Радашковічы: Розніца паміж версіямі

903 байты дададзена ,  5 гадоў таму
няма тлумачэння праўкі
Няма тлумачэння праўкі
|афіцыйная мова-ref =
|двароў =
|насельніцтва = 57895807
|крыніца насельніцтва = <ref name="2017-Estimate"/>
|крыніца насельніцтва = <ref name="2016-Estimate">[http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_4944/ Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа.] {{ref-ru}}</ref>
|год перапісу = 20162017
|шчыльнасць =
|нацыянальны склад =
|від ідэнтыфікатара =
|лічбавы ідэнтыфікатар =
|катэгорыя ў Commons = RadashkovichyRadaškovičy
|сайт =
|мова сайта =
|add3n =
|add3 =
|OpenStreetMap =
}}
'''Радашко́вічы'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусьname="NNP"/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Radaškovičy}}, {{lang-ru|Радошковичи}})  — [[гарадскі пасёлак]] у [[Маладзечанскі раён|Маладзечанскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]], у зліцця рэк [[Рака Вязынка|Вязынка]] і [[Рака Гуйка|Гуйка]] ў [[Рака Рыбчанка|Рыбчанку]], на [[Вілейска-Мінская водная сістэма|Вілейска-Мінскай воднай сістэме]]. З'яўляецца цэнтрам [[Радашковіцкі сельсавет|Радашковіцкага сельсавета]]. У 32  км ад [[Маладзечна]], 41  км ад [[Мінск]]а, 10  км ад [[Станцыя Радашковічы|чыгуначнай станцыі Радашковічы]]; на аўтамабільнай дарозе Мінск—Маладзечна. Насельніцтва 5&nbsp;789807 чал. (20162017)<ref name="20162017-Estimate"/>.
 
{{змест злева}}
 
== Гісторыя ==
[[Выява:Radaškavičy. Радашкавічы (1792).jpg|thumb|180px|left|Гарадскі герб з прывілею [[1792]]]]
 
У [[1549]] Радашковічы атрымалі статус [[горад]]а, у якім было 130 двароў, 8 корчмаў, майстэрні. Прыкладна ў гэты ж час тут збудавалі [[Радашковіцкі замак|драўляны замак]]. У [[Інфлянцкая вайна|Інфлянцкую вайну]] ў [[1567]] [[спіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь]] [[Жыгімонт Аўгуст]] пастанавіў склікаць пад Радашковічамі збройную дэманстрацыю, разлічваючы на далучэнне да яе незадаволеных [[Маскоўская дзяржава|маскоўскай уладай]] князёў і баяраў. На попіс сабралося 47 тыс. салдат, у тым ліку 30 тыс. [[паспалітае рушанне|паспалітага рушання]] і 2400 салдат, дасланых з Каралеўства Польскага, зброі налічвалася каля 100 адзінак<ref>K. name="Piwarski. Niedoszła wyprawa radoszkowicka Zygmunta Augusta na Moskwę (rok 1567—1568) "// «Ateneum Wileńskie». T. IV. — Wilno, 1927. S. 256—286.</ref>. У [[1569]] Жыгімонт Аўгуст надаў паселішчу [[Магдэбургскае права]]. [[23 лютага]] [[1792]] [[спіс каралёў польскіх|кароль]] і [[спіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь]] [[спіс вялікіх князёў літоўскіх|Станілсаў Аўгуст Панятоўскі]] надаў Рашакавічам [[герб Радашковічаў|гарадскі герб]]: «у срэбным полі паясная выява святога Стэфана, пабітага камянямі»<ref>[http:// name="knihi.com"/hierb/radas.html Радашковічы] // {{Крыніцы/Геральдыка беларускіх гарадоў|к}}</ref>.
 
У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] ([[1793]]) Радашковічы апынуліся ў складзе [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], дзе сталі заштатным горадам [[Вілейскі павет, Расійская імперыя|Вілейскага павета]]. Падчасі [[Паўстанне 1830—1831 гадоў|вызваленчага паўстання]] ([[1830]]—[[1831]]) паселішча на пэўны час вызвалілі з-пад расійскай улады. У [[1842]] Радашковічы сталі цэнтрам воласці [[Віленская губерня|Віленскай губерні]]. Станам на [[1859]] тут было 222 будынкі (на [[1866]]  — 225 будынкаў<ref name="sg">Radoszkowicze // {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|9}} S. 439.</ref>). У [[1882]] у мясцовым касцёле ахрысцілі [[Янка Купала|Яна Луцэвіча (Янку Купалу)]].
 
Згодна з [[Рыжскі мірны дагавор 1921 года|Рыжскім мірным дагаворам]] ([[1921]]) Радашковічы апынуліся ў складзе міжваеннай [[Польская Рэспубліка, 1918—1939|Польскай Рэспублікі]], у [[Віленскае ваяводства, 1923—1939|Віленскім ваяводстве]]. Цягам [[1922]]—[[1928]] у месце працавала [[Радашковіцкая беларуская гімназія|Радашковіцкая беларуская гімназія імя Ф. Скарыны]].
 
