Розніца паміж версіямі "Чорная смерць"

3 байты дададзена ,  6 гадоў таму
др
няма тлумачэння праўкі
др (Робат перанёс 72 міжмоўных спасылак да аб'екта d:q42005 на Wikidata)
др
[[Выява:Thetriumphofdeath.jpg|thumb|400 px|[[Пітэр Брэйгель Старэйшы]]. «Трыўмф смерці». 1562 г. Прада]]
'''«Чорная смерць»''' («чорны мор») — [[пандэмія]] [[чума|чумы]], якая працякала пераважна ў бубоннай форме і занесенай з Усходняга Кітая, якая прайшла па [[Еўропа|Еўропе]] ў сярэдзіне XIV стагоддзя (1346-1351). Узбуджальнікам бубоныбубоннай чумы з'яўляецца чумная палачка. Смяротнасць пры бубоннай форме чумы вагаецца ад 27 да 95% (калі не праводзіцца лячэнне). Ва ўмовах сучаснай тэрапіі смяротнасць пры бубоннай форме не перавышае 5-10%, але і пры іншых формах працэнт выздараўлення досыць высокі, калі лячэнне пачалі рана.
 
== Гісторыя ==
 
Прадвеснікам «чорнай смерці» паслужыла ўспышка [[эпідэмія|эпідэміі]] (каля 1050 г.) у старой эндэмічнай вобласці — у [[Месапатамія|Месапатаміі]]. Паступова чума стала распаўсюджвацца спачатку ва ўсходнім напрамку — у перыяд з 1100 па 1200 г. эпідэміі адзначаліся ў [[Індыя|Індыі]], Сярэдняй Азіі і Кітаі, але пракралася таксама ў [[Сірыя|Сірыю]] і [[Егіпет]]. У гэты час удзельнікі пятага крыжовага паходу трапляюць у Егіпце ў самыя зачумленныезачумленныя раёны. Гэта паскорыла пранікненне чумы ў Еўропу.
 
Мяркуецца, што тая ж самая хвароба вярталася ў Еўропу кожнае пакаленне з рознымі ступенямі інтэнсіўнасці і смяротнасці да [[1700-я|1700-х]]. Вядомыя познія эпідэміі чумы ўключаюць: [[:en:Italian Plague of 1629-1631|італьянскую эпідэмію 1629—1631]], [[Вялікая эпідэмія чумы ў Лондане|«Вялікую эпідэмію Лондана»]] (1665—1666), "Вялікую эпідэмію Вены (1679) ", «[[Марсельская чума|Вялікую эпідэмію Марселю]]» ў 1720—1722 і [[чумны бунт|чуму ў Маскве ў 1771]]. Асобныя рэгіёны [[Венгрыя|Венгрыі]] і цяперашняй [[Бельгія|Бельгіі]] ([[Брабант]], [[Эно]], [[Лімбург]]), а таксама наваколлі горада [[Сант'яга-дэ-Кампастэла]] у Іспаніі, былі незакрануты па невядомых прычынах (хоць гэтыя вобласці былі закрануты іншай эпідэміяй ў 1360—1363 і пазней на працягу шматлікіх вяртанняў бубоннай эпідэміі).
 
[[Катэгорыя:Гісторыя Еўропы]]