Розніца паміж версіямі "Ордэн Базыльян"

14 байтаў дададзена ,  6 гадоў таму
др
стылявыя змены + арфаграфія
др (Чобат перанёс старонку Ордэн Базыльянаў у Ордэн Базыльян)
др (стылявыя змены + арфаграфія)
[[File:POL CoA bazylianie.png|thumb|150px|right|Герб OSBM]]
'''Ордэн БазыльянаўБазыльян''' таксама '''Базыльяне''', '''Базыляны''' ({{lang-la|OSBM - Ordo Sancti Basilii Magni}}) - — агульная назва некалькіх [[каталіцтва|каталіцкіх]] [[манах|манаскіх]] ордэнаў Візантыйскага абраду, якія прытрымліваюцца статутустатута, складзенымскладзенага святым Васілём Вялікім.
 
Мэтай "«OSBM"» (ОрдэнуОрдэна БазыльянаўБазыльян), згодна з яго КанстытуцыіКанстытуцыяй, з'яўляецца выхаванне супольнага жыцця дзеля ўласнага асвячэння праз выкананнявыкананне абяцанняў і запаведзяўзапаведзей Любові ўтойваючы дзеля выратавання блізкіх пасродкамз дапамогай благовестованняпрапаведавання праз правядзенне місій і рэколекцій, навуковай і выдавецкай дзейнасці, пастырства і працы з моладдзю.
 
== Гісторыя ==
Заснавальнікам ОрдэнуОрдэна лічыцца св. Васіль Вялікі ([[329]]—[[379]]  гг.), адзін з найслаўнейшых ва Усходняй ЦарквыЦаркве. Дагэтуль яго Правілы (шырокія і кароткія) разам з іншымі аскетычным сачыненнямі складаюць аснову Канстытуцыі Ордэна, хоць у больш чым тысячагадовай гісторыі лад жыцця манахаў падлягаў пэўным зменам. Архіепіскап Цезарэі Кападакійскай Васіль Вялікі і Рыгор Назіянзійскі распрацавалі манаскі статут у дзвюх версіях - — поўнай і кароткай. Статут святога Васіля Вялікага зрабіў моцныістотна ўплыўпаўплываў як на ўсходнюю царкву, гэтактак і на заходні манаскі статут святога [[Бенедыкт Нурсійскі|Бенедыкта Нурсійскага]]. У адрозненніадрозненне ад Антонія Вялікага, які навучаў пустэльніцкаму жыццю, і ад Пахомія, які намагаўся злучыць пустэльніцтва з элементамі манаскай "«кінобіі"» (сумеснага жыцця), Васіль Вялікі пабудаваў свой статут выключна на "«кінобіі"» і звязваў сузіральны лад жыцця з грамадcка-карыснай дзейнасцю. У [[ІХ]] ст. статут Васіля Вялікага лёг у падмурак статутустатута, распрацаванага Тэадорам Студытам.
 
Манаскае жыццё ваў [[Русь|Кіеўскай Русі]], у тыповай для Усходу форме, сваімі каранямі сыходзіцьўзыходзіць уда часычасоў князя [[Уладзімір Святаславіч|Уладзіміра Вялікага]] ([[980]]—[[1015]]), калі ў пячорах у наваколлях Кіева пасяліліся першыя манахі. Найбольшы ўплыў на развіццё гэтага жыцця мелі Св. Антоній Пячэрскі († [[1073]]) і яго паслядоўнік - — Св. [[Феадосій Пячэрскі]] († [[1074]]). Пасля татарскіх набегаў, што ў сярэдзіне [[XIII]] ст. знішчылі Кіеўскую Русь, манахі шукалі сабе месца на паўночных і заходніх тэрыторыях края, закладваючы новыя манастыры. Такім чынам, яны дабраліся да Галіцка-Валынскага княства, якое ўвайшло ў межы [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] і [[Польшча|Польскага Каралеўства]].
 
Вялікую ролю ў фарміраванні базыльянскага жыцця ў Кіеўскай Мітраполіі, пасля аднаўлення адзінства з Каталіцкай Царквой, згуляліадыгралі Кіеўскі Мітрапаліт [[Іосіф Вельямін Руцкі]] і св. [[Іасафат Кунцэвіч]], штоякія ў пачатку [[XVII]] ст. правялі грунтоўную рэформу тагачаснага манаскага жыцця, падаючы яму структуру сучасных чыноў, укараняючы цэнтралізацыю манастыроў. З узаемна незалежных перад сабой базыльянскіх манастыроў, падпарадкаваных ўладыулады мясцовага біскупа, створаны Ордэн у сённяшнім разуменні гэтага слова. Таму Мітрапаліта Руцкага і св.Іасафата ІасафатаКунцэвіча можна лічыць сапраўднымі заснавальнікамі сённяшняга Базыльянскага Ордэна.
 
