Розніца паміж версіямі "Амонім"

3 556 байтаў дададзена ,  2 гады таму
няма тлумачэння праўкі
'''Амонімы''' ({{lang-grc|ὁμός}} — аднолькавы + ὄνομα — імя) — розныя па значэнні, але аднолькавыя па напісанні адзінкі [[мова|мовы]] (словы, марфемы і інш.). Паняцце ўведзена [[Арыстоцель|Арыстоцелем]]. НеСукупнасць блытацьамонімаў зякой-небудзь [[амафон]]амімовы называецца аманімікай. Аманімікай называецца і раздзел [[паронімлексікалогія|лексікалогіі]]амі, які вывучае амонімы.
 
== Тыпалогія ==
''сялом, аакінутым жытлом.''<br />
|-
| style="text-align: right;" |''[[Рыгор Барадулін]]''
|}
* Марфалагічныя амонімы, або амаформы — словы, якія звычайна адносяцца да розных часцін мовы і супадаюць толькі ў некаторых марфалагічных формах: ''вусны'' (назоўнік множнага ліку) і ''вусны'' (прыметнік), ''кліч'' (назоўнік) і ''кліч'' (дзеяслоў загаднага ладу), ''сопкі'' (прыметнік) і ''сопкі'' (назоўнік множнага ліку).
 
== Аманімія ==
Аманімія — гукавое супадзенне адзінак ([[марфема|марфем]], [[слова|слоў]], [[словазлучэнне|словазлучэнняў]] і г. д.), якія адрозніваюцца паміж сабой значэннем.
 
Адрозніваюць поўную і частковую аманімію. Поўныя амонімы супадаюць ва ўсіх граматычных формах. Напрыклад: ''заранка'' — [[зорка]] і ''[[заранка]]'' — птушка. Пры частковай лексічнай аманіміі адно з сугучных слоў цалкам (ва ўсіх сваіх формах) супадае па гучанні з часткай форм іншага слова ці нават з адной асобнай яго формай, напр. ''вечарам'' ([[прыслоўе]]) і ''вечарам'' ([[назоўнік]] мужчынскага роду адзіночнага ліку творнага склону). У беларускай, як і ў іншых мовах, пашыраны від частковай аманіміі, калі ўсе формы аднаго назоўніка аказваюцца аманімічнымі з формамі множнага ліку іншага назоўніка. Напрыклад: ''курсы'' — форма павышэння кваліфікацыі кадраў і ''курсы'' — множны лік да курс; ''[[шашкі]]'' — гульня і ''шашкі'' — множны лік да [[шашка]]. Да частковай адносяць таксама прыставачную аманімію (''дапісаць'' — поўнасцю скончыць пісаць і ''дапісаць'' — да канца старонкі), супадзенне форм аднаго з трыванняў (закончанага ці незакончанага) розных дзеясловаў (''прамакаць'' ад прамакнуць і ад прамокнуць). Выпадкі тыпу ''[[норка еўрапейская|норка]]'' (звер) і ''норка'' (маленькая [[нара]]), ''ножка'' (у мэблі) і ''ножка'' (памяншальнае ад нага), ''кашка'' ([[канюшына]]) і ''кашка'' (памяншальнае ад [[каша]]) таксама частковая аманімія.
 
{| class="toccolours" style="float: right; margin-left: 1em; margin-right: 1em; font-size: 85%; background:#c6dbf7; color:black; width:23em; max-width: 25%;" cellspacing="5"
| style="text-align: left;" |
''Я на елку палячу —''<br />
''усе галінкі палячу.''<br />
''3 журавін зрабіў каралі,''<br />
''журавы мяне каралі,''<br />
''а суніцы ледзь паспелі,''<br />
''іх дразды скляваць паспелі.''<br />
|-
| style="text-align: right;" |''[[Сяргей Грахоўскі]]''
|}
Аманімія часта выкарыстоўваецца ў мастацкай літаратуры для стварэння [[каламбур]]аў, [[эпіграма|эпіграм]], жартаў як своеасаблівы сродак гульні слоў.
 
== Літаратура ==