Розніца паміж версіямі "Множанне"

4 794 байты дададзена ,  12 гадоў таму
памнажэнне «у стоўпчык»
(памнажэнне «у стоўпчык»)
* колькі клетак мае табліца, у якой восем радкоў і шэсць слупкоў? (8 * 6 = 48)
* колькі каштуюць пяць літраў мёду, калі адзін літр каштуе 15 рублёу? (15 * 5 = 75 р.)
 
==Памнажэнне натуральных лікаў==
 
Хаця здабытак любых натуральных лікаў можна вылічыць непасрэдна, здзейсніўшы адпаведную колькасць складанняў, памнажэнне невялікіх лікаў (меншых за 10) дзеля хуткасці выконваюць як адзіную (атамарную) аперацыю. Для гэтага здабыткі адназначных лікаў запамінаюць або карыстаюцца [[табліца памнажэння|табліцай памнажэння]].
 
Памнажэнне шматзначных натуральных лікаў можна звесці да шэрагу памнажэнняў адназначных лікаў з наступным складаннем вынікаў. У адрозненне ад складання, калі складаюцца толькі адпаведныя [[разрад]]ы (адзінкі з адзінкамі, дзесяткі з дзесяткамі і г.д.), пры памнажэнні кожны разрад перамнажаецца з кожным. Напрыклад,
 
26 * 75 = (20 + 6) * (70 + 5) = 20 * 70 + 20 * 5 + 6 * 70 + 6 * 5 = 2 * 7 * 100 + 2 * 5 * 10 + 6 * 7 * 10 + 6 * 5 = 780
 
Для зручнасці пры ручным памнажэнні множыва і множнік запісваюць у стоўпчык, адзін пад адным, і множаць іх па наступным алгарытме:
 
1. памножыць множыва на разрад адзінак множніка. Вынік запісаць пад множнікам. Для гэтага:
 
1.1. памножыць разрад адзінак множыва на разрад адзінак множніка. Малодшы разрад здабытку запісаць у адзінкі (пад адзінкамі множніка)
 
1.2. памножыць разрад адзінак множыва на разрад адзінак множніка. Дадаць да здабытку старэйшы разрад здабытку папярэдніх разрадаў. Малодшы разрад сумы запісаць у дзесяткі
 
1.3. працягваць 1.3, паслядоўна (справа налева), перамнажаючы разрад адзінак множніка з кожным разрадам множыва і паслядоўна атрымліваючы разрады першага здабытка
 
2. такім жа чынам памножыць множыва на разрад дзесяткаў множніка. Вынік запісаць пад вынікам папярэдняга памнажэння са зрухам на адзін знак улева (гэта значыць, адзінкі запісаць пад дзесяткамі папярэдняга здабытка, дзесяткі пад сотнямі і г.д.)
 
3. паслядоўна (справа налева) памножыць множыва на астатнія разрады множніка, зрушаючы пры запісе кожны наступны здабытак на адзін знак улева
 
4. скласці ўсе атрыманыя здабыткі, улічваючы пры гэтым зробленыя зрухі.
 
Напрыклад,
 
<table cellspacing=0 style="font-size: 17px">
<tr>
<td rowspan="2">×</td>
<td></td>
<td></td>
<td>6</td>
<td>3</td>
<td>7</td>
</tr>
<tr>
<td></td>
<td></td>
<td>2</td>
<td>9</td>
<td>5</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-top-width: 1px; border-top-style: solid; border-color: black"></td>
<td style="border-top-width: 1px; border-top-style: solid; border-color: black"></td>
<td style="border-top-width: 1px; border-top-style: solid; border-color: black">3</td>
<td style="border-top-width: 1px; border-top-style: solid; border-color: black">1</td>
<td style="border-top-width: 1px; border-top-style: solid; border-color: black">8</td>
<td style="border-top-width: 1px; border-top-style: solid; border-color: black">5</td>
</tr>
<tr>
<td></td>
<td>5</td>
<td>7</td>
<td>3</td>
<td>3</td>
<td></td>
</tr>
<tr>
<td>1</td>
<td>2</td>
<td>7</td>
<td>4</td>
<td></td>
<td></td>
</tr>
<tr>
<td style="border-top-width: 1px; border-top-style: solid; border-color: black">1</td>
<td style="border-top-width: 1px; border-top-style: solid; border-color: black">8</td>
<td style="border-top-width: 1px; border-top-style: solid; border-color: black">6</td>
<td style="border-top-width: 1px; border-top-style: solid; border-color: black">9</td>
<td style="border-top-width: 1px; border-top-style: solid; border-color: black">1</td>
<td style="border-top-width: 1px; border-top-style: solid; border-color: black">5</td>
</tr>
</table>
 
 
 
[[Катэгорыя:Арыфметычныя аперацыі]]
 
[[ar:ضرب]]
[[ca:Multiplicació]]
[[cs:Násobení]]
[[da:Multiplikation]]
[[de:Multiplikation]]
[[en:Multiplication]]
[[eo:Multipliko]]
[[es:Multiplicación]]
[[fa:ضرب (ریاضی)]]
[[fi:Kertolasku]]
[[is:Margföldun]]
[[it:Moltiplicazione]]
[[ja:乗法]]
[[ko:곱셈]]
[[lt:Daugyba]]
[[nl:Vermenigvuldigen]]
[[nn:Multiplikasjon]]
[[no:Multiplikasjon]]
[[pl:Mnożenie]]
[[pt:Multiplicação]]
[[qu:Miray]]
[[ru:Умножение]]
[[simple:Multiplication]]
[[sk:Násobenie]]
[[sv:Multiplikation]]
[[th:การคูณ]]
[[tl:Multiplikasyon]]
[[zh:乘法]]
605

правак