Розніца паміж версіямі "Марцін Лютэр Кінг"

34 893 байты дададзена ,  4 гады таму
др
др (крыніца - ru:Кинг, Мартин Лютер)
{{Цёзкі2|Кінг}}
{{Не блытаць|Марцін Лютэр}}
{{Картка:Асоба
|імя = Марцін Лютэр Кінг
}}
 
'''Ма́рцін Лю́тэр Кінг''' ({{lang-en|Martin Luther King}}; {{ДН|15|1|1929}}, {{МН|Атланта||Горад Атланта}}, [[Штат Джорджыя|Джорджыя]], [[ЗША]] — {{ДС|4|4|1968}}, {{МС|Мемфіс||Горад Мемфіс, Тэнесі}}, [[Штат Тэнесі|Тэнесі]], [[ЗША]]) — самы вядомы [[афраамерыканцы|афраамерыканскі]] [[Баптызм|баптысцкі]] прапаведнік, выбітныяркі [[прамоўца]], лідар негвалтоўнага супраціўлення [[расізм]]у.Рух Актыўназа выступаўграмадзянскія таксамаправы супрацьчарнаскурых каланіяльнай агрэсііу ЗША,|Рухі уза прыватнасціграмадзянскія ўправы [[В'етнамчарнаскурых у ЗША]]е. ЗаКінг важкістаў ўкладнацыянальным абразом у дэмакратызацыю амерыканскага грамадства ў 1964 Марціну Лютэру Кінгу была прысуджанагісторыі [[НобелеўскаяПрагрэсівізм прэміяу міруЗША|амерыканскага прагрэсівізму]]. Забіты снайперам.<ref>{{кніга
|аўтар = Paul R. Krugman.
|частка =
|загаловак = The Conscience of a Liberal
|арыгінал =
|спасылка = http://books.google.com/books?id=AHgZib2fngIC&q=Martin+Luther+King#v=snippet&q=Martin%20Luther%20King&f=false
|месца =
|выдавецтва = W. W. Norton & Company
|год =2009
|старонкі =84
|isbn = 978-0-393-33313-8}}</ref>. Марцін Лютэр Кінг стаў першым актыўным дзеячам чорнага руху ЗША і першым яркім змаганцам за грамадзянскія правы чарнаскурых у ЗША, змагаючыся з [[дыскрымінацыя|дыскрымінацыяй]], расізмам і [[сегрэгацыя|сегрэгацыяй]]. Таксама актыўна выступаў супраць удзелу арміі ЗША ў [[Вайна ў В'етнаме|вайне ў В'етнаме]]. За важны ўнёсак у дэмакратызацыю амерыканскага грамадства ў [[1964]] годзе Марціну была прысуджана [[Нобелеўская прэмія міру]]. Забіты ў [[Мемфіс, Тэнэсі|Мемфісе]], штат [[Тэнэсі]], меркавана [[Джэймс Эрл Рэй|Джэймсам Эрлам Рэем]].
 
У [[2004]] годзе (пасмяротна) узнагароджаны найвышэйшай узнагародай ЗША [[Залаты медаль Кангрэса ЗША|Залатым медалём Кангрэса]].
 
== Біяграфія ==
 
=== Дзяцінства і юнацкасць ===
Марцін Лютэр Кінг нарадзіўся 15 студзеня 1929 года ў горадзе [[Атланта]] [[Джорджыя, штат|(Джорджыя)]] у сям'і пастара баптысцкай царквы. Дом Кінгаў знаходзіўся на Оберн-авеню — раёне Атланты, дзе жылі цемнаскурыя, якія належалі да сярэдняга класа. У 13 гадоў ён паступіў у ліцэй пры ўніверсітэце Атланты. У 15 гадоў ён перамог на конкурсе прамоўцаў, што праводзіўся афраамерыканскай арганізацыяй Джорджыі.
 
Увосень [[1944]] года Кінг паступіў у коледж Морхаўз. У гэты перыяд ён стаў членам [[Нацыянальная асацыяцыя прагрэсу каляровага насельніцтва|Нацыянальнай асацыяцыі прагрэсу каляровага насельніцтва]]. Тут ён пазнаў пра тое, што супраць [[расізм]]а выступаюць не толькі чарнаскурыя, але і многія белыя.
 
