Ліцвіны: Розніца паміж версіямі

1 029 байтаў дададзена ,  6 гадоў таму
няма тлумачэння праўкі
[дагледжаная версія][дагледжаная версія]
(вікіфікацыя)
Няма тлумачэння праўкі
'''Ліцві́ны'''<ref>{{крыніцы/ПБМ 2008|}}</ref>, або '''літві́ны'''<ref name="БелЭн">Літвіны // {{Крыніцы/БелЭн|9к}} С. 314.</ref> ([[старабеларуская мова|стар.-бел.]] ''литвины'') — назва жыхароў [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], пераважна заходніх [[беларусы|беларусаў]] і ўсходніх [[літоўцы|літоўцаў]] у 14—18 ст.
 
Упершыню сустракаецца ў польскіх гістарычных крыніцах 14 ст.
 
УНа думку беларускага этнолага Ігара Чаквіна, у [[беларуска-літоўскія летапісы|беларуска-літоўскіх летапісах]] і іншых дакументах 14—16 ст. назва «літвіны» звязвалася ў этнагенетычным аспекце з легендарнымі [[Старажытны Рым|рымскімі]] перасяленцамі на чале з князем [[Легенда аб Палемоне|Палемонам]], а тэрытарыяльна — з землямі першапачатковай лакалізацыі тапоніма Літва — на Захад ад [[Мінск]]а ў міжрэччы [[Нёман]]а і [[Вілія|Віліі]], дзе існавала змешанае балта-славянскае насельніцтва (гл. [[летапісная Літва, зямля]])., Уа ў канфесіянальным аспекце нярэдка звязвалася з [[каталіцтва]]м.
 
А беларускія гісторыкі Георгій Галенчанка і Ігар Марзалюк адмаўляюць тое, што ў XIV—XVII стст. заходнія беларусы карысталіся вызначэннем «літвіны» у якасці эндаэтноніма, а выкарыстоўвалі на землях Верхняга Панямоння толькі тэрмін «рускі» («русін», «русь») у якасці агульнага эндаэтноніма для ўсіх частак старабеларускага этнасу, а самі тэрмін «рускі» («русін», «русь») паралельна звязваўся з праваслаўем насельніцтва (а пасля і ўніяцтвам)<ref>''Марзалюк, І.А.'' Міфы «адраджэнскай» гістарыяграфіі Беларусі... С. 59, 65, 116, 120.</ref>.
 
У 16—18 ст. назва «літвіны» набыла гучанне [[палітонім]]а — дзяржаўнага палітычнага вызначэння ўсяго насельніцтва ВКЛ, аднак адрознівалася ад саманазвы менавіта літоўцаў ([[аўкштайты]] і [[жэмайты]]), усходніх беларусаў [[праваслаўе|праваслаўнай веры]] (русіны, руськія) і [[палешукі|палешукоў]]. Жыхароў [[Белая Русь|Белай Русі]] называлі літвінамі-беларусцамі (гл. [[беларусцы]]).