Розніца паміж версіямі "Кведлінбургскія аналы"

няма тлумачэння праўкі
др (+ {{няма катэгорый}}, + {{тупіковы артыкул}})
{{арфаграфія}}{{вікіфікацыя}}
 
'''Кведлінбургскія аналы''' (лац. Annales Quedlinburgenses) - сусветная хроніка ад стварэння свету да 1025, якая апісвае, у асноўным, гісторыю тэрыторый, якія ўваходзілі ў Святую Рымскую імперыю (Германію), і бліжэйшых зямель. Аналы складзеныя ў першай палове XI стагоддзя ў жаночым Кведлінбургскіх абацтве (каля горада Кведлінбург), ад каторага яны і атрымалі сваю назву.
Арыгінал рукапісу Кведлінбургскіх аналаў не захаваўся да нашага часу. Найбольш старая з існуючых копій, якая стала асновай для ўсіх наступных выданняў аналаў, была зроблена ў 1556 годзе ў Дрэздэне. Аднак, у аснову гэтай копіі быў пакладзены ўжо дэфектны варыянт пратографа. Праз гэта ў аналах не захаваліся запісы цэлага шэрагу гадоў (напрыклад, адсутнічаюць перыяды 874-909 і 964-983), а таксама цалкам згублены канчатак рукапісу [1].
Кведлінбургскія аналы, разам з Гільдэсгаймскімі і Вайсэнбургскімі аналамі, а таксама з аналамі Ламберта Херсфельдскага і хронікай Саксонскага аналіста, уваходзяць у Херсфельдскую групу аналаў. Сваю назву група атрымала па Херсфельдскім аналам - адной з асноўных крыніц для ранніх частак усіх гэтых аналаў [2].
[[Файл:Quedlinburg Schlossberg.JPG|міні|Кведлінгбургскае абацтва]]
Мяркуецца, што аўтарам аналаў была жанчына, адна з манашак Кведлінбургскага манастыра. Блізкасць абацтва да аднаго з галоўных гарадоў Свяшчэннай Рымскай імперыі X стагоддзя і заступніцтва, якое аказвалі мясціны прадстаўнікам кіруючай Саксонскай дынастыі [3], дазволілі аўтару аналаў уключыць у іх шмат дакладных і падрабязных звестак, якія носяць унікальны характар [4].
[[Файл:Lietuvos vardas. The first name of Lithuania in writing 1009.jpg|міні|Фрагмент рукапісу Кведлінбургскіх аналаў з першай згадкай пра Літву]]
Кведлінбургскія аналы ў сваёй ранняй частцы заснаваныя на працах Гераніма, Ісідара Севільскага і Беды Вялебнага. Аднак, тут жа прысутнічаюць запісы, у аснове якіх ляжаць звесткі з германскага народнага эпасу (апавяданні аб Атыле, Тэадарыху Бернскім, Адаакры і Беавульфе). Гэта найбольш раннія ў гісторыі запісы фрагментаў гэтых паданняў [5] і адзіныя, якія змяшчаюцца ў раннесярэдневяковых аналах [6].
Пачатковая частка Кведлінбургскіх аналаў амаль не датавана, аднак з 702 года пачынаюцца гадавыя запісы, заснаваныя, у асноўным, на Херсфельдскіх аналах. У гэтай частцы амаль няма запазычаныхных сведчанняў (перша арыгінальны запіс датаваны 852 годам). З 984 года колькасць штогадовых запісаў узрастае, а з 993 года запісы адпавядаюць падзеям, якія адбываліся. Яшчэ большае павелічэнне звестак, якія ўтрымліваюцца ў аналах, адносіцца да перыяду пасля 1008, што, верагодна, сведчыць пра пачатак працы ў гэты час асноўнага аўтара Кведлінбургскіх аналаў, які працягваў з невялікімі перапынкамі сваю працу, па меншай меры, да 1025. У гэтай частцы змяшчаецца мноства ўнікальных звестак па гісторыі ўзаемаадносін Свяшчэннай Рымскай імперыі з яе славянскімі суседзямі (у асноўным, з Польшчай). Да ліку такіх сведчанняў ставіцца запіс 1009, у якім упершыню ў гістарычных крыніцах зафіксаваны тапонім Літва. Кведлінбургскія аналы абрываюцца, верагодна праз дэфект пратографа, на сярэдзіне запісаў аб падзеях 1025 [6].
У XI-XII стагоддзях звесткі з Кведлінбургскіх аналаў былі выкарыстаны ў некалькіх гістарычных творах: хроніках Цітмара Мерзебургскага і Саксонскага аналіста, магдэбургскіх аналах, Вюрцбургскай хроніцы і Хроніцы біскупаў Гальберштату. Кведлінбургскія аналы - каштоўная гістарычная крыніца па гісторыі Свяшчэннай Рымскай імперыі канца X-першай трэці XI стагоддзяў, асабліва па адносінах імперыі з яе славянскімі суседзямі ў гэты час [4].
<gallery>
Quedlinburg Schlossberg.JPG|Кведлінгбургскае абацтва
Lietuvos vardas. The first name of Lithuania in writing 1009.jpg|Фрагмент рукапісу Кведлінбургскіх аналаў з першай згадкай пра Літву
</gallery>
 