У [[1947]] годзе Кінг быў пасвечаны як служка, стаў памагатым бацькі ў цэрквы. Атрымаўшы ў коледжы ступень бакалаўра па [[Сацыялогія|сацыялогіі]] ў [[1948]] годзе, ён паступіў у тэалагічную семінарыю Крузера ў Чэстары, штат [[Пенсільванія]], дзе ў [[1951]] годзе атрымаў ступень бакалаўра багаслоўя. У [[1955]] годзе [[Бостанскі ўніверсітэт|Бостанскім універсітэтам]] яму была прысуджана ступень доктара тэалогіі.
 
Кінг вельмі часта наведваў баптысцкую царкву Эбенезер, дзе служыў яго бацька.
 
=== Асабістае жыццё ===
У студзені [[1952]] года, пражыўшы ў [[Бостан]]е каля пяці месяцаў, Кінг пазнаёміўся са студэнткай кансерваторыі Карэтай Скот. Праз паўгода Кінг запрасіў дзяўчыну паехаць разам з ім у Атланту. Пазнаёміўшыся з Карэтай, бацькі далі сваю згоду на іх шлюб.
 
Марцін Лютэр Кінг і яго жонка [[Карэта Скот Кінг]] абвянчаліся ў доме яе маткі [[18 чэрвеня]] [[1953]] года. Шлюбаваў маладых бацька нявесты. Карэта атрымала дыплом па класе вакалу і скрыпкі ў Кансерваторыі Новай Англіі. Пасля сканчэння кансерваторыі яны з мужам пераехалі ў г. [[Мантгомеры, Алабама|Мантгомеры]], штат [[Алабама]], у верасні [[1954]] года.
 
Шлюбная пара Кінгаў мела чатырох дзяцей:
 
* {{не перакладзена|ёсць=:en:Yolanda King|трэба=Іаланда Кінг|тэкст=Іаланда Кінг}} — дачка ([[17 лістапада]] [[1955]], Мантгомеры, Алабама — [[15 мая]] [[2007]], [[Санта-Моніка]], [[Каліфорнія]])
* [[Марцін Лютэр Кінг III]] — сын (нар. [[23 кастрычніка]] [[1957]] у г. Мантгомеры, Алабама)
* {{не перакладзена|ёсць=:en:Dexter Scott King|трэба= Дэкстэр Скот Кінг|тэкст=Дэкстэр Скот Кінг}} — сын (нар. [[30 студзеня]] [[1961]], [[Атланта, Джорджыя|Атланта]], [[Джорджыя]])
* {{не перакладзена|ёсць=:en:Bernice King|трэба= Берніс Альберцін Кінг|тэкст=Берніс Альберцін Кінг}} — дачка (нар. [[28 сакавіка]] [[1963]], Атланта, Джорджыя)
 
=== Дзейнасць ===
У [[1954]] годзе Кінг стаў пастарам баптысцкай царквы ў [[Мантгомеры, Алабама|Мантгомеры]], штат [[Алабама]]. У Мантгомеры ён узначаліў буйную акцыю пратэсту чарнаскурага насельніцтва супраць [[Расавая сегрэгацыя ў ЗША|расавай сегрэгацыі ў грамадскім транспарце]], пасля таго, як у снежні [[1955]] года адбыўся інцыдэнт з [[Роза Лі Паркс|Розай Паркс]]. [[Байкот аўтобусных ліній у Мантгомеры]], які доўжыўся 381 дзень, нягледзячы на супраціў улад і расістаў, прывёў да поспеху акцыі — Вярхоўны суд ЗША прызнаў сегрэгацыю ў Алабаме неканстытуцыйнай.
 
[[Файл:MLK and Malcolm X USNWR cropped.jpg|thumb|злева|Кінг і [[Малкальм Ікс]].]]
 
