Вікіпедыя:Правілы: Розніца паміж версіямі

"правіл" а не "правілаў"
др (арфаграфія)
("правіл" а не "правілаў")
'''Правілы і рэкамендацыі''' Вікіпедыі распрацаваны супольнасцю для апісання перадавой практыкі, тлумачэння прынцыпаў вырашэння канфліктаў, а ў адваротным выпадку ў далейшай нашай мэты стварэння свабоднай, якаснай энцыклапедыі. Аднак, няма неабходнасці чытаць якія-небудзь правілы ці рэкамендацыі, каб пачаць рэдагаванне. [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|Пяць слупоў]] з’яўляюцца папулярным рэзюмэ найбольш значных прынцыпаў.
 
Хоць Вікіпедыя звычайна [[Вікіпедыя:Ігнаруйце правілы|не выкарыстоўвае жорсткіх правілаўправіл]], правілы і рэкамендацыі Вікіпедыі апісваюць свае прынцыпы і ўзгодненыя перадавыя практыкі. '''Правілы''' з’яўляюцца стандартамі, якія ўсе ўдзельнікі звычайна павінны прытрымлівацца, а '''рэкамендацыі''', як правіла, апісваюць практыкі для прытрымлівання пэўных стандартаў у канкрэтных сітуацыях. Правілы і рэкамендацыі заўсёды варта ўжываць з розумам і здаровым сэнсам.
 
Гэтая старонка вызначае стандарты супольнасці, звязаныя з арганізацыяй, жыццёвым цыклам, падтрыманнем і захаваннем правілаўправіл, рэкамендацый і звязаных з імі старонак.
 
== Адступленне ==
 
== Прызначэнне ==
* '''Правілы''' маюць шырокае прызнанне сярод рэдактараў і апісваюць стандарты, якіх ўсе ўдзельнікі [[Вікіпедыя:Ігнаруйце правілы|звычайна]] павінны прытрымлівацца. Спіс правіл пералічаны на старонцы [[Вікіпедыя:Спіс правілаўправіл]].
* '''Рэкамендацыі''' утвараюць мноствы абраных практык, якія падтрымліваюцца на аснове кансэнсусу. Удзельнікі мусяць намагацца прытрымлівацца рэкамендацый, хоць яны мусяць рабіць гэта са здаровым глуздам, і ў незвычайных выпадках могуць рабіцца выключэнні. Спіс рэкамендацый пералічаны на старонцы [[Вікіпедыя:Спіс рэкамендацый]].
* [[Вікіпедыя:Эсэ|'''Эсэ''']] з’яўляюцца меркаваннем (парадай, назіраннем) рэдактара або групы рэдактараў, для якіх не быў вызначаны шырокі кансэнсус. Яны не прызначаны для прызнання ўсёй супольнасцю і могуць быць створаны і запісаныя без дазволу. Калі аўтар не хоча, каб іншыя рэдагавалі эсэ, ці калі эсэ супярэчыць агульнапрынятаму кансэнсусу, то яго варта размяшчаць ва ўласнай прасторы.
 
== Змест ==
Правілы і рэкамендацыі павінны адпавядаць прынцыпам:
* '''Быць зразумелымі'''. Пазбягайце экзатычных, квазі-прававых выразаў і жаргону. Будзьце простымі, недвухсэнсоўнымі і канкрэтнымі. Пазбягайце банальнасці і абагульнення. Не бойцеся сказаць удзельнікам наўпрост, што яны не павінны ці павінны рабіць нешта.
* '''Будзьце лаканічным, але не болей чым трэба'''. Шматслоўнасць не з’яўляецца надзейнай абаронай ад няправільнага тлумачэння. Прапускайце бескарысныя словы. Просты, кароткі змест можа быць больш ясным, чым няўдалыя прыклады. Зноскі і спасылкі на іншыя старонкі могуць быць выкарыстаны для далейшых тлумачэнняў.
 
== Правілы — не частка энцыклапедыі ==
У Вікіпедыі можа быць шмат правілаўправіл і рэкамендацый адносна энцыклапедычнага зместу. Гэтыя стандарты патрабуюць правяральнасці, нейтральнасці, ветлівасці і інш.
 
Правілы, рэкамендацыі і старонкі працэсу не з’яўляюцца часткай уласна энцыклапедыі. Такім чынам, яны наогул не павінны адпавядаць тым жа стандартам паводле зместа і [[Вікіпедыя:Афармленне артыкулаў|афармлення]], як артыкулы. Таму няма неабходнасці прад'яўляць [[Вікіпедыя:Аўтарытэтныя крыніцы|аўтарытэтныя крыніцы]] для праверкі адміністрацыйных старонак Вікіпедыі, падаваць выразы ў правілах у нейтральнай форме. Замест гэтага, змест гэтых старонак кантралююцца шырокім кансэнсусам супольнасці, і стыль павінен падкрэсліць выразнасць, зразумеласць і карыснасць для іншых удзельнікаў.
 
На старонках правілаўправіл, тым не менш, неабходна выконваць юрыдычныя патрабаванні Вікіпедыі, а таксама быць ветлівымі. Напрыклад, удзельнікі не могуць парушаць аўтарскія правы ў любым месцы ў Вікіпедыі, таксама войны правак забаронены ўсюды, а не толькі ў энцыклапедычных артыкулах.
 
== Жыццёвы цыкл ==
Многія з найбольш добра вядомых правілаўправіл і рэкамендацый былі распрацаваны на аснове прынцыпаў, якія былі прыняты ў якасці фундаментальных з моманту стварэння Вікіпедыі. Іншыя распрацаваны як рашэнні агульных праблем і войнаў правак. Правілы і рэкамендацыі рэдка усталёўваюцца без прэцэдэнту і заўсёды патрабуюць моцнай падтрымкі з боку супольнасці. Правілы і рэкамендацыі могуць быць створаны на аснове новых прапаноў, існых эсэ або рэкамендацый, а таксама рэарганізацыі актуальных правіл і рэкамендацый шляхам падзелу або зліцця.
 
Эсэ могуць быць створаны шляхам напісання з прастаноўкай шаблона {{Ш|Эсэ}}.
 
Прапановы правіл і рэкамендацый дадаюцца ў катэгорыю [[:Катэгорыя:Прапановы правілаўправіл і рэкамендацый]], адхіленыя прапановы — у катэгорыю [[:Катэгорыя:Адхіленыя прапановы правілаўправіл і рэкамендацый]]. Усе ўдзельнікі запрашаюцца да іх змянення і каментавання.
 
== Прапановы правіл ==