Ашмянскі павет (Вялікае Княства Літоўскае): Розніца паміж версіямі

няма тлумачэння праўкі
Няма тлумачэння праўкі
Няма тлумачэння праўкі
[[Выява:Ašmiany,_Pahonia._Ашмяны,_Пагоня_(1783).jpg|thumb|130px|Павятовая пячатка]]
 
'''Ашмянскі павет''' — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на [[Беларусь|Беларусі]] ў [[16 стагоддзе|XVI]] — [[20 стагоддзе|XX]] стстст.]] Цэнтр — [[Ашмяны]]. У часы [[Вялікае Княства Літоўскае|ВКЛ]] у складзе [[Віленскае ваяводства|Віленскага ваяводства]]. У [[16 стагоддзе|XVI]] — [[17 стагоддзе|XVII]] стстст.]] неаднаразова быў тэатрам ваенных дзеянняў. ЗемскіяВаеннае іліхалецце гарадскіяпрычыніла судыпавету Ашмянскагамоцнае спусташэнне. Сойм ВКЛ 1661 г. характарызаваў стан павета знаходзілісяяк ў«ушчэнт [[Ашмяны|Ашмянах]]разбураны іворагам»<ref>Volumina [[Мядзель|Мядзелі]],legum: przedruk zbioru praw зstaraniem [[1775|1775 гxx.]] — уpijarow [[Ашмяны|Ашмянах]]w іWarszawie [[Паставы|Паставах]].od У [[1791|1791 гr.]] падзелены1732 наdo Ашмянскіr. павет1782 wyd. цэнтрамT. у4. Ашмянах) іPetersburg: [[ЗавілейскіJ. паветOhryzko,1859. Вялікае Княства518 Літоўскае|Завілейскіs. павет]] S. цэнтрам у Паставах)386—389.</ref>.
Земскія і гарадскія суды Ашмянскага павета знаходзіліся ў [[Ашмяны|Ашмянах]] і [[Мядзель|Мядзелі]], з [[1775]] г. — у [[Ашмяны|Ашмянах]] і [[Паставы|Паставах]]. У [[1791]] г. падзелены на Ашмянскі павет (з цэнтрам у Ашмянах) і [[Завілейскі павет, Вялікае Княства Літоўскае|Завілейскі павет]] (з цэнтрам у Паставах).
 
У выніку 2-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1793 г. усходняя частка павета адышла да [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]]. З [[1795]] г. Ашмянскі павет адыйшоў да [[Віленская губернія|Віленскай губерні]]. Складаўся з 7 валасцей (праўленні ў [[Ашмяны|Ашмянах]], Бакштах, Дзевянішках, Крэве, Лошы, [[Смаргонь|Смаргоні]], Трабах), у канцы [[19 стагоддзе|XIX]] — пачатку [[20 стагоддзе|XX]] стстст.]] з 23 валасцей, тэрыторыя 6196,5 кв. вёрст, насельніцтва 233 559 чалавек.
 
З кастрычніка [[1920|1920 г.]] г. Ашмянскі павет знаходзіўся ў складзе Сярэдняй Літвы, з [[сакавік]]а [[1922]] г. да [[верасень|верасня]] [[1939]] г. — у [[Віленскае ваяводства|Віленскім ваяводстве]] [[Польшча|Польшчы]]. У [[1931]] г. тэрыторыя павета складала 2352 км², насельніцтва налічвала 101 542 чалавек. У [[1940]] г. на яго тэрыторыі быў утвораны [[Ашмянскі раён|Ашмянскі]], [[Астравецкі раён|Астравецкі]] і [[Смаргонскі раён]]ы [[БССР]].
 
Павет прафесійна вывучае гісторык [[Герман Брэгер]].