У студзені [[1957]] года Кінг быў абраны галовай арганізацыі «[[Канферэнцыя паўднёвага хрысціянскага кіраўніцтва|Канферэнцыя кіраўніцтва хрысціянаў поўдня]]», створанай для змагання за грамадзянскія правы афраамерыканскага насельніцтва. У верасні [[1958]] года быў паранены нажом у [[Гарлем]]е. У [[1960]] годзе Кінг па запрашэнні [[Джавахарлал Нэру|Джавахарлала Нэру]] наведаў [[Індыя|Індыю]], дзе вывучаў дзейнасць [[Махатма Гандзі|Махатмы Гандзі]].
 
Сваімі выступамі (некаторыя з іх цяпер лічацца класікай прамоўніцкага мастацтва) ён заклікаў дамагацца роўнасці мірнымі спосабамі. Яго прамовы далі энергію руху за грамадзянскія правы ў грамадстве — пачаліся маршы, эканамічныя байкоты, масавыя сыходы ў турмы і гэтак далей.
 
Шырокую слыннасць атрымала гаворка Марціна Лютара Кінга «[[У мяне ёсць мара: прамова Марціна Лютэра Кінга|У мяне ёсць мара]]» («{{lang-en|I have a dream}}»), якую ў час [[Марш на Вашынгтон|марша]] на [[Вашынгтон, акруга Калумбія|Вашынгтон]] у [[1963]] годзе ля падножжа манумента [[Аўраам Лінкальн|Лінкальну]] слухалі каля 300 тысяч амерыканцаў. У гэтай прамове ён уславіў расавае замірэнне. Кінг наноў вызначыў істу амерыканскай дэмакратычнай мары і распаліў у ёй новы духоўны агонь. Роля Кінга ў негвалтоўным змаганні за прыняцце закона, што забараняе [[расавая дыскрымінацыя|расавую дыскрымінацыю]], была адзначана [[Нобелеўская прэмія міру|Нобелеўскай прэміяй міру]].
 
Як палітык, Кінг з'яўляўся сапраўды ўнікальнай фігурай. Выкладаючы існасць свайго лідарства, ён апераваў галоўным чынам рэлігійнымі тэрмінамі. Ён вызначаў кіраўніцтва рухам у абарону грамадзянскіх праў як працяг ранейшай пастырскай службы і скарыстаў у большасці лістоў афраамерыканскі рэлігійны досвед. Згодна традыцыйнаму стандарту амерыканскіх палітычных паглядаў, ён з'яўляўся лідарам, які верыць у хрысціянскую любоў.
 
Падобна мноству іншых яркіх асоб амерыканскай гісторыі, Кінг звяртаўся да рэлігійнай фразеалогіі, тым самым выклікаючы захоплены духоўны водгук у сваёй аўдыторыі.
 
Пачынаючы з [[1963]] года і аж да смерці Марцін Лютэр Кінг пераследаваўся [[Федэральнае бюро расследаванняў|ФБР]] у рамках сакрэтнай праграмы [[COINTELPRO]]<ref>[http://www.icdc.com/~paulwolf/cointelpro/churchfinalreportIIIb.htm U.S. Congress. Senate. Select Committee to Study Governmental Operations with Respect to Intelligence Activities. Final Report — Book III, Supplementary Detailed Staff Reports on Intelligence Activities and the Rights of Americans. 94th Cong., 2d sess, 1976.]</ref>.
 
=== Забойства ===
{{main|Забойства Марціна Лютэра Кінга}}
[[28 сакавіка]] [[1968]] года Кінг узначаліў 6-тысячны марш пратэсту ў дзелавой частцы [[Мемфіс, Тэнэсі|Мемфіса]] (штат [[Тэнэсі]]), мэтай якога была падтрымка працоўных, якія страйкавалі. 3 красавіка, выступаючы ў Мемфісе, Кінг сказаў: «Наперадзе ў нас цяжкія дні. Але гэта не мае значэння. Таму што я пабываў на вяршыні гары… Я глядзеў наперад і бачыў Зямлю запаветную. Можа, я не буду там з вамі, але я хачу, каб вы ведалі цяпер — усе мы, увесь народ убачыць гэту Зямлю». 4 красавіка, у 18 гадзін 01 хвіліну Кінг быў смяротна паранены [[снайпер]]ам, калі стаяў на гаўбцы ў мемфіскім матэлі «[[Ларэйн, гатэль|Ларэйн]]»<ref>[http://www.law.uga.edu/dwilkes_more/other_2death.html Death of MLK Still a Mystery by Donald Wilkes]</ref>.
 
