай выключна ў асяроддзі сацыяльнай эліты. Гэта культура прадстаўлена, галоўным чынам, [[індуізм|індуісцкімі]] рэлігійнымі тэкстамі, і гэтаксаматаксама як [[лацінская мова|лацінская]] і [[грэчаская мова|грэчаская]] мовы на Захадзе, санскрыт на Усходзе стаў мовай міжкультурных зносін, вучоных і рэлігійных дзеячаў. У цяперашні час гэтая мова лічыцца адной з 22 афіцыйных моў Індыі. Граматыка надзвычай складаная і багатая, лічыцца, што санскрыт з'яўляецца адной з самых [[флектыўная мова|флектыўных]] моў свету. Лексіка багатая і стылістычна разнастайная.
 
Санскрыт паўплываў на развіццё моў Індыі (галоўным чынам у лексіцы) і на некаторыя іншыя мовы, якія апынуліся ў сферы санскрыцкай ці [[будызм|будыйскай]] культуры. У Індыі санскрыт выкарыстоўваецца як мова гуманітарных навук і рэлігійнага культа, у вузкім коле — як размоўная мова. Санскрыт выкарыстоўваўзапісваўся розныярознымі тыпывідамі [[пісьменнасць|пісьменнасці]], што ўзыходзяць да [[брахмі]]: [[кхароштхі]], [[кушанскае пісьмо]], [[гупта]], [[нагары]], [[дэванагары]] і іншыя (у цяперашні час для санскрыта выкарыстоўваецца толькі дэванагары). На санскрыце напісаны творы мастацкай, рэлігійнай, філасофскай, юрыдычнай і навуковай літаратуры, якія аказалі ўплыў на культуры [[Паўднёвая Азія|Паўднёвай]], [[Паўднёва-Усходняя Азія|Паўднёва-Усходняй]] і [[Цэнтральная Азія|Цэнтральнай Азіі]] і [[Заходняя Еўропа|Заходняй Еўропы]].
 
Вывучэнне санскрыта ў [[Еўропа|Еўропе]] пачалося з канца [[18 стагоддзе|18 стагоддзя]], у [[1786]] яго адкрыў для Еўропы брытанскі філолаг Уільям Джонс (да гэтага санскрыт быў апісаны французскім іезуітам Кёрду ў [[1767]] і нямецкім місіянерам Ханкследэнам, але іх працы былі апублікаваны ўжо пасля прац Джонса). Знаёмства з санскрытам сыграла ў пачатку [[19 стагоддзе|19 стагоддзя]] вырашальную ролю ў стварэнні параўнальна-гістарычнага мовазнаўства.
 
Колькасць носьбітаў: для 50 тысяч — родная мова, для 195 тысяч — другая мова.
* {{кніга|загаловак=Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.14: Рэле — Слаявіна|адказны=Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш|месца=Мн.|выдавецтва=БелЭн|год=2002|том=14|старонак=512|isbn=985-11-0238-5 (Т. 14)|тыраж=10&nbsp;000}}
 
== Гл. таксама ==
* [[Палі, мова|Палі]]
 
{{Interwiki|sa|मुखपृष्ठं|<br>санскрытам}}
 
{{lang-stub}}
 
{{мовы Індыі}}
{{індаарыйскія мовы}}
 
[[Катэгорыя:Мёртвыя мовы]]