Розніца паміж версіямі "Вуглавая скорасць"

495 байтаў дададзена ,  4 гады таму
др
афармленне, стылявыя змены, арфаграфія
др (Bot: Migrating 52 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q161635 (translate me))
др (афармленне, стылявыя змены, арфаграфія)
{{Фізічная велічыня
| Назва = Вуглавая хуткасцьскорасць
| Сімвал = <math>\omega</math>
| Размернасць = {{math|''T'' <sup>−1</sup>}}
| Заўвагі =
}}
[[Выява:Anglespeed1.svg|thumb|right|Вуглавая хуткасцьскорасць (сіняя стрэлка) у адну адзінку па [[гадзіннікавая стрэлка|гадзіннікавай стрэлцы]]]]
[[Выява:Anglespeed2.svg|thumb|right|Вуглавая хуткасцьскорасць (сіняя стрэлка) у паўтары адзінкі па гадзіннікавай стрэлцы]]
[[Выява:Anglespeed3.svg|thumb|right|Вуглавая хуткасцьскорасць (сіняя стрэлка) у адну адзінку супраць гадзіннікавай стрэлкі]]
 
'''Вуглава́я ху́ткасцьско́расць'''<ref>Вучэбныя праграмы: Фізіка VI—XI класы. Астраномія XI клас. — Мн.: Нацыянальны інстытут адукацыі, 2012.</ref><ref>Вуглавая скорасць // Беларуская энцыклапедыя т. 4, с. 285.</ref>, ці '''вуглава́я ху́ткасць''' — [[фізіка|фізічная]] велічыня, якая характарызуе, наколькі хутка змяняецца [[вугал]] павароту цела пры яго [[вярчэнне (рух)|вярчэнні]]. Кажучы больш фармальна, вуглавая хуткасць скорасць — гэта [[вытворная функцыі|вытворная]] вугла павароту па [[час]]е:
: <math>\omega = \frac {d\Phi} {dt}</math>
Пры павароце [[пункт]]а, які рухаецца па [[акружнасць|акружнасці]] з [[радыус]]ам R, на вугал <math>d\Phi</math> яго перамяшчэнне складае:
: <math>dr = R d\Phi</math>
Адсюль вынікае сувязь між вуглавой і [[хуткасцьскорасць|лінейнай]] хуткасцюскорасцю [[матэрыяльны пункт|матэрыяльнага пункта]]:
: <math>v = \frac {dr} {dt} = R \frac {d\Phi} {dt} = \omega R</math>
 
Такім чынам, пры вярчэнні кожны пункт цела мае сваю хуткасцьскорасць, якая залежыць ад яго адлегласці R ад воcі вярчэння. У той жа час, вуглавая хуткасцьскорасць усіх пунктаў (для [[абсалютна цвёрдае цела|абсалютна цвёрдага цела]]) аднолькавая.
 
Вуглавая хуткасцьскорасць можа разглядацца як [[Вектар, матэматыка|вектар]], які накіраваны ўздоўж [[вось вярчэння|восі вярчэння]] так, што калі глядзець у напрамку вектара, то вярчэнне адбываецца па гадзіннай стрэлцы. Вектар вуглавой хуткасціскорасці належыць да [[псеўдавектар]]аў.
 
Вектар вуглавой хуткасціскорасці можна вызначыць наступным чынам:
: <math>\mathbf{\omega} = \frac {\mathbf{r} \times \mathbf{v}} {r^2},</math>
дзе <math>\mathbf{r}</math>  — вектар радыуса, накіраваны ад цэнтра акружнасці да матэрыяльнага пункта.
 
Модуль вуглавой хуткасціскорасці вымяраюць [[радыян]]амі за [[секунду]].
 
'''ЧастасцьЧастата вярчэння'''  — фізічная велічыня, роўная колькасці [[абарот]]аў, якія [[Цела, фізіка|цела]] зрабіла за 1 [[секунда|секунду]].
 
== Гл. таксама ==
* [[Вуглавое паскарэнне]]
* [[Момант імпульсу]]
 
== Зноскі ==
{{reflist}}
 
== Літаратура ==
* Вуглавая скорасць // {{Крыніцы/БелЭн|4к}} С. 285.
 
{{phys-stub}}
 
[[Катэгорыя:ХуткасцьСкорасць]]
[[Катэгорыя:Кінематыка]]