{{цытата|Гэта забойства выклікала агульнанацыянальнае абурэнне, што суправаджалася бунтамі чарнаскурага насельніцтва больш за ў ста гарадах. У федэральнай сталіцы дамы гарэлі ў шасці кварталах ад Белай хаты, а на гаўбцах Капітолія і лужках вакол Белага дома размясціся кулямётнікі. Па ўсёй краіне 46 чалавек былі забіты, 2,5 тысячы паранены, а на прыгнечанне хваляванняў былі кінуты 70 тысяч салдатаў. У вачах актывістаў забойства Кінга сімвалізавала непапраўнасць сістэмы і пераканала тысячы людзей у тым, што негвалтоўны супраціў вядзе ў тупік. Усё больш чарнаскурых звярталі свае позіркі да арганізацый, падобным «[[Чорныя пантэры|Чорным пантэрам]]»<ref>[http://magazines.russ.ru/nz/2008/4/el20.html Макс Элбаум «Система» под ударом]</ref>}}
 
[[Файл:Martin Luther King memorial during Allt ljus på Uppsala 2008-11-15.jpg|thumb|right|Мемарыял Кінгу ва [[Упсала]], [[Швецыя]]]]
 
Забойца, [[Джэймс Эрл Рэй]], атрымаў 99 гадоў турэмнага зняволення. Афіцыйна было прызнана, што Рэй быў забойцай-адзіноткай, але многія<ref>{{кніга|аўтар= Боровик Г. А.|загаловак= Пролог|частка= часть 2 «Расследование»|месца= М.|выдавецтва= Правда|год= 1985}}</ref>
 
лічаць, што Кінг упаў ахвярай змовы. [[Епіскапальная царква ЗША]] прызнала Кінга [[пакутнік]]ам, які аддаў жыццё за [[хрысціянства|хрысціянскую веру]], яго статуя змесцаванзнаходзіцца ў [[Вестмінстэрскае абацтва|Вестмінстэрскім абацтве]] ([[Англія]]) у шэрагу пакутнікаў [[XX стагоддзе|XX стагоддзя]].
Кінг быў высунуты ў памазанцы Боскія, і лічылася, што ён стаяў у вытокаў дэмакратычных дасягненняў руху ў абарону грамадзянскіх праў.
 
Кінг быў першым цемнаскурым амерыканцам, каму быў усталяваны бюст у [[Ратонда Капітолія ЗША|Вялікай ратондзе]] [[Капітолій, Вашынгтон|Капітолія]] ў [[Вашынгтон, акруга Калумбія|Вашынгтоне]]. Трэці панядзелак студзеня адзначаецца ў Амерыцы як [[Дзень Марціна Лютэра Кінга]] і лічыцца нацыянальным святам.
 
== Гаворкі і выступы ==
* «[[У мяне ёсць мара: прамова Марціна Лютэра Кінга|У мяне ёсць мара]]»
* «Пастыр, які вядзе сваю паству»
 
== Пагляды ==
 
=== Рэлігія ===
Быўшы [[Хрысціянства|хрысціянскім]] святаром, Кінг перадусім знаходзіўся пад уплывам рэлігійных ідэй і практычна заўсёды цытаваў тыя ці іншыя тэксты адпаведнага роду ці спасылаўся на іх не толькі ў царкоўных казаннях, але і ў свецкіх прамовах. Ён, у прыватнасці, быў перакананы ў патрэбы прытрымлівацца запавету пра патрэбу любіць блізкага, як самага сябе, прытым не толькі ў дачыненні да [[Бог]]а, але і да сваіх ворагаў ці апанентаў — багаслаўляць іх і маліцца пра іх. Яго ідэі пра мірны супраціў узыходзяць таксама да ідэй, выкладзеным у Нагорнага казання, паводле якіх, атрымаўшы ўдар па адной шчацэ, трэба падставіць іншую, і ў [[Евангелле ад Матфея|Евангеллі ад Матфея]], дзе прыведзены словы [[Хрыстос|Хрыста]] пра вяртанне мяча ў ножны<ref>[http://mlk-kpp01.stanford.edu/index.php/resources/article/king_quotes_on_war_and_peace/ Martin Luther King, Jr., Justice Without Violence- April 3, 1957]</ref>. У сваім лісце з турмы Бірмінгема Кінг шукаў натхненне ва ўсёахопным каханні Хрыста да людзей, а таксама па сваім звычаі цытаваў многіх хрысціянскіх ідэолагаў [[пацыфізм]]у. У сваёй гаворцы «Я пабываў на вяршыні гары…» ён казаў, што жадаў толькі выканаць боскую волю.
 
