Розніца паміж версіямі "Пётр Цімафеевіч Мсціславец"

няма тлумачэння праўкі
'''{{вызнч|1=Пётр Цімафеевіч МСЦІСЛАВЕЦ'''}} (пач. [[XVI стагоддзе|XVI16 ст.]], [[Горад Мсціслаў|Мсціслаў]]–пасля — пасля [[1602]]), друкар.
 
ЗНарадзіўся ў купецкай сям'і Цімафея і Еўдакіі, у якіх,дзе апроч Пятра,яго было яшчэ двое дзяцей. Пасля смерці бацькі, стрыечны брат маці — майстар-будаўнік Васіль ўзяў хлопчыка да сябе вучнем. Магчыма, шторазам з дзядзькам Пётр апынуўся ў [[Масква|Маскве]] разам з дзядзькам.
 
Разам з [[Іван Фёдараў|Іванам Фёдаравым]] выдаў у Маскве «[[Кніга Апостал|Апостал]]» — першую датаваную рускую друкаваную кнігу ([[1564]]), два выданні «[[Часоўнік]]а» ([[1565]]). У [[1566]] з-за ганенняў П. Мсціславец і І. Фёдараў пакінулі Маскву, пераехалі ў [[ВКЛ]]. На грошы [[Рыгор Хадкевіч|Рыгора Хадкевіча]] яны заснавалі ў [[горад Заблудаў|Заблудаўскім]] маёнтку новую друкарню, дзе карысталіся вывезенымі з Масквы шрыфтам, дошкамі, застаўкамі і літарамі. У [[1568]]–[[1569]] разам з І. Фёдаравым у Заблудаўскай друкарні выдаў «[[Евангелле|Евангелле Вучыцельнае]]».
==Друкарская дзейнасць==
Разам з [[Іван Фёдараў|Іванам Фёдаравым]] выдаў у Маскве «Апостал» — першую датаваную рускую друкаваную кнігу ([[1564]]), два выданні «Часоўніка» — кнігі, па якой, у т.л., навучаліся пачатковай граматы ([[1565]]).
 
Летам [[1569]] Пётр пакінуў Фёдарава і, па прапанове братоў Зарэцкіх, пераехаў у [[Вільня|Вільню]], дзе, на грошы і ў доме віленскіх купцоў братоў Кузьмы і Лукі [[Мамонічы|Мамонічаў]], пабудаваў новую друкарню, зрабіў новыя шрыфт, дошкі, застаўкі і літары. У віленскай друкарні Мамонічаў П. Мсціславец выдаў «Евангелле Напрастольнае» ([[1575]]). У гэтай кнізе ён упершыню выкарыстаў шрыфт, падобны да буйнога [[паўустаў|паўуставу]], які ў далейшым капіраваўся пры кожным перавыданні «Евангелля Напрастольнага». У [[1576]] выдаў «[[Псалтыр]]», які карыстаўся вялікім попытам у ВКЛ і [[Маскоўская дзяржава|Маскоўскай дзяржаве]]. Тады ж у віленскай друкарні Мамонічаў Мсціславец выдаў «Часоўнік». Мсціславец у пасляслоўях да віленскага "«Евангелля"» і "«Псалтыра"» з удзячнасцю ўзгадвае імёны фундатараў, Зарэцкіх і Мамонічаў, кажучы аб Зарэцкіх, якія здолелі натхніць яго на самастойную працу: «''понежа понудили есте нас недостойных выше наглея меры на сие дело''»; аб Мамонічах, якія забяспечылі яго памяшканнем у сваім доме і ва ўсім «''изобильно его довольствовали''». АбПра сваёйсваю працыпрацу кажа вельмі сціпла, так, нібыта ён проста не жадае боскага пакарання за марнаванне дадзенага яму талента.
У [[1566]] з-за ганенняў Мсціславец і Фёдараў пакінулі Маскву, пераехалі ў [[ВКЛ]]. На грошы [[Рыгор Хадкевіч|Рыгора Хадкевіча]] яны заснавалі ў [[горад Заблудаў|Заблудаўскім]] маёнтку новую друкарню, дзе карысталіся вывезенымі з Масквы шрыфтам, дошкамі, застаўкамі і літарамі.
 
У тым самым годзе ([[1576]]) Мамонічы па палітычных матывах вырашылі прыпыніць працу сваёй друкарні. Відаць, гэта супярэчыла ўмовам паміж імі і Пятром, ён быў незадаволены спыненнем выдавецкай дзейнасці, і звярнуўся ў суд для падзелу друкарскай маёмасці. Паводле [[вырак|выраку]], ён мусіў атрымаць ўсё друкарскае абсталяванне і 30 [[Капа (уліковая адзінка)|коп]] грошаў, а Кузьма Мамоніч — кнігі: Евангеллі, Псалтыры і Часоўнікі. Але вырак суда не быў выкананы, і друкарня стаяла апячатаная. У [[1577]] суд, верагодна па запыце Мсціслаўца, пацвердзіў мінулагодні вырак наконт друкарскай маёмасці. Далейшы лёс Пётра Мсціслаўца па крыніцах не прасочваецца.
У [[1568]]–[[1569]] гг. разам з Фёдаравым у Заблудаўскай друкарні выдаў «[[Евангелле]] вучыцельнае» — зборнік размоў і павучэнняў з тлумачэннем евангельскіх тэкстаў.
 
