Розніца паміж версіямі "Мір (арбітальная станцыя)"

др
стылявыя змены, арфаграфія, афармленне
др (арфаграфія)
др (стылявыя змены, арфаграфія, афармленне)
{{Значэнні|Мір}}
[[Выява:Mir Space Station viewed from Endeavour during STS-89.jpg|thumb|Станцыя «Мір» 9 лютага 1998 года, бачная саз зьлятаючагаадлятаючага [[Спэйс шатл|шатла]] «[[Індэвар, шатл|Індэвар]]» у часечас экспедыцыі [[STS-89]].]]
'''«Мір»''' ({{lang-ru|«Мир», «[[Салют, арбітальная станцыя|Салют-8]]»}})  — [[СССР|савецкая]] (пазней [[Расія|расійская]]) [[арбітальная станцыя]] трэцяга пакалення,<ref name="mirnauki">{{артыкул|url=http://nature.web.ru/db/msg.html?mid=1161225|загаловак=Станция "Мир": факты за 15 лет|выданне=Мир Науки и Культуры|мова=ru|issn=1684-9876}}</ref>, якая ўяўляла сабою складаны шматмэтавы навукова-даследчы комплекс. Станцыя была выведзенаявыведзена на арбіту ў лютым 1986 года, [[23 сакавіка]] [[2001]] года затоплена ў [[Ціхі акіян|Ціхім акіяне]].
 
Зборка станцыі на арбіце працягвалася да 1996 года. «Мір» стаў першай модульнай касмічнай станцыяй і меў найбольшую масу сярод караблёў, пабываўшых у космасе, пакуль не быў заменены [[Міжнародная касмічная станцыя|МКС]]. Станцыя дзейнічала як [[мікрагравітацыя|мікрагравітацыйная]] даследчая лабараторыя, у якой члены каманды ажыццяўлялі эксперыменты ў галіне [[біялогія|біялогіі]] і [[біялогія чалавека|біялогіі чалавека]], [[фізіка|фізіцы]], [[астраномія|астраноміі]], [[метэаралогія|метэаралогіі]], а таксама далейшае ўдасканаленне сістэм і прылад, неабходных для сталай прысутнасці ў [[космас]]е.
 
Станцыя стала першай даследчай лабараторыяй у космасе з доўгатэрміновай прысутнасцю людзей на борце. Праца на станцыі ажыццяўлялася [[Спіс экспедыцый на станцыю «Мір»|доўгатэрміновымі камандамі]]. Праграма «Мір» трымала рэкорд па бесперарыўнайбесперапыннай прысутнасці чалавека ў космасе, які быў роўны 3644 дням, пакуль той не быў пабіты 23 кастрычніка 2010 года МКС,<ref name="isspassing">{{навіна|url=http://www.aviationnewsreleases.com/2010/10/iss-passing-old-russian-mir-in-crewed.html|загаловак=ISS Passing Old Russian Mir In Crewed Time|выдавец=Aviation Week|мова=en|дата публікацыі=29 кастрычніка 2010}}</ref>, але і цяпер [[Валерый Палякоў|Валерыю Палякову]] належыць рэкорд па працягласці касмічнага палёту чалавека  — 437 дзён і 18 гадзін. «Мір» быў населены ўсяго 12 з паловай гадоў з яго 15-гадовага тэрміна службы. На борце станцыі маглі адначасова знаходзіцца тры чалавекі, на кароткі час дазвалялася прысутнасць і большага складу.
 