=== Адмова ад гвалту ===
 
[[Файл:Civil Rights March on Washington, D.C. (Dr. Martin Luther King, Jr. and Mathew Ahmann in a crowd.) - NARA - 542015.tif|thumb|250px|М. Л. Кінг на маршы за грамадзянскія правы ў Вашынгтоне.]]
 
Кінг таксама быў натхнёны тымі вынікамі, якіх дамогся [[Махатма Гандзі]], вынікаючы ідэям адмовы ад гвалту. Паводле яго ўласных слоў, ён цягам працяглага перыяду часу жадаў здзейсніць вандраванне ў [[Індыя|Індыю]]<ref>{{cite book | last = King, Jr. | first = Martin Luther | coauthors = Clayborne Carson, et al | title = The Papers of Martin Luther King, Jr., Volume V: Threshold of a New Decade, January 1959&nbsp;– December 1960 | publisher = University of California Press | year = 2005 | page = 231 |url = http://mlk-kpp01.stanford.edu/primarydocuments/Vol5/July1959_MyTriptotheLandofGandhi.pdf | isbn = 0-520-24239-4 }}</ref>, і ў красавіку [[1959]] года з дапамогай квакерскага [[Амерыканскі камітэт Сяброў на службе грамадству|Амерыканскага камітэта Сяброў на службе грамадству]] ён змог адправіцца ў гэта падарожжа. Гэты досвед зрабіў на яго істотны ўплыў і паглыбіў яго разуменне ідэй мірнага супраціву, роўна як і яго жаданне прысвяціць сябе змаганню за грамадзянскія правы ў Амерыцы. У сваім выступе на радыё ў апошні дзень знаходжання ў Індыі Кінг казаў, што зараз, пасля візіту ў гэту краіну, ён у яшчэ большай ступені, чым перш, перакананы ў магутнасці негвалтоўнага пратэсту як спосабу змагання прыгнечаных людзей за справядлівасць і чалавечую годнасць. У нейкім сэнсе можна сказаць, што на яго зрабілі ўплыў менавіта маральныя прынцыпы Махатмы Гандзі, хоць апошні, у сваю чаргу, сам засвоіў іх з твора [[Леў Мікалаевіч Талстой|Л. М. Талстога]] «Царства Боскае ўсярэдзіне вас», дзе быў выкладзены прынцып непярэчання злу гвалтам. Зрэшты, Кінг, як і Гандзі, таксама быў знаёмы з творчасцю Талстога і звяртаўся да цытат з «[[Вайна і мір|Вайны і міру]]»<ref>{{cite book | last = King, Jr. | first = Martin Luther | coauthors = Clayborne Carson, et al | title = The Papers of Martin Luther King, Jr., Volume V: Threshold of a New Decade, January 1959&nbsp;– December 1960 | publisher = University of California Press | year = 2005 | pages = 149, 269, 248 |url = http://books.google.com/books?id=TU_HozbJSC8C&pg=PA269 | isbn = 0-520-24239-4 }}</ref>.
 
