Розніца паміж версіямі "Інгушэція"

120 байтаў выдалена ,  6 гадоў таму
арфаграфія
(арфаграфія)
|Глава2 = Абубакар Мальсагаў
|Назва главы2 = Старшыня Урада
|Мова = [[руская мова|руская]], [[інгускаяінгушская мова|інгускаяінгушская]]<ref>Артыкул 14 часткі 1 Канстытуцыі Інгушэціі.</ref>
|МовыВаЎжытку =
|Насельніцтва = {{рост}}442 255<ref name="zviestki">http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/PrPopul.xls</ref>
|Нацыянальны склад =
|Канфесійны склад =
|Плошча = 3685<ref>З магчымымі параўкамі на тэрытарыяльныя спрэчкі Інгушэціі з ЧачняйЧачнёй і Паўночнай Асеціяй.</ref>
|Адсотак ад плошчы =
|Месца па плошчы = 81
'''Інгушэ́ція''' — суб'ект [[Расія|Расійскай Федэрацыя]], размешчаны на [[Паўночны Каўказ|Паўночным Каўказе]]. Мяжуе з [[Чачня|Чачнёй]], [[Паўночная Асеція|Паўночнай Асеціяй]] і [[Грузія]]й.
 
Інгушэція не мяжуе з [[КабардынаКабардзіна-Балкарыя]]й, нягледзячы на тое, што наяўнасць такой мяжы адзначана на афіцыйных сайтах абедзвюх рэспублік. Інгушэцію ад КБР аддзяляе (сапраўды вельмі вузкая) паласа зямлі, на якой знаходзіцца паселішча з [[асяцінская мова|асяцінскай]] назвай Хурыкау («Сонечнае сяло») пераважна населенае [[інгушы|інгушамі]]. Хоць сітуацыя з гэтым пярэсмыкам няпростая, фармальна і юрыдычна ён адносіцца да [[Паўночная Асеція|Паўночнай Асеціі]]. Паміж Паўночнай Асеціяй і Інгушэціяй існуе тэрытарыяльная спрэчка — Інгушэція аспрэчвае частку [[Прыгарадны раён Паўночнай Асеціі|Прыгараднага раёна Паўночнай Асеціі]] на ўсход ад [[Уладзікаўказ]]а. Па тэрыторыі Інгушэція — самы маленькі рэгіён Расіі (не ўлічваючы гарадоў федэральнага падначалення [[Масква|Масквы]] і [[Санкт-Пецярбург]]а).
 
Інгушэція размешчаная на паўночных схілах перадгор'я [[Вялікі Каўказскі хрыбет|Вялікага Каўказскага хрыбта]], у цэнтральнай яго частцы. Назва рэспублікі паходзіць ад рускага наймення карэннага насельніцтва (інгушы — верагодня, ад назвы сяла Ангушт). Саманазва народа — «галагай».
 
== Гісторыя ==
Інгушэція ўвайшла ў склад [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]] ў [[1810]] годзе. У [[1860]] годугодзе па ўказе імператара [[Аляксандр II|Аляксандра II]] ва ўсходняй частцы Паўночнага Каўказа была створана [[Церская вобласць]], у склад якой увайшлі Чачэнская, Ічкерыйская, Інгушская і Нагорная акругі.
 
Пасля ўсталявання Савецкай улады, у сакавіку [[1920]], Церская вобласць была расфармавана, а Чачэнская (аб'яднаная з Ічкерыйскай) і Інгушская (аб'яднаная з Нагорнай) акругі сталі самастойнымі тэрытарыяльнымі ўтварэннямі. Праз год, [[20 студзеня]] [[1921]] года, Чачня і Інгушэція разам з Карачаева-Чаркесіяй, КабардынаКабардзіна-Балкарыяй і Паўночнай Асеціяй увайшлі ў зноў створаную Горскую АССР. [[7 лістапада]] [[1924]] года [[Горская АССР]] была ліквідаваная, у сувязі з чым была ўтворана Інгушская АА у складзе РСФСР.
 
[[Выява:Magas001.jpg|thumb|left|Будынак адміністрацыі Прэзідэнта ў Магасе]] [[15 студзеня]] [[1934]] была створана Чачэна-Інгушская аўтаномная вобласць, якая [[5 снежня]] [[1936]] года стала [[Чачэна-Інгушская АССР|Чачэна-Інгушскай АССР]] (ЧІАССР). У лютым [[1944]] года ў сувязі з дэпартацыяй чачэнцаў і інгушоў аўтаномія была расфармаваная, пры гэтым Інгушэція ўвайшла ў [[Паўночна-Асяцінская АССР|Паўночна-Асяцінскую АССР]] у якасці Назранскага раёна.
У Інгушэціі 4 горада: [[Магас]] (сталіца рэспублікі), [[Назрань]], [[Малгабек]], [[Карабулак]]. На тэрыторыі рэспублікі знаходзіцца самы вялікі ў Расіі па колькасці жыхароў сельскі населены пункт — [[станіца Арджанікідзаўская]] (65,5 тысяч чалавек), а таксама самы маленькі ў Расіі горад — [[Горад Магас|Магас]] (301 чалавек).
 
== Сімволіка ==
* [[Герб Інгушэціі]]
* [[Сцяг Інгушэціі]]
{{зноскі}}
== Літаратура ==
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: Белэн, 1999. — 608 с.: іл. ISBN 985-11-0279-2
*[http://www.ingnet.ru/ Навіны Інгушэціі]
 
{{зноскі}}
{{Адміністратыўны падзел Расіі}}
 
[[Катэгорыя:Інгушэція]]
56 464

праўкі