Розніца паміж версіямі "Алкагольныя напоі"

вікіфікацыя
(вікіфікацыя)
== Тыпы алкагольных напояў ==
{{main|Мацунак напояў}}
Сярод алкагольных напояў ёсць вырабы з нізкім утрыманнем алкаголю, вырабленыя шляхам закісання [[цукар|цукрцукра]]а- ці [[крухмал]]азмяшчальных прадуктаў, і вырабы з высокім утрыманнем алкаголю, вырабленыя шляхам [[перагонка|перагонкі]] вырабаў з нізкім утрыманнем алкаголю. Часам колькасць алкаголю ў вырабах з нізкім яго ўтрыманнем павялічваюць, дадаючы прадукты перагонкі, асабліва часта так робяць у выпадку з віном. Сярод такіх [[мацаванае віно|мацаваных вінаў]] — [[партвейн]] і [[херас]]. [[Брыкалаўка]] таксама належыць гэтаму класу.
 
Працэс вырабу (а таксама выніковае ўтрыманне алкаголю) вызначаюць выніковы прадукт. Для [[піва]] ўжываецца адносна кароткі (няпоўны) працэс закісання і такі ж кароткі працэс вытрымкі (адзін-два тыдні), і ў выніку ўтрыманне алкаголю звычайна не перавышае 3—8 %. [[Віно]] патрабуе даўжэйшы (поўны) перыяд закісання і адносна доўгі перыяд вытрымкі (месяцы ці гады, часам дзесяцігоддзі), у выніку чаго ўтрыманне алкаголю складае 7—18 %. (''[[Пеністае віно]]'' звычайна вырабляецца з даданнем невялікай порцыі цукру перад бутыляваннем). Прадукты перагонкі звычайна не вырабляюцца з піва, і да сканчэння перагонкі гэтыя вырабы не вытрымліваюцца. У большасці перагонных вырабаў утрыманне алкаголю складае 40 аб'ёмныхаб’ёмных працэнтаў.
 
== Метады вырабу ==
 
== Дзяржаўны кантроль за вытворчасцю і зваротам алкагольных напояў ==
У звязку з тым, што продаж спіртных напояў з'яўляеццаз’яўляецца адным з найбольш прыбытковых тыпаў бізнесу, дзяржава кантралюе і рэгулюе асобныя этапы іх вытворчасці, гандлю і спажывання.
 
=== Акцыз ===
{{main|Акцыз}}
Дзеля абмежавання спажывання алкаголю, а таксама папаўнення дзяржбюджэтудзяржаўнага бюджэту, у многіх краінах, у тым ліку і ў Беларусі, продаж алкаголю абкладзены важкім падаткам (акцызам[[акцыз]]ам). Часцяком акцызы і падаткі складаюць большую частку кошту моцных алкагольных напояў. Такім чынам, дзяржава атрымвае прыбытак ад продажу алкаголю, які дасягае, а часам і перавышае прыбытак іншых удзельнікаў працэсу (вытворцаў і гандлёвых фірмаў).
 
З іншага боку, дэнатураваны спірт, які выкарыстоўваецца не для алкагольных напояў, а для іншых мэт — прыкладам, у якасці паліва, — звычайна абкладаецца па меншай стаўцы ці не абкладаецца ўвогуле. І ўсё ж пры выкарыстанні такога спірту ўлік абавязковы, што павялічвае накладныя выдаткі.
Дзеянне этанолу на арганізм не абмяжоўваецца толькі таксічным уплывам. Прысутнічаюць шматлікія і размаітыя біяхімічныя і функцыйныя змены, што выклікаюцца этылавым спіртам<ref>[http://www.medline.ru/public/art/tom4/art129.phtml Medline.ru — Біямедычны часопіс]</ref>.
 
[[Этанол]] ёсць прыроднае [[псіхаактыўныя рэчывы|псіхаактыўнае рэчыва]], якое прыгнятае [[ЦНС|цэнтральную нярвовую сістэму]]. У большасці краін продаж і шыранне алкагольных напояў рэгулюецца строгімі законамі (прыкладам, яны абмяжоўваюць век пакупніка і спажыўца алкаголю). Вытворчасць і спажыванне алкаголю мае глыбокую гісторыю і пашырана ў шматлікіх культурах чалавечай [[Цывілізацыя|цывілізацыі]]. У многіх [[соцыум]]ах ужытак алкагольных напояў з'яўляеццаз’яўляецца важнай часткай адметных падзей [[сям'я|сямейнага]] і грамадскага жыцця.
 