У некаторай ступені на Кінга зрабіў уплыў іншы цемнаскуры праваабаронца [[Баярд Расцін]], які таксама быў знаёмы з ідэямі Гандзі<ref>{{cite news| title= Book Review: Bayard Rustin: Troubles I've Seen| last=Kahlenberg| first=Richard D.| work=Washington Monthly | url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1316/is_n4_v29/ai_19279952 | accessdate=2008-06-12 | year=1997|archiveurl=http://archive.is/kBnA|archivedate=2012-07-08|deadlink=404}}</ref> і, паводле некаторых дадзеных, быў тым, хто спрадвечна рэкамендаваў Кінгу прысвяціць сябе прынцыпам адмовы ад гвалту<ref>{{cite book| page= 217| last=Bennett | first=Scott H.| title=Radical Pacifism: The War Resisters League and Gandhian Nonviolence in America, 1915–1963 | publisher=Syracuse University Press| year=2003| isbn=0-8156-3003-4}}</ref>, выступаючы пасля ў ролі асноўнага дарадцы і настаўніка ў раннія гады яго грамадска-палітычнай дзейнасці<ref>{{cite book|title=The Spirit of the Sixties: Making Postwar Radicalism| last= Farrell|first= James J.|page= 90|isbn= 0-415-91385-3|publisher= Routledge| year= 1997}}</ref>. [[Баярд Расцін|Расцін]] таксама быў галоўным арганізатарам «[[Марш на Вашынгтон|Марша на Вашынгтон]]» [[1963]] года<ref>{{cite book|page= 138|first= David|last= De Leon|title= Leaders from the 1960s: a biographical sourcebook of American activism|year=1994|publisher=Greenwood Publishing |isbn= 0-313-27414-2}}</ref>. Потым, з прычыны адкрытай гомасэксуальнасці Расціна, а таксама яго ранейшых сувязяў з [[Камуністычная партыя ЗША|Камуністычнай партыяй ЗША]], Кінгу пачалі актыўна раіць дыстанцыявацца ад яго, на што Кінг урэшце пагадзіўся<ref>{{cite book | page=62 | last=Arsenault|first=Raymond|title=Freedom Riders: 1961 and the Struggle for Racial Justice|isbn= 0-19-513674-8| publisher=Oxford University Press|year=2006}}</ref>.
 
Апроч таго, уплыў на метад мірнага супраціву Кінга зрабілі ідэі [[Генры Тора]], пададзеныя ў яго эсэ «Пра грамадзянскае непадпарадкаванне», з якім праваабаронца азнаёміўся ў студэнцкія гады. Яго ўвагу, у прыватнасці, прыцягнулі становішчы пра адмову супрацоўнічаць са зламыснай грамадскай сістэмай<ref>King, M. L. Morehouse College (Chapter 2 of The Autobiography of Martin Luther King, Jr.)</ref>. Вызначаны эфект мела для Кінга таксама і знаёмства з працамі пратэстанцкіх тэолагаў [[Рэйнгальд Нібур|Рэйнгальда Нібура]] і [[Паўль Тыліх|Паўля Тыліха]], роўна як і насілу [[Вальтар Раўшэнбуш|Вальтара Раўшэнбуша]] «Хрысціянства і грамадскі крызіс». Сам Кінг пісаў у лісце Нібуру, што таго з Тыліхам ідэі паўплывалі на яго ідэалогію мірнага супраціву нават у большай ступені, чым прынцыпы Махатмы Гандзі. Апроч таго, на апошніх этапах сваёй грамадска-палітычнай кар'еры Кінг скарыстаў канцэпцыю «[[агапэ]]» (хрысціянскага братэрскага кахання), што магло быць абумоўлена засваеннем гледжанняў Пола Рэмсі<ref>[http://peacemagazine.org/archive/v17n2p21.htm Peace Magazine v17n2p21: The Formative Influences on Dr. Martin Luther King, Jr]</ref>.
 
