Розніца паміж версіямі "Слуцк"

4 607 байтаў дададзена ,  4 гады таму
→‎Гісторыя: дапаўненне
(→‎Гісторыя: дапаўненне)
 
== Гісторыя ==
Упершыню згадваецца пад [[1116]] годам у «[[Аповесць мінулых гадоў|Аповесці мінулых гадоў]]» як горад [[дрыгавічы|дрыгавічоў]], які быў спалены [[Глеб Менскі|Глебам Менскім]], часова ўваходзіў у склад [[Тураўская зямля|Тураўскай зямлі]] і належаў разам з ёй вял. кн. кіеўскаму [[Уладзімір Усеваладавіч Манамах|Уладзіміру Усеваладавічу]].
 
Вядомы стаянкі першабытнага чалавека на тэрыторыі сучаснай Случыны з канца V - канца III тысячагоддзяў да н.э. Пасяленні людзей вядомы на тэрыторыі сучаснага Слуцка з VII да н.э па VIII стагоддзе н.э.
З 1160 г. горад з'яўляўся цэнтрам удзельнага Слуцкага княства, дзе першым вядомым князем быў унук Уладзіміра Усеваладавіча — Уладзімір Мсціславіч. У розныя часы ў горадзе княжылі [[Род Рурыкавічаў|Рурыкавічы]], [[Род Алелькавічаў|Алелькавічы]], [[Род Радзівілаў|Радзівілы]].
 
Упершыню ўласна горад Слуцк згадваецца пад [[1116]] годам у «[[Аповесць мінулых гадоўчасоў|Аповесці мінулых гадоўчасоў]]» як горад [[дрыгавічы|дрыгавічоў]], які быў спалены [[Глеб МенскіУсяславіч|Глебам Менскім]], часова ўваходзіў у склад [[ТураўскаяТураўскае зямлякняства|Тураўскай зямлі]] і належаў разам з ёй вял.вялікаму кн.князю кіеўскаму [[Уладзімір Усеваладавіч Манамах|Уладзіміру Усеваладавічу]].
У 1320—1330-я гг. горад увайшоў у склад [[ВКЛ]]. З 1395 г. належаў Алелькавічам. З 15 ст. Слуцк быў буйным горадам, які меў Верхні, Ніжні і Новы замкі. У 1433 г. горад быў цэнтрам выступлення супраць вялікага князя Жыгімонта Кейстутавіча. У 1441 г. атрымаў абмежаванаіе самакіраванне на аснове [[магдэбургскае права|магдэбургскага права]] і [[Герб Слуцка|герб]]. Да [[16 ст.]] стаў адным з палітычных і культурных цэнтраў ВКЛ. Пры княжацкім двары вёўся [[Слуцкі летапіс]] — помнік беларуска-літоўскага летапісання 16 ст., была бібліятэка. У 1582 г. быў падзелены паміж трыма братамі Алелькавічамі на Стары горад, Новы горад і Востраў. У 16 ст. Слуцкія землі неаднаразова спусташалі крымскія татары, аднак замак узяты не быў. У 1592 княжна [[Соф'я Слуцкая|Соф'я Юр'еўна]], апошняя прадстаўніца роду Алелькавічаў, аб'яднала землі княства, у 1612 г. пасля яе смерці горад перайшоў да яе мужа [[Януш Радзівіл|Януша Радзівіла]].
 
У 1149 годзе [[Юрый Далгарукі]] перадаў Слуцк [[Князі чарнігаўскія|чарнігаўскаму князю]] [[Святаслаў Ольгавіч|Святаславу Ольгавічу]].
 
З 1160 года горад з'яўляўся цэнтрам удзельнага [[Слуцкае княства|Слуцкага княства]], дзе першым вядомым князем быў унук [[Уладзімір Манамах|Уладзіміра Усеваладавіча]] — {{нп3|Уладзімір Мсціславіч, князь кіеўскі|Уладзімір Мсціславіч|ru|Владимир Мстиславич (князь киевский)}}<ref name="Любавский">''Любавский М.'' Областное деление и местное управление Литовско-Русского государства ко времени издания первого литовского статута. — {{М.}}, 1892.</ref>. Пасля (дзвесце гадоў) княствам кіравалі нашчадкі [[Тураўскае княства|тураўскага]] князя [[Юрый Яраславіч, князь тураўскі|Юрыя Яраславіча]]<ref name=autogenerated1>Полное собрание русских летописей (II, 350, 358; IV, 72; V, 236, 239; VII, 49, 255; VIII, 25).</ref>. У 90-х гадах XII стагоддзя адбылося канчатковае вылучэнне Слуцка з Тураўскай зямлі.
 
У пачатку XIII стагоддзя слуцкія землі трапілі ў залежнасць ад [[Галіцка-Валынскае княства|Галіцка-Валынскага княства]]<ref>Коган В.М., Домбровский-Шалагин В.И. Князь Рюрик и его потомки: Историко-генеалогический свод. — С. 164.</ref>.
[[Файл:Слуцкий Свято-Троицкий монастырь на иконе XVII в.PNG|thumb|250px|Слуцкі Троіцкі манастыр на абразе XVII стагоддзя]]
У 1205 годзе адбыўся напад на Слуцк польскіх войскаў. Прыкладна ў гэты час з'яўляюцца першыя звесткі пра слуцкі [[Слуцкі Троіцкі манастыр|Троіцкі (Трайчанскі) праваслаўны манастыр]].
 