Сярод [[Спірты|спіртоў]] этанол мае адносна невысокую [[таксічнасць]], валодаючы пры гэтым значным псіхаактыўным эфектам. Ужыванне этанолу выклікае [[ап'яненне]], у выніку чаго ў чалавека змяншаецца хуткасць рэакцыі і [[увага|ўвага]], парушаецца каардынацыя рухаў і [[мысленне]]. Празмернае і рэгулярнае ўжыванне алкаголю можа выклікаць [[алкагалізм]]. А адначаснае спажыванне алкагольных напояў у вялікай колькасці можа скончыцца смерцю.
 
Існуе значная колькасць даследаванняў, што тычацца ўплыву алкаголю на захворванні і смяротнасць людзей, які ўжываюць яго ў розных дозах<ref>{{артыкул|аўтар=Mukamal K. J., Fletcher R. H., Sokol H. N.|загаловак=Overview of the risks and benefits of alcohol consumption|спасылка=|мова=en|выданне=UpToDate 17.3|тып=|год=|том=|нумар=|старонкі=|doi=|issn=}}</ref>. Выяўлена, што алкаголь па-рознаму ўплывае на функцыянаванне органаў і сістэм<ref>{{артыкул|аўтар=Pikaar N. A., Wedel M., van der Beek E. J., van Dokkum W., Kempen H. J., Kluft C., Ockhuizen T., Hermus R. J.|загаловак=Effects of moderate alcohol consumption on platelet aggregation, fibrinolysis, and blood lipids|спасылка=|мова=en|выданне=Metabolism|тып=|год=1987|том=36|нумар=6|старонкі=538-543|doi=|issn=}}
</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Dimmitt S. B., Rakic V., Puddey I. B., Baker R., Oostryck R., Adams M. J., Chesterman C. N., Burke V., Beilin L. J.|загаловак=The effects of alcohol on coagulation and fibrinolytic factors: a controlled trial|спасылка=|мова=en|выданне=Blood Coagul Fibrinolysis|тып=|год=1998|том=9|нумар=1|старонкі=39-45|doi=|issn=}}</ref>, а таксама па-рознаму ўплывае на частата некаторых захворванняў і паказчыкі агульнай смяротнасці, у залежнасці ад ужыванай дозы<ref>{{артыкул|аўтар=Leon D. A., Saburova L., Tomkins S., Andreev E., Kiryanov N., McKee M., Shkolnikov V. M.|загаловак=Hazardous alcohol drinking and premature mortality in Russia: a population based case-control study|спасылка=|мова=en|выданне=Lancet|тып=|год=2007|том=369|нумар=9578|старонкі=2001-2009|doi=|issn=}}</ref><ref name="ReferenceA">{{артыкул|аўтар=Thun M. J., Peto R., Lopez A. D., Monaco J. H., Henley S. J., Heath C. W., Doll R.|загаловак=Alcohol consumption and mortality among middle-aged and elderly U.S. adults|спасылка=|мова=en|выданне=New Engl. J. Med|тып=|год=1997|том=337|нумар=24|старонкі=1705-1714|doi=|issn=}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Fuchs C. S., Stampfer M. J., Colditz G. A., Giovannucci E. L., Manson J. E., Kawachi I., Hunter D. J., Hankinson S. E., Hennekens C. H., Rosner B.|загаловак=Alcohol consumption and mortality among women|спасылка=|мова=en|выданне=New Engl. J. Med|тып=|год=1995|том=332|нумар=19|старонкі=1245-1250|doi=|issn=}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Boffetta P., Garfinkel L.|загаловак=Alcohol drinking and mortality among men enrolled in an American Cancer Society prospective study|спасылка=|мова=|выданне=Epidemiology|тып=|год=1990|том=1|нумар=5|старонкі=342-348|doi=|issn=}}</ref>. Алкаголь павялічвае рызыку развіцця рака грудзей<ref>{{артыкул|аўтар=Singletary K. W., Gapstur S. M.|загаловак=Alcohol and breast cancer: review of epidemiologic and experimental evidence and potential mechanisms|спасылка=|мова=en|выданне=J. Amed. Med. Assoc|тып=|год=2001|том=286|нумар=17|старонкі=2143-2151|doi=|issn=}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Allen N. E., Beral V., Casabonne D., Kan S. W., Reeves G. K., Brown A., Green J.|загаловак=Moderate alcohol intake and cancer incidence in women|спасылка=|мова=en|выданне=J. Natl. Cancer Inst |тып=|год=2009|том=101|нумар=5|старонкі=296-305; Epub 2009 Feb 24|doi=|issn=}}</ref> нават ва ўмераных аб'ёмахаб’ёмах. Таксама алкаголь павялічвае рызыку развіцця злаякасных пухлін страўнікава-кішачнага тракта, у сярэднім на 40 %, у параўнанні з непітушчымі людзьмі<ref name="ReferenceA"/>. З іншага боку, умераныя дозы алкаголю паляпшаюць адчувальнасць да інсуліну<ref>{{артыкул|аўтар=Davies M. J., Baer D. J., Judd J. T., Brown E. D., Campbell W. S., Taylor P. R.