=== Палітыка ===
Кінг прытрымліваўся ўяўленняў пра тое, што яму не варта публічна падтрымваць якую-небудзь [[Палітычная партыя|палітычную партыю]] ЗША ці вызначанага кандыдата і належыць заставацца на пазіцыі недалучэння, каб мець магчымасць нестаронна судзіць пра абедзве асноўныя партыі дзяржавы і служыць іх сумленнем, а не рабом ці гаспадаром адной з іх<ref name="Oates1993">{{cite book|first=Stephen B.|last=Oates|title=Let the Trumpet Sound: A Life of Martin Luther King, Jr|url=http://books.google.com/books?id=85fOOMQaNaQC&pg=PA159|accessdate=2011-10-26|date=December 13, 1993|publisher=HarperCollins|isbn=978-0-06-092473-7|page=159}}</ref>. У [[1958]] годзе ў інтэрв'ю ён заявіў, што ніводная з партый не ідэальная, ні [[Рэспубліканская партыя, ЗША|рэспубліканцы]], ні [[Дэмакратычная партыя, ЗША|дэмакраты]] не маюць боскай усёмагутнасці і маюць свае нястачы і слабасці, і ні з адной з іх ён неадрыўна не злучаны<ref name="King-Carson2000p364">{{cite book|first=Martin Luther|last=King, Jr.|editor1-first=Clayborne|editor1-last=Carson|editor2-first=Peter|editor2-last=Holloran|editor3-first=Ralph|editor3-last=Luker|editor4-first=Penny A.|editor4-last=Russell|title=The Papers of Martin Luther King, Jr: Symbol of the Movement, January 1957&nbsp;– December 1958|url=http://books.google.com/books?id=qW-NYdIefPgC&pg=PA364|accessdate=2011-10-26|year=2000|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-22231-1|page=364}}</ref>.
 
Кінг таксама крытыкаваў дзейнасць абедзвюх партый у вобласці расавага раўнапраўя, кажучы, што амерыканскіх неграў здрадзілі і прадстаўнікі Рэспубліканскай партыі, і прыхільнікі Дэмакратычнай: як тыя, так і іншыя саступілі рэакцыянерам той ці іншай уласцівасці і дазволілі ім паспяхова блакаваць любыя ліберальныя ініцыятывы ў вобласці грамадзянскіх праў насельніцтва<ref name="King-Carson2000p84">{{cite book|first=Martin Luther|last=King, Jr.|editor1-first=Clayborne|editor1-last=Carson|editor2-first=Peter|editor2-last=Holloran|editor3-first=Ralph|editor3-last=Luker|editor4-first=Penny A.|editor4-last=Russell|title=The Papers of Martin Luther King, Jr: Symbol of the Movement, January 1957&nbsp;– December 1958|url=http://books.google.com/books?id=qW-NYdIefPgC&pg=PA84|accessdate=2011-10-26|year=2000|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-22231-1|page=84}}</ref>.
 
Нягледзячы на нябытнасць публічнай падтрымкі якой-небудзь партыі ці якога-небудзь кандыдата, у лісце аднаму са змаганцаў за грамадзянскія правы ў кастрычніку 1958 года Кінг пісаў, што не быў упэўнены, ці галасаваць за [[Эдлай II Стывенсан|Стывенсана]] ці [[Дуайт Дэвід Эйзенхаўар|Эйзенхаўара]], але ў мінулым заўсёды аддаваў свой голас за дэмакратаў<ref name="King-Carson1992p384">{{cite book|first=Martin Luther|last=King, Jr.|editor1-first=Clayborne|editor1-last=Carson|editor2-first=Peter|editor2-last=Holloran|editor3-first=Ralph|editor3-last=Luker|editor4-first=Penny A.|editor4-last=Russell|title=The papers of Martin Luther King, Jr.|url=http://books.google.com/books?id=4ysIWgsSr9AC&pg=PA384|accessdate=2011-10-26|year=1992|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-07951-9|page=384}}</ref>. У аўтабіяграфіі Кінг пісаў, што ў [[1960]] годзе ён прыватным парадкам галасаваў за [[Джон Фіцжэральд Кенэдзі|Дж. Кенэдзі]], кандыдата ад дэмакратаў, бо адчуваў, што той стане лепшым прэзідэнтам з магчымых; апроч таго, ён адзначаў, што, цалкам імаверна, зрабіў бы вынятак са сваіх правіл недалучэння, калі б Кенэдзі балатаваўся на другі тэрмін<ref name="King-Carson1998p187">{{cite book|first=Martin Luther|last=King, Jr.|first2=Clayborne|last2=Carson|title=The Autobiography of Martin Luther King, Jr. |url=http://books.google.com/books?id=pynSnGuC964C&pg=PT187|accessdate=2011-10-26|year=1998|publisher=Hachette Digital|isbn=978-0-446-52412-4|page=187}}</ref>.
 
