Розніца паміж версіямі "Вадаспад"

424 байты дададзена ,  4 гады таму
вікіфікацыя, афармленне, літ.
(вікіфікацыя, афармленне, літ.)
[[Файл:N2 Niagara Falls.jpg|thumb|300px|[[Ніагарскі вадаспад|Ніягарскі вадаспад]] ([[ЗША]] і [[Канада]])]]
 
'''Вадаспа́д''' — падзенне вады ў [[Рака|рацэ]] з аднаго або некалькіх уступаў. Характэрны адрыў воднага патоку ад рэчышча. Уступы ўзнікаюць y месцах, дзе рака перасякае сучляненне ўстойлівых і падатлівых да размыву горных парод. Сіла падаючай вады павольна разбурае ўступ, асабліва каля падэшвы, ён аб- рушваецца, i вадаспад пастаянна адступае ўверх па цячэнні.
 
Найбольш вядомы [[Ніягарскі вадаспад]] y [[Паўночная Амерыка|Паўночнай Амерыцы]] штогод адступае на 0,7—0,9 м. Пры значным разбурэнні ўступу на месцы вадаспада могуць утварыцца [[Парог ракі|парогі]]. Вадаспады найчасцей трапляюцца на горных рэках, але бываюць і на раўнінных.
 
Вадаспады перашкаджаюць суднаходству і сплаву лесу. Выкарыстоўваюцца для будаўніцтва [[ГЭС]] (напрыклад вадаспад Ківач на р.рака Суна ў [[Карэлія|Карэліі]]). Штучныя вадаспады ствараюцца плацінамі і іншымі гідратэхнічнымі збудаваннямі.
 
Самы высокі вадаспад ў свеце — [[Вадаспад Анхель|Анхель]] на р.рацэ Чурун, вышынёй 1054 м, што знаходзіцца ў [[Паўднёвая Амерыка|Паўднёвай Амерыцы]] ([[Венесуэла]]). Другі па велічыні — [[вадаспад Тугела]] (411 м.).
 
Самы шырокі — [[вадаспад Вікторыя]] на р.рацэ [[Рака Замбезі|Замбезі]] (шырыня 1800 м, вышыня 120 м),. найбольшыНайбольшы каскад вадаспадаў на р.рацэ [[Рака Тугела|Тугела]] (933 м) y [[Афрыка|Афрыцы]].
[[Выява:Iguazu Décembre 2007 - Panorama 7.jpg|thumb|center|700px|[[Вадаспады Ігуасу]] ([[Аргенціна]] і [[Бразілія]])]]
 
== Гл. таксамаЛітаратура ==
* [[Беларуская энцыклапедыя]]: У 18 т. Т. 3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: [[Генадзь Пятровіч Пашкоў|Г. П. Пашкоў]] і інш — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).
* ''Галай І., Сідор С.'' Геаграфічны слоўнік школьніка / Пад рэд. В. А. Жучкевіча. — Мн.: Народная асветв, 1986. — С. 47. — 303 с, іл.
 
== Спасылкі ==
* [[Ніягарскі вадаспад]]
* [http://travel.amerikanki.com/beautiful-waterfalls-world/ World`s beautiful waterfalls (article)] {{ref-en}}
 
== Літаратура ==
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).
 
{{geo-stub}}