|загаловак=Effects of moderate alcohol intake on fasting insulin and glucose concentrations and insulin sensitivity in postmenopausal women: a randomized controlled trial|спасылка=|мова=en|выданне=J. Amer. Med. Assoc|тып=|год=2002|том=287|нумар=19|старонкі=2559-2562|doi=|issn=}}</ref>. Даведзена, што алкаголь змяншае рызыку развіцця цукровага [[дыябет]]у 2 тыпу<ref>{{артыкул|аўтар=Howard A. A., Arnsten J. H., Gourevitch M. N.|загаловак=Effect of alcohol consumption on diabetes mellitus: a systematic review|спасылка=|мова=en|выданне=Ann. Intern. Med|тып=|год=2004|том=140|нумар=3|старонкі=211-219|doi=|issn=}}</ref>. Алкаголь можа павялічыць рызыку з'яўленняз’яўлення дзіцяці з прыроджанымі анамаліямі нярвовай сістэмы і выклікаць затрымку ўзросту<ref>{{артыкул|аўтар=Sokol R. J., Clarren S. K.|загаловак=Guidelines for use of terminology describing the impact of prenatal alcohol on the offspring|спасылка=|мова=en|выданне=Alcohol Clin. Exp. Res|тып=|год=1989|том=13|нумар=4|старонкі=597-598|doi=|issn=}}</ref>, хоць ёсць даследаванні, якія не знайшлі сувязі паміж ужыткам умераных доз алкаголю маці і праблемамі ў развіцці [[плод]]а<ref>{{артыкул|аўтар=Polygenis D., Wharton S., Malmberg C., Sherman N., Kennedy D., Koren G., Einarson T. R.|загаловак=Moderate alcohol consumption during pregnancy and the incidence of fetal malformations: a meta-analysis|спасылка=|мова=en|выданне=Neurotoxicol. Teratol|тып=|год=1998|том=20|нумар=1|старонкі=61-67|doi=|issn=}}</ref>. Шматлікія даследаванні выявілі выразную сувязь паміж дозай алкаголю і павелічэннем рызыкі развіцця артэрыяльнай гіпертэнзіі<ref>{{артыкул|аўтар=Klatsky A. L., Friedman G. D., Siegelaub A. B., Gerard M. J.|загаловак=Alcohol consumption and blood pressure Kaiser–Permanente Multiphasic Health Examination data|спасылка=|мова=en|выданне=New Engl. J. Med|тып=|год=1977|том=296|нумар=21|старонкі=1194-1200|doi=|issn=}}</ref>, з іншага боку, невялікія дозы алкаголю валодаюць кардыяпратэктарнымі ўласцівасцямі<ref>{{артыкул|аўтар=Kaplan N. M.|загаловак=Alcohol and hypertension|спасылка=|мова=en|выданне=Lancet|тып=|год=1995|том=345|нумар=8965|старонкі=1588-1589|doi=|issn=}}</ref>. Алкаголь можа павялічыць рызыку развіцця інсульту, у залежнасці ад дозы алкаголю і тыпу інсульту<ref>{{артыкул|аўтар=Reynolds K., Lewis B., Nolen J. D., Kinney G. L., Sathya B., He J.|загаловак=Alcohol consumption and risk of stroke: a meta-analysis|спасылка=|мова=en|выданне=J. Amer. Med. Assoc|тып=|год=2003|том=289|нумар=5|старонкі=579-588|doi=|issn=}}</ref>. Алкаголь павялічвае канцэнтрацыю ліпапратэідаў высокай шчыльнасці<ref>{{артыкул|аўтар=Gaziano J. M., Buring J. E., Breslow J. L., Goldhaber S. Z., Rosner B., VanDenburgh M., Willett W., Hennekens C. H.|загаловак=Moderate alcohol intake, increased levels of high-density lipoprotein and its subfractions, and decreased risk of myocardial infarction|спасылка=|мова=en|выданне=New Engl. J. Med|тып=|год=1993|том=329|нумар=25|старонкі=1829-1834|doi=|issn=}}</ref>, валодае антыаксідантным эфектам<ref>{{артыкул|аўтар=Kerry N. L., Abbey M.|загаловак=Red wine and fractionated phenolic compounds prepared from red wine inhibit low density lipoprotein oxidation in vitro|спасылка=|мова=en|выданне=Atherosclerosis|тып=|год=1997|том=135|нумар=1|старонкі=93-102|doi=|issn=}}</ref>, прыгнятае агрэгацыю трамбацытаў<ref>{{артыкул|аўтар=Lacoste L., Hung J., Lam J. Y.|загаловак=Acute and delayed antithrombotic effects of alcohol in humans|спасылка=|мова=en|выданне=Amer. J. Cardiol|тып=|год=2001|том=87|нумар=1|старонкі=82-85|doi=|issn=}}</ref>, а таксама валодае супрацьзапаленчымі ўласцівасцямі<ref>{{артыкул|аўтар=Albert M. A., Glynn R. J., Ridker P. M.|загаловак=Alcohol consumption and plasma concentration of C-reactive protein|спасылка=|мова=en|выданне=Circulation|тып=|год=2003|том=107|нумар=3|старонкі=443-447|doi=|issn=}}</ref>. Ужыванне алкаголю дзеля зніжэння рызыкі развіцця некаторых сэрцава-судзінных захворванняў патрэбна балансаваць з рызыкай развіцця алкагольнай хваробы печані<ref>{{артыкул|аўтар=Friedman G. D., Klatsky A. L.|загаловак=Is alcohol good for your health? [editorial; comment]|спасылка=|мова=en|выданне=New Engl. J. Med|тып=|год=1993|том=329|нумар=25|старонкі=1882-1883|doi=|issn=}}</ref>.
 