Кінг быў прыхільнікам уводзін [[Безумоўны асноўны прыбытак|безумоўнага асноўнага прыбытку]]:{{пачатак цытаты}}
«Самы эфектыўны метад змагання з беднатой — яе простае скасаванне ўводзінамі гарантаванага прыбытку». (1967)
{{oq|en|I am now convinced that the simplest approach will prove to be the most effective — the solution to poverty is to abolish it directly by a now widely discussed measure: the guaranteed income.}}
{{канец цытаты|крыніца= {{кніга|аўтар= Martin Luther King jr.|загаловак= Where do we go from here: Chaos or community? |nodot=1|месца= New York|выдавецтва= Harper & Row|год= 1967}} (апошняя кніга Кінга)
}}
Па цверджаннях Кінга, значны ўплыў на яго пагляды і мысленне зрабіў выкладчык [[Бостанскі ўніверсітэт|Бостанскага ўніверсітэта]] [[Эдгар Шэфілд Брайтман]]<ref name="стэнфорд">[http://mlk-kpp01.stanford.edu/index.php/encyclopedia/encyclopedia/enc_brightman_edgar_1884_1953 Статья о Брайтмене и его влиянии на Кинга] на stanford.edu {{ref-en}}</ref>.
 
== Гл. таксама ==
* [[У мяне ёсць мара: прамова Марціна Лютэра Кінга]]
 
== Заўвагі ==
{{Нобелеўская прэмія/мір 1951—1975}}
{{заўвагі|2}}
 
== Літаратура ==
* {{кніга|аўтар= Миллер У. Р.|загаловак= Мартин Лютер Кинг : Жизнь, страдания и величие|адказны= Пер. с англ. В. Т. Олейника|месца= М.|выдавецтва= Рудомино; Текст|год= 2004}}
 
== Спасылкі ==
{{Commonscat|}}
* {{з|БСЭ|загаловаке=Кинг М. Л.}}
* Кинг М. Л. // Реформация и протестантизм
* [http://german.imdb.com/title/tt0077038/ King] на [[IMDB]]
* [http://antimilitary.narod.ru/library.htm Труды М. Л. Кинга на проекте «Вне насилия»]
* {{кніга|аўтар= Кинг М. Л.|спасылка= http://marsexx.narod.ru/tolstoy/m-l-king-dream.html|загаловак= Есть у меня мечта… Избранные труды и выступления|месца= М.|выдавецтва= Наука|год= 1970}}
* Кинг М. Л. [http://krotov.info/lib_sec/11_k/kin/g_00.htm Верую и вижу. Любите врагов ваших. Против антисемитизма. Паломничество к ненасилию]
* {{артыкул|аўтар= Киселёв В.|спасылка= http://www.krotov.info/library/n/nen/asilie_02.htm|загаловак= Ненасильственный опыт движения за гражданские права в США (50-е − 60-е гг.)|выданне= Опыт ненасилия в XX столетии|адказны= Под ред. Р. Г. Апресяна|месца= М.|выдавецтва= Аслан|год= 1996}}
 
{{Нобелеўская прэмія/мір 1951—1975}}
{{Чалавек года (па версіі часопіса Тайм) 1951-1975}}
{{Бібліяінфармацыя}}
 
[[Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі міру]]
[[Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з ЗША]]
[[Катэгорыя:Актывісты руху за правы афраамерыканцаў]]
[[Катэгорыя:Палітыкі ЗША]]
[[Катэгорыя:Праваабаронцы ЗША]]
[[Катэгорыя:Узнагароджаныя Залатым Медалём Кангрэса]]
[[Катэгорыя:Хрысціянскія сацыялісты]]
[[Катэгорыя:Пацыфісты]]
[[Катэгорыя:Антываенныя актывісты]]
[[Катэгорыя:Дзеячы пратэстантызму]]
[[Катэгорыя:Баптысты ЗША]]
[[Катэгорыя:Англіканскія святыя]]
[[Катэгорыя:Прапаведнікі ЗША]]
[[Катэгорыя:Ахвяры замахаў]]
[[Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Грэмі»]]
[[Катэгорыя:Марцін Лютэр Кінг|*]]
35 455

правак