== Выданні ==
''На лацінскай мове.''
:* {{кніга|назва=Annales Quedlinburgenses|спасылка=http://www. - dmgh.de/de/fs1/object/goToPage/bsb00000870.html?pageNo=22|выдавецтва=[[Monumenta Germaniae Historica]] SS. - |место=Hannover, |год=1839. - Т. |том=III. - P. 22-90.|pages=22—90}}
:* {{кніга|назва=Die Annales Quedlinburgenses|спасылка=http://www. - dmgh.de/de/fs1/object/goToPage/bsb00000719.html?pageNo=2|выдавецтва=Monumenta Germaniae Historica SS rer. Germ. - |место=Hannover: |издательство=Hahnsche Buchhandlung, |год=2004. - Т. |том=LXXII. - |allpages=680 p.}}
 
''На рускай мове.''
Кведлінбургскія аналы (да 909 года). Усходняя літаратура. Праверана 20 Сакавіка 2010. Архівавана з першакрыніцы 25 жніўня 2011.
:* {{cite web|url=http://www.vostlit.info/Texts/rus17/Ann_Quedlinb/frametext1.htm|title=Кведлинбургские анналы (до 909 года)|publisher=[[Восточная литература (сайт)|Восточная литература]]|accessdate=20 марта 2010|archiveurl=http://www.webcitation.org/61CksLbVi|archivedate=2011-08-25}}
Кведлінбургскія аналы (910-1025 гады). Усходняя літаратура. Праверана 20 Сакавіка 2010. Архівавана з першакрыніцы 20 красавіка 2012 г..
:* {{cite web|url=http://www.vostlit.info/Texts/rus17/Ann_Quedlinb/frametext2.htm|title=Кведлинбургские анналы (910—1025 годы)|publisher=Восточная литература|accessdate=20 марта 2010|archiveurl=http://www.webcitation.org/674Q6ngdf|archivedate=2012-04-20}}
Кведлінбургскія аналы // Нямецкія аналы і хронікі X-XI стагоддзяў / Пярэві. І. М. Дзьяканава і В. В. Рыбакова. - М .: Рускі Фонд садзейнічання Адукацыі і Навуцы, 2012. - С. 15-89.
:* Кведлинбургские анналы // Немецкие анналы и хроники X—XI столетий / Перев. [[Дьяконов, Игорь Михайлович|И. М. Дьяконова]] и В. В. Рыбакова. — М.: Русский Фонд Содействия Образованию и Науке, 2012. — С. 15—89.
 
== Заўвагі ==
 
== Спасылкі ==
* {{cite web|url=http://www.vostlit.info/Texts/rus17/Ann_Quedlinb/pred.phtml?id=8038|title=Кведлинбургские и Хильдесхаймские анналы. Введение. |publisher=Восточная литература|accessdate=10.1.2011|description=предисловие к изданию в MGH 1839 года|archiveurl=http://www. Проверено 10 января 2011webcitation. Архивировано из первоисточника org/673f6AMlw|archivedate=2012-04-20 апреля 2012.}}
 
{{няма катэгорый}}