Адкрыць галоўнае меню

Змены

42 байты дададзена ,  2 гады таму
вікіфікацыя
== Гісторыя ==
У [[Старажытны Рым|Старажытным Рыме]] — абазначаў дзяржаўнаю пасаду, а таксама асобы, які яе займалі (консул, прэтор).
Магістрат у рымскім праве мае назву асобы, замяшчае дзяржаўную пасаду, які адпраўляе магістратуру. Улада яго амаль не абмяжоўвалася законам. На працягу тэрміну службы ён быў не змяняльны, прыцягненне яго да суду было магчыма толькі ў выключных выпадках. Ён быў абавязаны ажыццяўляць уладныя паўнамоцтвы ад імя і на карысць "рымскага народа". Аднак у адносінах да народа лічыўся не слугой (minister), а як бы «вышэйшым спадаром» (magister, magistratus). Гарантыямі супраць злоўжыванняў яўляліся: справаздача перад народам аб усіх парушэннях закона і недагляд, ад якіх дзяржава магла б пацярпець шкоду, пасля заканчэння тэрміну пасады; права ўмяшання аднаго ў дзеянні іншага (intercessio paris potestatis); ўстойлівасць і аўтарытэт грамадскіх звычаяў. Ён павінен быў дасягнуць пэўнага ўзросту і асабіста з'яўляцца на "коміцыі". Пасады замяшчаць у пэўным парадку (квэстар, трыбун плебсу, курульны эдыля, [[прэторый]], [[Консул, Старажытны Рым|консул]], цэнзар). Між заняткам пасад павінен быў прайсці пэўны тэрмін; другасная пасада магла быць занятая толькі праз некаторы колькасць гадоў. Ажыццяўленне ім сваіх паўнамоцтваў будавалася на бязвыплатнай аснове, бо іх дзейнасць разглядалася як ганаровы абавязак (honor) рымскага грамадзяніна, і адмовіцца ад яе можна было толькі па паважным прычынам. Па аб'ёму паўнамоцтваў дзяліліся на вышэйшыя і ніжэйшыя (magistratus majores і magistratus minores), з якіх першыя (консул, прэторій, цэнзар, дыктатар, magister equitum) абіраліся "центуріатнымі", а другія (эдыль, квестар, плебейскі трыбун і дробныя судовыя і паліцэйскія пасады) - "трибутнымі коміціямі". Па характару падзяляліся на звычайныя або ардынарныя (ordinarii), і надзвычайныя або экстраардынарныя (extraordinarii). Надзвычайныя абіраліся ў асабліва важных выпадках, да іх ставіліся "дыктатар", "magister equitum", "interrex", "гарадскі прэфект" (у перыяд рэспублікі), "децемвіры" для заканадаўства, "тріумвіры". Курульнымі (curules) зваліся яны, якія мелі права на "курульнае крэсла": "консул", "прэторый", "курульны эдыля", "дыктатар", "magister equitum". А плебейскімі магістраты зваліся "трыбуны" і "плебейскай эдыля". Усе вышэйшыя яны зваліся "патрыцыянскімі", нават у той час, калі "плебеі" ўжо атрымалі да іх доступ. Да паўнамоцтваў усіх вышэйшых іх, а таксама "трыбунаў", "эдыля" і "квэстарав" ставіліся: скліканне народных сходаў; выданне эдыктаў і дэкрэтаў па прадметах свайго вядзення; ўнясенне прапаноў у Сенат; накладанне штрафаў; арганізацыя "ауспіцый". Вышэйшыя магістраты мелі таксама вышэйшую юрысдыкцыю і ваенную ўладу, меў права склікаць Сенат, весці "каміцыі", загадваць ніжэйшых магістратаў.
 
* Па саксонскай традыцыі, суд складаўся з пажыццёва выбраных прысяжных - "шефенав" і галавы - "фогта" (ад {{lang-de|Vogt}}, {{lang-pl|Wójt}}, {{lang-be|Войт}}), куды да самакіравання ўваходзілі ратманы ({{lang-de|Ratsmänner}}), узначаленыя бургамістрам ({{lang-de|Bürgermeister}}).