Розніца паміж версіямі "Расяйней"

69 байтаў дададзена ,  3 гады таму
афармленне
др (аўтаматычны перанос катэгорыі)
(афармленне)
{{НП-Літва
|статус = горадГорад
|беларуская назва = Расяйней
|арыгінальная назва = Raseiniai
|падначаленне =
|краінагерб = Літва
|герб = Raseiniai_COA.gif
|сцяг =
|DSTдэвіз =
|шырыня герба =
|шырыня сцяга =
|плошчавыява =
|lat_deg =55 |lat_min =22 |lat_sec =
|подпіс =
|lon_deg =23 |lon_min =7 |lon_sec =
|lat_deg =55 |lat_min =22 |lat_sec =
|CoordScale =
|lon_deg =23 |lon_min =7 |lon_sec =
|від рэгіёна = Павет
|рэгіён |CoordAddon = Каўнаскі павет
|CoordScale =
|карта краіны = <!-- альтэрнатыўная -->
|павет = Каўнаскі
|карта рэгіёна = <!-- альтэрнатыўная -->
|раён = Расяйнейскі
|карта раёна = <!-- альтэрнатыўная -->
|сянюнія =
|унутранае дзяленне =
|від главы унутраны падзел =
|глава від главы =
|глава =
|першае згадванне =
|дата заснавання =
|ранейшыя імёны = Рушыген, Росыен, Расейн, Расіены
|статус з першае згадванне =
|ранейшыя імёны = Рушыген, Росыен, Расейн, Расіены
|плошча =
|відстатус з вышыні =
|вышыняплошча цэнтра НП =
|афіцыйнаявышыня мовацэнтра НП =
|клімат =
|афіцыйная мова-ref =
|насельніцтваафіцыйная мова =
|годнасельніцтва перапісу =
|шчыльнасцьгод перапісу =
|шчыльнасць =
|нацыянальны склад =
|канфесійныагламерацыя склад =
|назва агламерацыі =
|часавы пояс = +2
|нацыянальны склад =
|DST =
|канфесійны склад =
|тэлефонны код =
|паштовыэтнахаронім індэкс =
|тэлефонны код =
|паштовыя індэксы =
|аўтамабільныпаштовы індэкс код =
|паштовыя індэксы =
|від ідэнтыфікатара =
|аўтамабільны код =
|лічбавы ідэнтыфікатар =
|катэгорыяTERC ў Commons =
|сайтSIMC =
|мова сайта катэгорыя ў Commons =
|гербсайт = Raseiniai_COA.gif
|мова сайта 2 =
|add3n =
|add3 =
}}
'''Расяйней''' ({{lang-lt|Raseiniai}}) — горад у цэнтральнай [[Літва|Літве]], з'яўляеццаз’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам [[Расяйнейскі раён|Расяйнейскага раёна]] [[Каўнаскі павет|Каўнаскага павета]].
 
'''Расяйней''' ({{lang-lt|Raseiniai}}) — горад у цэнтральнай [[Літва|Літве]], з'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам [[Расяйнейскі раён|Расяйнейскага раёна]] [[Каўнаскі павет|Каўнаскага павета]].
 
Праз горад цячэ рака [[Госенка]]. Расяйней знаходзіцца за 75 км ад [[Каўнас]]а. Насельніцтва складае каля 12,5 тыс. чалавек. Расяйней адносіцца да этнаграфічнага рэгіёну [[Жамойць]].
 
== Гісторыя ==
Першыя згадкі аб горадзе адносяцца да [[1253]] г.года, калі Расяйней з'яўляўсяз’яўляўся сталіцай Жамойцкага княства. У [[13XIII стагоддзе|ХІІІ]]—[[14XIV стагоддзе|ХIV]] стагоддзях Расяйней узгадваецца ў хроніках пад рознымі назвамі: ''Рушыген'', ''Росыен'' і ''Расейн''. У гэты час Расяйней стаў адным з асноўных гарадоў Жамойці. У [[1416]]—[[1421]] гадах па загадзе вялікага князя [[Вітаўт]]а тут быў пабудаваны касцёл (адзін з першых у Жамойці). Да нашых дзён захаваўся касцёл, які быў пабудаваны жамойцкім біскупам [[Юрый Тышкевіч, (біскуп)|Юрыем Тышкевічам]] у [[1636]] ггодзе. У [[1492]] г.годзе Расяйней атрымаў [[магдэбургскае права]] і ўласны герб. Пасля ўтварэння [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] Расяйней заставаўся неафіцыйнай сталіцай Жамойці. Тут знаходзілася ўся дзяржаўная ўлада рэгіёнурэгіёна. У [[1580]] годзе ўладары жамойцкіх плямёнаў выбралі ўласных прадстаўнікоў, якія прадстаўлялі Жамойць у сеймахсоймах Рэчы Паспалітай.
 
Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай горад апынуўся ў складзе [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], Магдэбургскае права было скасаванае.
[[Выява:Raseiniu savivaldybe 2009.jpg|thumb|left|У цэнтры горада]]
У складзе Расійскай імперыі Расіены былі цэнтрам [[Расіенскі павет|паветупавета]] спачатку [[Літоўская губерня|Літоўскай губерні]] ([[1797]]—[[1801]]), потым [[Віленская губерня|Віленскай губерні]] ([[1801]]—[[1843]]) і нарэшце [[Ковенская губерня|Ковенскай губерні]] (пасля [[1843]] г.года). У [[19XIX стагоддзе|ХІХ стагоддзі]] стагоддзі Расіены атрымалі развіццё як лакальны цэнтр гандлю [[дрэва]]м і [[пшаніца]]й, але ў выніку аддаленасці ад [[чыгунка|чыгуначных]] ветак і асноўных гандлёвых шляхоў, паступова горад страціў сваю ролю.
 
Падчас [[паўстанне 1830—1831 гадоў|паўстання 1830—1831 гадоў]] Расіены сталі адным з цэнтраў вызваленчага руху. [[26 сакавіка]] [[1831]] г.года паўстанцы ўзялі горад і стварылі жамойцкі ўрад. Але праз некалькі дзён расійскія войскі захапілі горад.
 
Расіены таксама былі адным з цэнтраў яўрэйскай грамады. У [[1926]] годзе яўрэі складалі 40% насельніцтва горада.
 
Падчас [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]], вясной [[1915]] г.года горад быў заняты [[Германія|нямецкімі]] войскамі.
 
Пасля стварэння Літоўскай Рэспублікі ў [[1918]] г.годзе Расяйней увайшоў у яе склад, дзе стаў цэнтрам паветупавета. У [[1940]] г.годзе Расяйней апынуўся ў складзе [[СССР]]. З [[1941]] да [[1944]] г.года горад быў акупаваны нямецкімі войскамі. У выніку вайсковыхваенных дзеянняў было разбурана 90% пабудоў горада.
 
== Літаратура ==
* Материалы для географии и статистики России, собранные офицерами Генерального штаба. Ковенская губерния / сост. Д. Афанасьев. — Санкт-Петербург : Общественная польза, 1861. — 745 с.
* ''Gadon, M.'' Opisanie Powiatu Telszewskiego w Guberni Kowieńskiej w dawnem Xięstwie Żmujdzkiem położonego / M. Gadon. — Wilno : druk. S. Blumowicza, 1846. — 186 s.
 
== Спасылкі ==
{{Commons|Category:Raseiniai|выгляд=міні}}
 
{{Гарады Літвы}}
 
{{DEFAULTSORT[[Катэгорыя:Расяйней}}| ]]
[[Катэгорыя:Гарады Літвы]]
[[Катэгорыя:Расяйней]]