Розніца паміж версіямі "Янка Чарапук"

706 байтаў дададзена ,  2 гады таму
няма тлумачэння праўкі
|Rodovid =
}}
'''Янка ЧАРАПУКЧарапук''' ('''Іван Антонавіч Чарапук''', псеўд. '''Янка Змагар'''; [[24 жніўня|12(24).8]].[[1896]], мяст. [[Новы Двор]], Сакольскага[[Сакольскі пав.павет]], Гродзенскай[[Гродзенская губ.губерня]], цяпер [[Падляскае ваяводства]], [[Польшча]]  — [[16.11]].[[1957]])  — беларускі грамадска-палітычны дзеяч.
 
== Біяграфія ==
==Біяграфічны нарыс==
[[File:Bnr4 130322.jpg|thumb|злева|Кіраўнікі беларускіх прадстаўніцтваў i місій у еўрапейскіх краінах. Сядзяць (злева направа): [[Яўген Ладноў]], [[Васіль Захарка]], [[Мікола Вяршынін (консул БНР)|Мікола Вяршынін]], [[Леанард Заяц]]; стаяць: [[Лявон Вітан-Дубейкаўскі]], Янка Чарапук, [[Яўхім Бялевіч]]. Кастрычнік [[1919]] г. ([[БДАМЛіМ]]).]]
Скончыў прыватную мужчынскую гімназію Відэмана ў [[Пецярбург]]у (1914), вучыўся на юрыдычным факультэце [[Пецярбургскі універсітэт|Пецярбургскага універсітэтауніверсітэт]]а. Пасля [[Лютаўская рэвалцыя|Лютаўскай рэвалцыірэвалцы]]і 1917 ініцыятар стварэння ў Пецярбургу грамадскай культурна-асветнай арганізацыі "«Вольныя беларусы"», супрацоўнічаў з украінскімі нацыянальнымі дзеячамі, сакратар пецярбургскага прадстаўніцтва (місіі) Цэнтральнай украінскай рады. Пазней у [[Кіеў|Кіеве]], супрацоўнік Міністэрства замежных спраў [[УНР]], член Беларускай рады на Украіне, ініцыятар стварэння партыі беларускіх незалежных рэвалюцыянераў. З канца 1918 на Гродзеншчыне, член [[БПС-Р]]. Удзельнік [[Беларускі з'езд Віленшчыны і Гродзеншчыны|Беларускага з'ездаз’езда Віленшчыны і Гродзеншчыны]] (ліпень 1919), сакратар [[Цэнтральная беларуская рада Віленшчыны і Гродзеншчыны|Цэнтральнай беларускай рады Выеншчыны і Гродзеншчыны]]. Друкаваўся ў газетах "«Беларусь"» і "«Родны край"» (Гродна), "«Наша думка"». 3 канца [[1919]] у [[Рыга|Рызе]], сакратар [[Вайскова-дыпламатычная місія БНР у Латвіі і Эстоніі|Вайскова-дытаматычнай місіі БНР у Латвіі і Эстоніі]], член Беларускай калоніі ў Латвіі, адначасова дыпламат. кур'еркур’ер пры [[Урад БНР|ўрадзе БНР]] на чале з [[А. Луцкевіч]]ам. У снежні 1919 кааптаваны ў склад [[Рада БНР|Рады БНР]], пасля яе палітычнага расколу прыхільнік урада В. Ластоўскага. 21.12.1919 у час транзітнага праезду з Берліна ў Латвію арыштаваны літоўскімі ўладамі і на месяц зняволены ў турму. Як паўнамоцны прадстаўнік БПС-Р і прадстаўнік урада БНР удзельнічаў у канферэнцыі беларускіх сацыялістычных партый (красавік [[1920]]) і канферэнцыі беларускіх дзяржаўных і грамадскіх дзеячаў (чэрвень 1920) у Рызе. У жніўні 1920 узначальваў дэлегацыю [[БНР]] на міждзяржаўнай канферэнцыі балтыйскіх дзяржаў. У [[1921]] прызначаны сакратаром Дыпламатычнай місіі БНР у [[Каўнас]]е. У лютым 1921 на ковенскай нарадзе прадстаўнікоў БПС-Р увайшоў у ініцыятыўную "«тройку"» па стварэнні Загранічнага камітэта партыі. Удзельнік [[Першая Усебеларуская канферэнцыя|Першай Усебеларускай канферэнцыі]] ў [[Прага|Празе]] (1921). 3 1922 у эміграцыі ў Амерыцы, жыў у [[Чыкага]]. Ініцыятар стварэння Беларускага народнага камітэта ў штаце [[Штат Ілінойс|Ілінойс]] (пазней Беларускі народны саюз), адзін са стваральнікаў Беларуска-Амерыканскага нацыянальнага клуба. Падтрымліваў цесныя сувязі з [[В. Ластоўскі]]м і [[К. Душэўскі]]м у Каўнасе, [[Т. Грыб]]ам у Празе, з грамадскімі і маладзёжнымі арганізацыямі [[Заходняя Беларусь|Заходняй Беларусі]] і [[Чэхаславакія|Чэхаславакіі]], збіраў грошы для матэрыяльнай падтрымкі беларускага студэнцтва і школьнінтва Заходняй Беларусі. У [[1935]] ініцыіраваў стварэнне Беларуска-Амерыканскага грамадзянскага задзіночання. У кастрычніку [[1941]] адзін з арганізатараў [[Беларуска-амерыканская нацыянальная рада|Беларуска-Амерыканскай нацыянальнай рады]], якая ставіла за мэту дабрачынную дапамогу ахвярам вайны ў Беларусі (існавала да сярэдзіны 1990-х г.). Уваходзіў у міжнародную каталіцкую арганізацыю "«Рыцары Калумба"» (меў вышэйшую 4-ю рыцарскую ступень). У пасляваенны час удзельнічаў у грамадска-палітычным жыцці беларускай дыяспары [[ЗША]].
 
== Бібліяграфія ==
* Лісты Янкі Чарапука з Амэрыкі (1922-19231922—1923) // Запісы Бел. ін-та навукі і мастацтва. 1994. №  21.
 
== Літаратура ==
* Архівы БНР. Т. 1, кн. 1-2. Вільня і інш., 1998;
* Кіпель В. Беларусы ў ЗША Мн., 1993;
* Юрэвіч Л. Сьвет эміграцыйнага эпісталярыю // ARCHE=Скарына. 2001.
 
{{DEFAULTSORT:Чарапук}}