== Насельніцтва ==
<div style="float:right;margin:0 0.5em 1em;" class="toccolours">
* '''[[XIX стагоддзе]]''': [[1859]] — 1&nbsp;223 чал.; [[1866]] — 1&nbsp;225 чал.; [[1897]] — 2&nbsp;615 чал., з 44,4% пісьменных<ref>[[Генадзь Каханоўскі]]. Радашковічы // {{Крыніцы/ЭГБ|6-1к}} С. 51.</ref>.
<center><timeline>
* '''[[XX стагоддзе]]''': [[1999]] — 6&nbsp;099 чал.
ImageSize = width:auto height:180 barincrement:27
* '''[[XXI стагоддзе]]''': [[2006]] — 5,7 тыс. чал.; [[2008]] — 5,6 тыс. чал.; [[2016]] — 5&nbsp;789 чал.<ref name="2016-Estimate"/>
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
id:linegrey2 value:gray(0.9)
id:linegrey value:gray(0.7)
id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:8000
ScaleMajor = unit:year increment:2000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
color:cobar width:15
bar:1859 from:0 till:1223
bar:1866 from:0 till:1225
bar:1897 from:0 till:2615
bar:1999 from:0 till:6099
bar:2006 from:0 till:5700
bar:2008 from:0 till:5600
bar:2016 from:0 till:5789
bar:2017 from:0 till:5807
TextData=
fontsize:10px pos:(10,195)
text:
</timeline></center>
</div>
 
* '''[[XIX стагоддзе]]''': [[1859]]  — 1&nbsp;223 чал.; [[1866]]  — 1&nbsp;225 чал.; [[1897]]  — 2&nbsp;615 чал., з 44,4% пісьменных<ref>[[Генадзь Каханоўскі]]. Радашковічы name="EHB"// {{Крыніцы/ЭГБ|6-1к}} С. 51.</ref>.
=== Адукацыя ===
* '''[[XX стагоддзе]]''': [[1999]]  — 6&nbsp;099 чал.
У Радашковічах працуюць сярэдняя і мастацтваў школы, школа-інтэрнат.
* '''[[XXI стагоддзе]]''': [[2006]]  — 5,7 тыс. чал.; [[2008]]  — 5,6 тыс. чал.; [[2016]] — 5&nbsp;789 чал.<ref name="2016-Estimate"/>; [[2017]] — 5&nbsp;807 чал.<ref name="2017-Estimate"/>
 
=== МедыцынаЭканоміка ===
Прадпрыемствы па вытворчасці керамічных вырабаў, харчовай і лёгкай прамысловасці. Санаторый «Хваёвы Бор», санаторый-прафілакторый «Зорны», дзіцячы аздараўленчы комплекс «Маяк». Цэнтр ганчарнага рамяства<ref>Радошковичи name="TEB"// {{Крыніцы/Турыстычная энцыклапедыя Беларусі|к}}</ref>.
Медыцынскія паслугі падаюць пасялковая бальніца і паліклініка.
 
=== Культура ===
Дзейнічаюць 2 бібліятэкі, дом культуры, кінатэатр.
 
=== Адукацыя ===
== Турыстычная інфармацыя ==
У Радашковічах працуюць сярэдняя і мастацтваў школы, школа-інтэрнат.
Прадпрыемствы па вытворчасці керамічных вырабаў, харчовай і лёгкай прамысловасці. Санаторый «Хваёвы Бор», санаторый-прафілакторый «Зорны», дзіцячы аздараўленчы комплекс «Маяк». Цэнтр ганчарнага рамяства<ref>Радошковичи // {{Крыніцы/Турыстычная энцыклапедыя Беларусі|к}}</ref>.
 
== Медыцына ==
* ''Помнікі'': [[Ядвігін Ш.|Ядвігіну Ш.]], [[Янка Купала|Янку Купалу]]
Медыцынскія паслугі падаюць пасялковая бальніца і паліклініка.
 
=== Славутасці ===
* Гарадзішча жалезнага веку і часоў Русі  — археалагічны помнік
* Магіла [[Зыгмунт Чаховіч|Зыгмунта Чаховіч]]а, кіраўніка [[паўстанне, 1863-1864|паўстання 1863—1864]]
* [[Радашковіцкі Траецкі касцёл]]
* [[Свята-Ільінская царква, Радашковічы|Свята-Ільінская царква]] (1942)
* Помнік [[Янка Купала|Янку Купалу]]
* ''Помнікі'':Помнік [[Ядвігін Ш.|Ядвігіну Ш.]], [[Янка Купала|Янку Купалу]]
 
=== '''Страчаная спадчына ===:'''
* Дом [[Браніслаў Тарашкевіч|Браніслава Тарашкевіча]] (кан. ХІХ ст.)
* [[Радашковіцкі замак|Замак]] ([[XVI стагоддзе|XVI  ст.]])
* Сінагога (пач. ХХ ст.)
* Царква Покрыва Прасв. Багародзіцы (1851)
* [[Пасёлкі гарадскога тыпу Беларусі]]
 
== Зноскі ==
{{зноскі}}
{{Reflist|refs=
<ref name="2017-Estimate">{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2017}}</ref>
<ref name="NNP">{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref>
<ref name="Piwarski">K. Piwarski. Niedoszła wyprawa radoszkowicka Zygmunta Augusta na Moskwę (rok 1567—1568) // «Ateneum Wileńskie». T. IV. — Wilno, 1927. S. 256—286.</ref>
<ref name="knihi">[http://knihi.com/hierb/radas.html Радашковічы] // {{Крыніцы/Геральдыка беларускіх гарадоў|к}}</ref>
<ref name="sg">Radoszkowicze // {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|9}} S. 439.</ref>
<ref name="EHB">[[Генадзь Каханоўскі]]. Радашковічы // {{Крыніцы/ЭГБ|6-1к}} С. 51.</ref>
<ref name="2016-Estimate">{{Крыніцы/Насельніцтва Беларусі 2016}}</ref>
<ref name="TEB">Радошковичи // {{Крыніцы/Турыстычная энцыклапедыя Беларусі|к}}</ref>
}}
 
== Літаратура ==
 
== Спасылкі ==
{{Commonscat-inline|Radaškovičy|Радашковічы}}
{{Commons|Category:}}
{{OSM relation|6722709|Радашковічы}}
 
{{Радашковіцкі сельсавет}}