Розніца паміж версіямі "Вайна Маскоўскай дзяржавы з Вялікім Княствам Літоўскім (1492—1494)"

няма тлумачэння праўкі
др (Чаховіч Уладзіслаў перанёс старонку Вайна Маскоўскай дзяржавы з Вялікім княствам Літоўскім, 1492-1494 у [[Вайна Маскоўскай дзяржавы з Вялі...)
{{Узброены канфлікт
'''ВАЙНА МАСКОУСКАЙ ДЗЯРЖАВЫ З ВЯЛІКІМ КНЯСТВАМ ЛІТОУСКІМ, 1492-1494''', '''Памежная вайна''' — першая адкрытая вайна [[масковія|Маскоўскай дзяржавы]] за так званую «отчину» — усходнеславянскія землі, што былі ў складзе [[ВКЛ]].
| канфлікт = Маскоўска-літоўская вайна
| частка =
| выява =
| загаловак =
| дата = [[1492]]—[[1494]]
| месца = [[Украіна]], [[Беларусь]], [[Расія]]
| вынік = [[Вечны мір, 1494|Вечны мір 1494 года]]
| праціўнік1 = [[Выява:Arms of Gediminaičiai dynasty Lithuania.svg|20px]]  [[ВКЛ|Вялікае Княства Літоўскае]]
| праціўнік2 = [[Выява:Coat of arms of Russia (XV Century).svg|20px]] [[Вялікае княства Маскоўскае]]<br /> [[Выява:Gerae-tamga.png|20px]]&nbsp; [[Крымскае ханства]]
| камандзір1= [[Казімір Ягелончык|Казімір IV]] <br /> [[Аляксандр Ягелончык]]
| камандзір2= [[Іван III]] <br /> [[Менглі Гірэй]]
| сілы1 =
| сілы2 =
| страты1 =
| страты2 =
}}
'''ВАЙНАВайна МАСКОУСКАЙМаскоўскай ДЗЯРЖАВЫдзяржавы Зз ВЯЛІКІМВялікім КНЯСТВАМКняствам ЛІТОУСКІМ,Літоўскім 1492-14941492—1494 гадоў''', '''Памежная вайна''' — першая адкрытая вайна [[масковія|Маскоўскай дзяржавы]] за так званую «отчину» — усходнеславянскія землі, што былі ў складзе [[ВКЛ]].
 
== Гісторыя ==
 
Вайне папярэднічалі парубежныя канфлікты, якія пачасціліся з [[1486]], калі ваяводы [[Іван III|Івана ІІІ]] напалі і разрабавалі [[Любуцк]], [[Мцэнск]] і [[Вяземскае княства]]. Вясною [[1492]] года Іван ІІІ накіраваў да польскага караля і вялікага князя літоўскага [[Казімір IV|Казіміра IV]] пасла з праграмай тэрытарыяльных дамаганняў, аднак той вярнуўся назад даведаўшыся пра раптоўную смерць Казіміра (7.6.1492 у [[Гродна|Гродне]]). Склалася спрыяльная сітуацыя для вайны. У жніўні войска на чале з Ф. Целяпнём-Абаленскім, накіраванае на Любуцк і Мцэнск, папаліла гарады, а баяр і жыхароў забрала ў палон. Восенню маскоўскія ваяводы занялі [[Хлепень]] і [[Рагачоў]]. У гэты час у Маскву перабеглі князі з парубежных раёнаў ВКЛ — С. Ф. Варатынскі, М. Р. Мязецкі, А. і В. Бялеўскія, А. Ю. Вяземскі, што дазволіла Івану ІІІ авалодаць землямі ў верхоўях [[Рака Ака|Акі]]. Пры дапамозе князёў-перабежчыкаў былі заняты Мязецк, Сярпейск, Масальск, спалены Апакаў, пазней войска князя Д. В. Шчэні захапіла Вязьму. Рыхтуючыся да пашырэння ваенных дзеянняў, вялікі князь маскоўскі сабраў войска ў [[Вялікія Лукі|Вялікіх Луках]], [[Ноўгарад]]зе, [[Пскоў|Пскове]] і [[Цвер]]ы, заклікаў крымскага хана Менглі-Гірэя нанесці ўдар па ВКЛ з поўдня. У [[1493]] маскоўскае пасольства наведала князя [[Конрад Мазавецкі|Конрада Мазавецкага]] і магістра [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэна]] з прапановай стварыць супраць Ягайлавічаў ваенны альянс. ВКЛ не было гатова да абароны, таму вялікі князь [[Аляксандр Ягелончык|Аляксандр]] накіраваў сваіх паслоў у [[Крым]], [[Заволжская Арда|Заволжскую Арду]] і да свайго брата польскага караля [[Ян Альбрэхт|Яна Альбрэхта]] з просьбай аб дапамозе. Каб спыніць агрэсію, віленскі двор прапанаваў выдаць дачку Івана ІІІ [[Алена Іванаўна|Алену]] замуж за вялікага князя Аляксандра. Гэта паслужыла пачаткам перагавораў, у час якіх маскоўскі ўрад імкнуўся заняць як мага больш тэрыторыі ВКЛ.