Некаторыя даследчыкі, спасылаючыся на тое, што Мамонічы не атрымалі нічога з маёмасці Мсціслаўца ані шрыфтоў, ані дошак, ані літар, а таксама на тое, што значная частка яго друкарскага матэрыялу выкарыстаная ў астрожскіх выданнях [[1590-я|1590-х]] гг. і пач. [[XVII стагоддзе|XVII17 ст.]] лічаць, што Мсціславец зноў далучыўся да І. Фёдарава і працаваў разам з ім у друкарні, якую каля [[1578]] г. ўу [[Горад Астрог|Астрозе]] заснаваў [[Канстанцін Канстанцінавіч АСТРОЖСКІ|К. К. Астрожскі]]. Такім чынам, магчыма, што жыццёвыя шляхі Пятра і Івана зноў перакрыжаваліся, але ненадоўга. Пасля таго як Фёдараў у [[1582]] пакінуў Астрог, то верагоднамагчыма, што менавіта Мсціславец узначаліў астрожскую друкарню, бо вялікае выданне «Кніга аб поснічастве» [[ВасілійВасіль Вялікі|ВасіліяВасіля Вялікага]] ([[1594]] г.) і «Часаслоў» ([[1602]]) г. надрукаванынадрукаваныя ў Астрозе не толькі яго віленскім шрыфтам, з выкарыстаннем яго віленскіх дошак, вялікіх і малых заставак, буйных літар, але ў іх бачныя і яго тэхнічныя прыёмы, аналагічныя віленскім.
Летам [[1569]] г. Пётр пакінуў Фёдарава і, па прапанове братоў Зарэцкіх, пераехаў у [[Вільня|Вільню]], дзе, на грошы і ў доме віленскіх купцоў братоў Кузьмы і Лукі [[Мамонічы|Мамонічаў]], пабудаваў новую друкарню, зрабіў новыя шрыфт, дошкі, застаўкі і літары.
 
У віленскай друкарні Мамонічаў Мсціславец выдаў «Евангелле Напрастольнае» ([[1575]]). У гэтай кнізе ён упершыню выкарыстаў шрыфт, падобны да буйнога [[паўустаў|паўуставу]], які ў далейшым капіраваўся пры кожным перавыданні «Евангелля Напрастольнага». У [[1576]] выдаў «[[Псалтыр]]», які карыстаўся вялікім попытам у ВКЛ і [[Маскоўская дзяржава|Маскоўскай дзяржаве]]. Тады ж у віленскай друкарні Мамонічаў Мсціславец выдаў «Часоўнік».
 
Мсціславец у пасляслоўях да віленскага "Евангелля" і "Псалтыра" з удзячнасцю ўзгадвае імёны фундатараў, Зарэцкіх і Мамонічаў, кажучы аб Зарэцкіх, якія здолелі натхніць яго на самастойную працу: «''понежа понудили есте нас недостойных выше наглея меры на сие дело''»; аб Мамонічах, якія забяспечылі яго памяшканнем у сваім доме і ва ўсім «''изобильно его довольствовали''». Аб сваёй працы кажа вельмі сціпла, так, нібыта ён проста не жадае боскага пакарання за марнаванне дадзенага яму талента.
 
У тым самым годзе ([[1576]]) Мамонічы па палітычных матывах вырашылі прыпыніць працу сваёй друкарні. Відаць, гэта супярэчыла ўмовам паміж імі і Пятром, ён быў незадаволены спыненнем выдавецкай дзейнасці, і звярнуўся ў суд для падзелу друкарскай маёмасці. Паводле [[вырак|выраку]], ён мусіў атрымаць ўсё друкарскае абсталяванне і 30 [[Капа (уліковая адзінка)|коп]] грошаў, а Кузьма Мамоніч — кнігі: Евангеллі, Псалтыры і Часоўнікі. Але вырак суда не быў выкананы, і друкарня стаяла апячатаная. У [[1577]] суд, верагодна па запыце Мсціслаўца, пацвердзіў мінулагодні вырак наконт друкарскай маёмасці.
 
Далейшы лёс Пётра Мсціслаўца па крыніцах не прасочваецца.
 
Некаторыя даследчыкі, спасылаючыся на тое, што Мамонічы не атрымалі нічога з маёмасці Мсціслаўца ані шрыфтоў, ані дошак, ані літар, а таксама на тое, што значная частка яго друкарскага матэрыялу выкарыстаная ў астрожскіх выданнях [[1590-я|1590-х]] гг. і пач. [[XVII стагоддзе|XVII ст.]] лічаць, што Мсціславец зноў далучыўся да І. Фёдарава і працаваў разам з ім у друкарні якую каля [[1578]] г. ў [[Астрог|Астрозе]] заснаваў [[Канстанцін Канстанцінавіч АСТРОЖСКІ|К. К. Астрожскі]]. Такім чынам, магчыма, што жыццёвыя шляхі Пятра і Івана зноў перакрыжаваліся, але ненадоўга. Пасля таго як Фёдараў у [[1582]] пакінуў Астрог, то верагодна, што менавіта Мсціславец узначаліў астрожскую друкарню, бо вялікае выданне «Кніга аб поснічастве» [[Васілій Вялікі|Васілія Вялікага]] [[1594]] г. і «Часаслоў» [[1602]] г. надрукаваны ў Астрозе не толькі яго віленскім шрыфтам, з выкарыстаннем яго віленскіх дошак, вялікіх і малых заставак, буйных літар, але ў іх бачныя і яго тэхнічныя прыёмы, аналагічныя віленскім.
 
{{DEFAULTSORT:Мсціславец Пётр Цімафеевіч}}