У 1320—1330-я гады горад увайшоў у склад [[Вялікае Княства Літоўскае|ВКЛ]]. У [[1387]] годзе ў грамаце згадваецца слуцкі князь Юрый, апошні з дынастыі нашчадкаў Юрыя Яраславіча Тураўскага<ref>''Stryjkowski M.'' Kronika polska, litewska, żmudzka i wszystkiej Rusi. — T. II. — Warszawa, 1846.</ref>.
 
У 1395 годзе перайшоў з уладання князёў [[Род Рурыкавічаў|Рурыкавічы]] да князёў [[Род Гедзімінавічаў|Гедзімінавічаў]]. У 1398-1454 гадах у Слуцку княжыў [[Алелька Уладзіміравіч|Аляксандр (Алелька) Уладзіміравіч]].
 
[[Файл:Sluckaja Fartecyja Fuerstenhoff (Стары горад).jpg|thumb|250пкс|[[Стары горад, Слуцк|Стары горад]] з замкамі на плане {{нп3|Іаган Георг Максімільян фон Фюрстэнгоф|Максімільяна фон Фюрстэнгофа|de|Johann Georg Maximilian von Fürstenhoff}}, 1711-1736]]
У пачатку XV стагоддзя у месцы ўпадзення ручая [[Рака Бычок|Бычок]] у раку Случ былі пабудаваны [[Верхні замак, Слуцк|Верхні]] і [[Ніжні замак, Слуцк|Ніжні]] замкі.
 
15 ліпеня 1410 года слуцкае апалчэнне прымала ўдзел у [[Грунвальдская бітва|Грунвальдскай бітве]].
 
У 1419 годзе ў горадзе быў узведзены каталіцкі фарны касцёл, які праіснаваў да 1852 года.
 
У 1433 годзе горад быў цэнтрам [[Грамадзянская вайна ў Вялікім Княстве Літоўскім у 1430-х гадах|выступлення супраць вялікага князя]] [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]].
 
У 1441 годзе атрымаў абмежаванае самакіраванне на аснове [[магдэбургскае права|магдэбургскага права]] і [[Герб Слуцка|герб]]. У 1446-47 гадах слуцкая дружына дапамагала маскоўскаму князю [[Васіль II|Васілю II]] у яго барацьбе супраць [[Дзмітрый Юр'евіч Шамяка|Дзмітрыя Шамякі]], які захапіў маскоўскі трон.
 
У 1454-1481 гадах у Слуцку княжыў Міхаіл Аляксандравіч.
 
У 1320—1330-я гг. горад увайшоў у складДа [[ВКЛ]].16 З 1395 г. належаў Алелькавічам. З 15 ст. Слуцк быў буйным горадам, які меў Верхні, Ніжні і Новы замкі. У 1433 г. горад быў цэнтрам выступлення супраць вялікага князя Жыгімонта Кейстутавіча. У 1441 г. атрымаў абмежаванаіе самакіраванне на аснове [[магдэбургскае правастагоддзе|магдэбургскага права]] і [[Герб Слуцка|герб]]. Да [[16XVI ст.стагоддзя]] стаў адным з палітычных і культурных цэнтраў ВКЛ. Пры княжацкім двары вёўся [[Слуцкі летапіс]] — помнік беларуска-літоўскага летапісання 16 ст., была бібліятэка. У 1582 г. быў падзелены паміж трыма братамі Алелькавічамі на Стары горад, Новы горад і Востраў. У 16 ст. Слуцкія землі неаднаразова спусташалі крымскія татары, аднак замак узяты не быў. У 1592 княжна [[Соф'я Слуцкая|Соф'я Юр'еўна]], апошняя прадстаўніца роду Алелькавічаў, аб'яднала землі княства, у 1612 г. пасля яе смерці горад перайшоў да яе мужа [[Януш Радзівіл|Януша Радзівіла]].
 
У 1617 г. князем Янушам Радзівілам заснавана [[Слуцкая кальвінісцкая гімназія]]. У 1630—1640-я гг. [[Багуслаў Радзівіл]] умацаваў Слуцк, які лічыўся адной з асноўных [[крэпасць|крэпасцяў]] ВКЛ. Пры Праабражэнскім брацтве працавалі школы для гараджан з выкладаннем на беларускай мове. У 1672—1705 гг. дзейнічала друкарня, у 1689—1773 гг. — езуіцкі калегіум. Падчас [[вайна Расіі з Рэччу Паспалітай, 1654-1667|вайны Расіі з Рэччу Паспалітай]] (1654—1667) Слуцк быў адзіным з буйных гарадоў Беларусі, які не здолелі захапіць рускія войскі. У 1655 г. вытрымаў аблогу рускіх і казацкіх войск. У 1656 г. [[Багдан Хмяльніцкі]] выдаў універсал з гарантыяй недатыкальнасці Слуцка з боку казацкіх атрадаў, а слуцкім купцам — вольнага гандлю на Украіне. У 1700 г. гораду дадзена поўнае магдэбургскае права і герб. У [[Паўночная вайна, 1700-1721|Паўночную вайну]] (1700—1721) у горадзе неаднаразова квартэравалі шведскія войскі.