Наўпроста сам алкаголь не можа выступаць алергенам, аднак розныя дамешкі (ці мікрадамешкі) ў алкагольных напоях могуць правакаваць розныя алергічныя рэакцыі ад скурных высыпанняў да смяротна небяспечных праблем з дыханнем (бронхаспастычны сіндром, [[ацёк Квінке]]). Таксама алкаголь можа парушаць метабалізм, што ў сваю чаргу таксама выклікае алергічныя рэакцыі<ref>[http://pohmelje./allergy-on-alcohol/ Артыкул к. м. н. С. Радчанка "«Алергія на алкаголь"», Пахмелле.ру]</ref>.
 
=== Прычына заўчаснай смерці ===
Згодна з дадзенымі [[Сусветная арганізацыя аховы здароўя|Сусветнай арганізацыі аховы здароўя]], алкаголь з'яўляеццаз’яўляецца прычынай амаль 4 % усіх смерцяў у свеце. Ад злоўжывання спіртным гіне больш людзей, чым ад [[СНІД]]у, [[сухоты]] і [[Вайна|войнаў]]. Найвялікі ўплыў на раннюю смяротнасць ад злоўжывання алкаголем назіраецца ў [[Расія|Расіі]] і [[СНД|краінах СНД]]: па статыстыцы кожны пяты чалавек тут памірае ад прычын, датычных п'янствап’янства<ref>[http://www.prof-press.by/belarus/news/society/1624.html Беларусы сталі піць яшчэ больш]</ref>. У Беларусі лік асоб, хворых алкагалізмам, на 1 мая 2009 года дасягнула 180 тыс. чал. (ці 1853 на 100 тыс. насельніцтва)<ref>[http://www.lida.by/infrastructura/59/59/doc/983.html Прафілактыка выпадковых атручванняў сурагатамі алкаголю]</ref>. За 2010 год 2407 жыхароў Беларусі памерла, атруціўшыся алкаголем<ref>[http://euroradio.fm/ru/node/11909 Штодня ў Беларусі ў выніку суіцыду і ад алкаголю памірае 13 чалавек]</ref>.
 
== Гл. таксама ==
* [[Спіс тыпаў алкагольных вырабаў]]
* [[Вытворцы спіртных вырабаў]]
 
* [[Разлік алкаголю ў крыві]]
* [[Таксікалогія этанолу]]
* [[Безалкагольныя напоі]]
 
{{заўвагізноскі}}
 
== Спасылкі ==