Дайнава (рэгіён): Розніца паміж версіямі

57 байтаў дададзена ,  5 гадоў таму
няма тлумачэння праўкі
[дагледжаная версія][дагледжаная версія]
Няма тлумачэння праўкі
{{Значэнні|Спасылка=Дайнава}}
'''Дайнава''', '''Дайнова''' ({{lang-lt|Dainava}}) — гістарычная вобласць у [[Літва|Літве]] і на паўночным захадзе [[Беларусь|Беларусі]]; іншыя назвы: ''Судавія (Судава, Судува), Яцвезь (Ятвезь, Яцвягія, Ятвягія)''. Дайнова — назва аднаго з заходнябалцкіх плямён, якое разам з паляксянамі і ятвягамі складала адзіны заходнебалцкі племянны саюз<ref>Археалогія і нумізматыка Беларусі…</ref> ({{далей}} [[яцвягі]]). Першапачаткова Дайнава ўяўляла сабою, напэўна, тэрыторыю пляменнага княства, якое ў 2-й пал. XIII ст. ўвайшло ў склад [[ВКЛ]]. іЗ былоцягам паступовачасу асімілявана:дайноўцы наасіміляваліся поўначыбольшасцю ў [[літоўцыбеларусы|літоўцамібеларусаў]], наа поўдніастатнія ў [[беларусылітоўцы|беларусамілітоўцаў]]<ref>ЭГБ у 6 т. Т. 3. С. 195.</ref>.
 
== Этымалогія назвы ==
Паводле летапісу «Манумента Германіка» вядома з 1217 гістарычная вобласць (зямля) Дайнова заселеная [[яцвягі|яцвяжскім]] племем<ref>Гарады і вёскі Беларусі…</ref>. Упамінаецца ў [[1255]] у грамаце [[Міндоўг]]а крыжакам (магчыма, падробленай). 3атым княства ў складзе дзяржавы [[Міндоўг]]а. Па некаторых звестках з 1259 г. яго цэнтрам была цяперашняя вёска [[Вёска Дайнава, Бастунскі сельсавет|Дайнава]] ([[Воранаўскі раён]])<ref>Гарады і вёскі Беларусі…</ref>. У XIII ст. землі Дайновы падвергліся нашэсцю [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэна]]. Частка насельніцтва была сілай пераселена ў Прусію, частка мігрыравала на іншыя тэрыторыі.
 
Мяркуецца, што з 1260-х гадоў дайноўцы, страціўшы сваіх князёў, запрасілі да сябе будучага вялікага князя літоўскага Трайдзеня ([[Трайдзен]]а)<ref>ЭГБ у 6 т. Т. 3. С. 195.</ref>. Беларускі гісторык [[Вячаслаў Насевіч]] звяртае ўвагу, што прыкладна з часу Трайдзена дайнаўскія землі робяцца часткай [[ВКЛ|Вялікага Княства Літоўскага]] — гэта лёгка тлумачылася б тым, што князь Дайнавы, стаўшы вярхоўным князем Літвы, зліў сваю вотчыну з уладаннямі папярэдняй дынастыі. У той жа час тэрыторыя [[Яцвягі|Яцвягіі]] імкліва сціскаецца крыжакамі з захаду, мазаўшанамі і валынцамі з поўдня. Для ўладальніка самага ўсходняга з яцвяжскіх княстваў, Дайнавы, прадбачліва было не чакаць, пакуль варожая хваля дасягне яго землі, а загадзя шукаць паратунку ў зліцці з суседняй, адносна маналітнай Літвой, дзе якраз выявіўся недахоп князёў<ref>[http://vln.by/node/63 Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: Падзеі і асобы]</ref>.
 
Дайноўскае ўдзельнае княства ў ВКЛ упамінаецца ў XIII—XIV ст. У 1270 г. Дайноўскім княствам валодаў вялікі князь літоўскі [[Трайдзень]]. У 1323 г. [[Гедымін]] перанес сталіцу княства ў [[Ліда|Ліду]], утварылася Лідскае княства; пры [[Вітаўт|Вітаўце]] ў канцы XIV ст. Лідскае княства ўключана ў склад Віленскага княства [[ВКЛ]]<ref>Гарады і вёскі Беларусі…</ref>. У XV ст. і пазней большасць гэтага абшару займала малазаселеная Дайнаўская пушча — традыцыйнае месца палявання вялікіх князёў літоўскіх<ref>БЭ ў 18 т. Т. 6.</ref>.