Так сфарміраваны Ордэн БазыльянаўБазыльян дынамічна развіваўся ў [[XVII]] і [[XVIII]] стагоддзях, пра што сведчыць хоць бы той факт, што пасля забароны дзейнасці Ордэна Езуітаў у Польшчы ў другой палове XVIII ст. базыльяныбазыльяне перабралі кіраванне шматлікіх езуіцкіх школ і гімназій.
 
БазыльянскійБазыльянскі Ордэн значна пацярпеў пасля падзелаў Польшчы. На расійскай тэрыторыі быў цалкам і канчаткова ліквідаваныскасаваны, аднак, не без цяжкасцяўцяжкасцей, перажыў у Аўстра-Венгрыі. Аднак у другой палове [[XIX]] ст. стала неабходным яго абнаўленняабнаўленне. Рэформу правялі езуіты. ПачатаПачалася яеяна ў кляштары ў Добромыле ў [[1882]]  г., адтуль і яе назва - — добромыльская рэформа. Пасля рэформы базыльяныбазыльяне зноў шырока развілі дзейнасць місіянерскую і рэколекційную, пастырскую і выдавецкую.
 
Традыцыйнае назва Ордэна - — '''Чын святога Васіля Вялікага'''. Афіцыйная, хоць менш вядомая і рэдкіх, ёсцьназва назва,была прынятаяпрынята на адной з генеральных Капітул Ордэна ў [[1931]] годзе для падкрэслення ролі святога свяшчэннамучаніка Іасафата (Кунцэвіча) у фарміраванні сучаснай мадэлі базыльянскага жыцця. Базыльянскі Чын святога Іасафата - — назва гэта фігуруе ў афіцыйных царкоўных дакументах. УВа Усходніх Каталіцкіх Цэрквах існуе некалькі Чыноў, якія адбываюццапаходзяць з традыцыі св. Васіля Вялікага, а менавіта: БазыльяныБазыльяне з Гротафераты каля Рыма ў Італіі (італоітала-грекыгрэкі), БазыльяныБазыльяне СвяцейшагаНайсвяцейшага Збавіцеля, БазыльяныБазыльяне св. Іаана Хрысціцеля (соарітысоарыты), БазыльяныБазыльяне-Алепінцы - — гэтыя тры ставяццаадносяцца да МелхітскайМелхіцкай Царквы. Існуе таксама Кангрэгацыя св. Васіля лацінскага абраду.
 
Пасля I сусветнай вайны большасць базыльянскіх манастыроў апынуліся ў межах тагачаснай Польшчы. У краінах сацыялістычнага блока афіцыйная дзейнасць Ордэна была перапыненаяперапынена. Паўсюль, за выключэннем Польшчы, Чын вымушаны быў сысці ў падполле. На працягу многіх гадоў базыльяныбазыльяне выхоўваліся, маліліся і дзейнічалі як свецкія людзі. Многія манахі рэпрэсаваныя, асуджаны ў спасылку і ў турмы. Многія базыльяныбазыльяне ва Украіне, у Чэхаславакіі, у Румыніі і Венгрыі загінулі за свае рэлігійныя перакананні. У 2001  г. пяць базыльян былі бэатыфікаваныя. Цяпер праводзіцца бэатыфікацыйны працэс яшчэ шэрагушэрага базыльян.
 
== Крыніцы ==
* Акты издаваемые Виленскою Археографическою комиссиею для разбора древних актов. Вильна, 1914  г., с. 503 (209);
* Католическая энциклопедия, изд. оо. Францисканцев, 2002.
* Конституції Чину святого Василія Великого. Рим, 2002;
* Catalogus Ordinis Basiliani Sancti Iosaphat. Romae, 2005;
* [[Алесь Суша|Суша]] А. [http://content.nlb.by/content/dav/nlb/DDC/DED/B/nbb_print/nbb_in_print_01398.pdf Базыльяне] // Культура Беларусі: энцыклапедыя. Мінск, 2010. Т.1. С.407―410.
 
== Спасылкі ==
{{Commons|Category:}}