Пасля поспеху праграмы «[[Салют, касмічная праграма|Салют]]» «Мір» стаў новай ступенню ў праграме касмічных станцый [[СССР]]. Першы модуль станцыі, вядомы як [[Мір, модуль арбітальнай станцыі «Мір»|базавы блок]], быў выведзены на арбіту ў 1986 годзе, да якога пазней былі далучаныя яшчэ 6 модуляў  — усе выведзеныя ракетай-носьбітам «[[Пратон, ракета-носьбіт|Пратон]]» (акрамя [[Стыкавы модуль арбітальнай станцыі «Мір»|стыкавога модулю]]). Па завяршэнні мантажу станцыя складалася з сямі модуляў з атмасферай і некалькіх модуляў без атмасферы. Электраэнергіяй станцыя жывілася ад [[сонечная панэль|сонечных панэляўпанэлей]], замацаваных на модулях. Станцыя {{артыкул у іншым раздзеле|Утрыманне арбітальнай станцыі|ўтрымлівалася на арбіце|en|Orbital station-keeping}} ад 296 да 412  км і рухалася з сярэдняй хуткасцюскорасцю 27700 км/с, тым самым здзяйсняючыробячы 15,7 віткоў вакол Зямлі ў дзень.<ref name="mirbis">{{артыкул|аўтар=Hall, R.|год=2000|загаловак=The History of Mir 1986-2000|выданне=British Interplanetary Society|isbn=0-9506597-4-6}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Hall, R.|год=2001|загаловак=Mir: The Final Year|выданне=British Interplanetary Society|isbn=0-9506597-5-4}}</ref>.
 
Станцыя была часткай [[Касмічная праграма СССР|праграмы пілатуемых касмічных палётаў СССР]]. Па развале СССР кіраванне праграмай перайшло да [[Федэральнае касмічнае агенцтва Расіі|Федэральнага касмічнага агенцтва Расіі]] (РКА). З гэтага вынікае, што большасць каманды «МіруМіра» паходзіла з Савецкага Саюза. Але, дзякуючы такім міжнародным праграмам, як [[Інтэркосмас]], {{Артыкул у іншым раздзеле|Еўрамір|||Euromir}} і [[Мір — Шатл]], станцыя стала даступнай для касманаўтаў з Паўночнай Амерыкі, краін Еўропы і Японіі. Паводле ацэнкі былога генеральнага дырэктара РКА, [[Юрый Копцеў|Юрыя Копцева]], кошт праграмы склаў $4,2  млрд за ўвесь час вядзення праграмы (распрацоўка, зборка і эксплуатацыя).<ref>{{навінаартыкул|urlспасылка=http://www.nytimes.com/2001/03/24/science/24MIR.html|загаловак=Russians Find Pride, and Regret, in Mir's Splashdown|выдавец=New York Times|аўтар=Tyler, Patrick E.|дата публікацыі=24 сакавіка 2001|мова=en}}</ref>. Станцыю абслугоўвалі касмічныя караблі «[[Саюз, касмічны карабель|Саюз]]», грузавы «[[Прагрэс, касмічны карабель|Прагрэс]]» і караблі праграмы «[[Спэйс шатл]]». «Мір» наведалі [[Спіс наведвальнікаў арбітальнай станцыі «Мір»|104 чалавека з 12 краін свету]].<ref name="storymir">{{кніга|аўтар=Harland, David|год=2004|загаловак=The Story of Space Station Mir|месца=New York|выдавецтва=Springer-Verlag New York Inc.|isbn=978-0-387-23011-5}}</ref>.
 
{{Зноскі}}
 
== Літаратура ==
* «Мір» // {{Крыніцы/БелЭн|10к}} С. 460—461.
 
== Спасылкі ==
{{Commons|Category:Mir}}* [http://www.russianspaceweb.com/mir.html Сайт утрымоўвалыз дыяграмыдыяграмамі развіцця станцыі, дэталёвыя апісанні кожнага блока (English)].
* [http://www.novosti-kosmonavtiki.ru/phpBB2/viewtopic.php?t=7564 Аварыя на запуску станцыі «Мір»]
* [http://astrolab.ru/cgi-bin/manager.cgi?id=21 Арбітальная станцыя «Свет» на расійскім астранамічным партале]
* [http://space.kursknet.ru/cosmos/russian/dos/imir.sht Храналогія запускаў КК да арбітальнай станцыі «Мір»]
* [http://www.energia.ru/energia/mir/mir.html Арбітальны комплекс «Мір» на сайце РКК «Энергія»]
* [http://www.novosti-kosmonavtiki.ru/content/numbers/218/14.shtml Хроніка падрыхтоўкі і затапленнізатаплення станцыі]
* [http://www.tvdata.ru/technology/astronauts_space_exploration_footage/ Відэакадры Арбітальнай станцыі «Мір»]