Алексантэры Ахола-Вало: Розніца паміж версіямі

афармленне
(афармленне)
|шырыня =
|загаловак = Ахола-Вало ў 1938 г.
|дата нараджэння = 27.01.1900
|месца нараджэння = [[Імпілахці]], {{Месца нараджэння|Фінляндыя|у Фінляндыі}}
|дата смерці = 15.09.1997
|месца смерці = [[Сімрысхамн]], {{Месца смерці|Швецыя|у Швецыі}}
|паходжанне =
|падданства =
|вікісховішча = Category:Aleksanteri Ahola-Valo
}}
'''Алексантэры (Аляксандр Пятровіч) Ахола-Вало''' ({{lang-fi|Aleksanteri Ahola-Valo}}; [[27 студзеня]] [[1900]], Імпілахці  — {{ДС|15|9|1997}}, {{МС|Сімрысхамн||}})  — [[фіны|фінскі]] мастак і мысляр, заснавальнік мастацка-рацыяналістычнае сістэмы жыцця (эвахамалогіі).
 
== Біяграфія ==
Нарадзіўся 27 студзеня 1900 года ў Імпілахці (фін. Impilahti) у [[Карэлія|Карэліі]] ў сям'і камінара. Быў сведкам Крывавай нядзелі. Калі будучаму мастаку было сем гадоў, яго сям'я была сасланы ў Вырыцу (Viiritsan) пад [[Пецярбург]]ам. У гэты жа час Алексантэры абраў псеўданім Вало, што азначае «святло».
 
У 16 гадоў Алексантэры пераехаў ў Петраград, дзе паступіў у ''Mayak College'' (для дзяцей дыпламатаў), у якім вучыўся да яго закрыцця ў 1918  г.; быў сведкам падпісання Леніным незалежнасці [[Фінляндыя|Фінляндыі]]. Ахола-Вало ўстіў Чырвоную армію, удзельнічаў у паходзе на Варшаву. З 1919 па 1930  г. жыў у Беларусі, у [[Віцебск]]у, дзе вучыўся мастацкай школе [[Іегуда Пэн|Юдэля Пэна]] і працаваў у [[Інстытут беларускай культуры|Інбелкульце]]. Тут ён таксама пазнаёміўся ​​з [[Казімір Малевіч|Казімірам Малевічам]] і [[Марк Шагал|Маркам Шагалам]].
 
У 1925 разам з [[Сяргей Эйзенштэйн|Сяргеем Эйзенштейнам]] прымаў удзел у стварэнні фільма Браняносец «Пацёмкін», стварыў гравюру «Кастрычнік у космасе» (пасля падораная аўтарам [[Юрый Гагарын|Юрыю Гагарыну]]). Сярод яго праектаў таксама «Храм чалавечых пакут» у [[Мінск]]у.
[[Файл:Ahola-Valo 1992 Sarje 2.jpg|thumb|Ахола-Вало ў 1992  г.]]
Быў вымушаны бегчы ў Фінляндыю. Там насцярожана паставіліся да мастака, падазраючы яго ў сувязях з НКУС. Нягледзячы на ​​заступніцтва мастака [[Акселі Гален-Калела]], Алексантэры арыштавалі і адправілі ў лагер Драгсквік каля Расеборга. У лагеры ён стварыў карціну «Блакітная душа». Ад службы ў войску ён быў вызвалены па дрэнным стане здароўя. Тым не менш яму быў зроблены заказ партрэта прэзідэнта Рыста Руці.
 
* {{commonscat-inline|Aleksanteri Ahola-Valo|Аляксандр Ахола-Вало}}
* [http://spadczyna.com/gallery/b_g_ahola_valo.htm Аляксандр (Алексантэры) Ахола-Вало]
* [http://www.artmuseum.by/by/vyst/m%D1%96nulyiya-vyista%D1%9Ek%D1%96/pramen Да 110-годдзя з дня нараджэння Аляксандра (Алексантэры) Пятровіча Ахола-Вало (1900–19971900—1997)]
* [http://pda.sb.by/post/96216/ Сын трох народаў]