Розніца паміж версіямі «Кафедральны сабор Святых Пятра і Паўла (Познань)»

афармленне, стылявыя змены, арфаграфія
(афармленне, стылявыя змены, арфаграфія)
|Commons =
}}
'''Архікафедральная базіліка Святых Пятра і Паўла ў Познані''' ({{lang-pl|Bazylika archikafedralna Świętyh ApostoŁów Piotra i PawŁa w Poznaniu}}) — адна аса старэйшыхстаражытных цэркваў у [[Польшча|Польшчы]], ісамы старэйшыстаражытны польскі [[сабор]], чыёяго заснаванне адносіцца да [[X стагоддзе|X стагоддзя]]. [[Кафедра, хрысціянства|Кафедральны]] [[сабор]] [[Архіепархія Познані|архіепархіі Познані]]. Сабор размяшчаецца на [[Тумскі, Познань|востраве ТумскамТумскім]], які знаходзіцца на паўночным усходзе ад цэнтра горада [[Горад Познань|Познань]].
 
== Гісторыя ==
Першапачатковае памяшканнебудынак сабора былобыў пабудаванаузведзены ў другой палове [[X стагоддзе|X стагоддзя]] на тэрыторыі ўмацаванага паселішча ''([[грод]])'' Познані, якое знаходзілась на цяперашнім [[Тумскі, Познань|востраве Тумскім]] («Кафедральным востраве»). гэтае паселішча было адным з важнейшых палітычных цэнтраў [[Гісторыя Польшчы|ранняй польскай дзяржавы]] і ўключаў у сябе княжацкі палац (раскапаны археолагамі ў 1999 годзе пад царквой Прасвятой Дзевы Марыі, якая знаходзіцца ў пярэдняй частцы сабора). Палац уключаў у сябе капліцу, магчыма пабудаваную для [[Дубраўка, княгіня польская|Дубраўкі]], жонкі-хрысціянкі першага князя Польшчы [[Мешка I]]. Сам Мешка І ахрысціўся ў [[966]] годзе, што стала важнай вехай у [[Хрышчэнне Польшчы|хрысціянізацыі Польшчы]] і ўмацаванні дзяржавы. У гэты ж прыкладна час і быў узведзены сабор; статус кафедральнага ён атрымаў у 968 годзе, калі першы епіскап Польшчы [[Йордан, епіскап польскі|Йордан]], быў прызначаны [[папства|папай]] [[Іаан XIII, Папа Рымскі|Іаанам XIII]].
 
з'яўляясь першым саборам у краіне ён артымаў уУ якасці свайго свтога апекуна [[Апостал Пётр|Апостала Петра]]. Першы будынак сабора быў выкананы ў [[Дараманскае мастацтва|дараманскім стыле]] і складаў 48 метраў у даўжыню. Фрагменты гэтага будынка да гэтага часу можна ўбачыць у сутарэннях цяперашнега сабора. Першая царква праіснавала каля 70 гадоў да перыяда масавага паўстання язычнкаў і захопа Познані чэшскім князем [[Бржэціслаў I|Бржэціславам I]] (1034-1038). У далейшым сабор быў адноўлены ўжо ў [[Раманскае мастацтва|раманскім стыле]], рэшткі гэтага будынка бачны ў паўднёвай вежы сучаснага збудавання.
 
У XIV-XV стагоддзях сабор быў перабудаваны ў [[Гатычная архітэктура|гатычным стылі]]. У гэтый жа час быў даданы [[вянец капэл]]. Пажар 1622 года прычыніў храму такія вялікія страты, што ён патрабаваў поўнай рэканструкцыі, якая была праведзена ў стылі [[барока]]. У наступны раз сабор быў сур'ёзна пашкоджаны агнём у 1772 годзе і быў адноўлены ў [[Некакласіцызм|неакласічным стылі]]. у 1821 годзе [[Пій VII, Папа Рымскі|Пій VII]] павысіў статус сабора да ''Metropolitan Archicatedral'' і дадаў яму другога святога апякуна — [[Апостал Павел|Апостала Паўла]]. Апошнія вялікія разбурэнні храм выпрабаваў 15 студзеня 1945 года, падчас асвабаджэння Познані ад [[Трэці рэйх|немцаў]]. Разбурэнні былі настолькі сур'ёзнымі, што сабор быдо вырашана аднаўляць у ранейшым гатычным стылі, асноўваючыся на руінах сярэднявечнага будынка, якія адкрыліся ў выніку пажара. Сабор быў нанава адбудаваны 29 чэрвеня 1956 года. У 1962 годе [[іаан XXIII. Папа Рымскі|папа Іаан XXIII]] надаў храму ганаровы статус [[Малая базліка|малой базілікі]].
62 202

праўкі