Розніца паміж версіямі «Аргайл»

17 байтаў дададзена ,  7 гадоў таму
няма тлумачэння праўкі
(крыніца — ru: Аргайл)
 
 
[[Файл:ArgyllArgyllTraditional.png|right|frameміні|Прыкладныя межы гістарычнай вобласці Аргайл]]
'''Аргайл''' ({{lang-gd|Airthir-Ghaidheal}} («''усходне-гэльскі''»); {{lang-en|Argyll}}) — гістарычная вобласць на захадзе [[Шатландыя|Шатландыі]], у гарах на ўзбярэжжы заліва [[Ферт-оф-Лорн]]. Часцяком у склад Аргайла ўключаюць гістарычныя тэрыторыі [[Кінтайр]], [[Напдэйл]], [[Ковал]] і [[Лорн]], часам таксама [[Арднамурхан]] і [[Морверн]]. У наш час усе гэтыя землі ўваходзяць у склад вобласці [[Аргайл і Б'ют]].
 
Тэрыторыя Аргайла стала адной з першых каланізаваных ірландскімі перасяленцамі ў Шатландыю — [[скоты|скотамі]], якія стварылі тут гэльскае каралеўства [[Дал Рыяда]]. У [[843]] г. дзяржавы скотаў і [[пікты|піктаў]] аб'ядналіся ў каралеўства Шатландыю. Перамяшчэнне цэнтраў дзяржаўнасці на ўсходняе ўзбярэжжа надоўга адвяло Аргайл ад асноўнай лініі развіцця шатландскага каралеўства. З [[IX]] стагоддзя ўзбярэжжа вобласці моцна пацярпела ад набегаў [[вікінгі|нарвежскіх вікінгаў]]. У [[1140]] г. на тэрыторыі Аргайла было створана незалежнае гэльска-нарвежскае [[Каралеўства Астравоў]] на чале з [[Сомерлед]]ам, аднак пасля яго смерці пачаліся бесперапынныя войны паміж нашчадкамі Сомерледа, чым скарысталіся шатландскія каралі, які ўсталявалі ў [[1249]] г. кантроль над Аргайлам.
 
[[Выява:Scotlandkilchurncastle.jpg|250px|злева|thumb|ЗамакрэўЗамак [[Кілхурн]] у Аргайле]]
У далейшым улада над Аргайлам аспрэчвалі два буйныя [[Кланы Шатландыі|кланы]] — Мак-Дугалаў і [[Кэмпбелы|Кэмпбелаў]]. Перамога засталася за апошнімі, якія арыентаваліся на цэнтральную ўладу і ў [[1309]] г. атрымалі тытул лордаў (з [[1457]] г. — графаў) Аргайла. Кэмпбелы адыгрывалі асноўную ролю ў працяглай барацьбе каралёў Шатландыі за падпарадкаванне гэльскіх кланаў заходніх рэгіёнаў краіны. (гл. [[Графы Аргайл]]). У [[1641]] г. [[Арчыбальд Кэмпбел, 1-ы маркіз Аргайл|Арчыбальд Кэмпбел, 8-ы граф Аргайл]], атрымаў ад караля [[Карл I, кароль Англіі|Карла I]] тытул [[маркіз]]а Аргайла, што не перашкодзіла яму ўзначаліць антыкаралеўскую партыю падчас рэвалюцыі ў Англіі і Шатландыі. З [[1701]] г. глава роду Кэмпбелаў носіць тытул [[герцаг]]а Аргайла.